Μάιος 2015

Με την εμπεριστατωμένη ομιλία της η νομική σύμβουλος του Δήμου Θεσσαλονίκης κα Ελευθερία Τσίντζα παρουσίασε , στα πλαίσια ημερίδας που συνδιοργανώθηκε τον Μάρτιο του 2015 από το  Δήμο Θεσσαλονίκη και το Σύνδεσμο Ελλήνων Διαμεσολαβητών , υπό την Αιγίδα της Κεντρικής Περιφέρειας Μακεδονίας τον -άγνωστο για τους περισσότερους- θεσμό της διαμεσολάβησης στους Δήμους. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης εφαρμόζει ήδη το θεσμό του "Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης"

Δείτε το πλήρες κείμενης της πολύ ενδιαφέρουσας εισήγησης της κας Τσίντζα: 

          Στη σημερινή μας συνάντηση θα πρέπει να δούμε πώς εφαρμόζεται και με ποιόν τρόπο ο θεσμός της διαμεσολάβησης στους Δήμους, αλλά και να αναζητήσουμε το πλαίσιο και τις βάσεις για τη συνεργασία του Δήμου Θεσσαλονίκης για την ανάπτυξη του θεσμού της διαμεσολάβησης και την ανάληψη πρωτοβουλιών για τη σχετική ενημέρωση των δημοτών.

          Ελέχθη από τους προηγούμενους ομιλητές ότι η διαμεσολάβηση είναι ένας εναλλακτικός τρόπος επίλυσης διαφορών και διεξάγεται με τη συνδρομή ενός τρίτου αντικειμενικού προσώπου, του Διαμεσολαβητή, ο οποίος προσπαθεί να οδηγήσει τα μέρη στην επίτευξη συμφωνίας.

Θα μπορούσε να λεχθεί ότι ο θεσμός του «Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης» αποτελεί έναν άλλο εναλλακτικό τρόπο επίλυσης «εξειδικευμένων» διαφορών μεταξύ των ΟΤΑ και των Δημοτών.

Ο θεσμός αυτός θεσμοθετείται για πρώτη φορά πανελληνίως στο άρθρο 77 παρ 3 του Ν. 3852/2010 (νόμος για τον Καλλικράτη). Με την θεσμοθέτηση του «Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης» εισάγεται στην διάρθρωση της τοπικής αυτοδιοίκησης η δυνατότητα διαμεσολαβητικής επίλυσης των προβλημάτων που ανακύπτουν από την κακοδιοίκηση κατά την ενάσκηση των αρμοδιοτήτων των δημοτικών υπηρεσιών. Πρόκειται για εισαγωγή στην ελληνική δημόσια τάξη του θεσμού του “δημοτικού συνηγόρου του πολίτη” (municipal/local ombudsman) που ήδη λειτουργεί εδώ και δεκαετίες σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις. “Ombudsman” είναι ο όρος που χρησιμοποιείται διεθνώς για τους θεσμικούς ανεξάρτητους διαμεσολαβητές που αναλαμβάνουν την εξωδικαστική επίλυση διαφορών. Πρόκειται για όρο του σκανδιναβικού λεξιλογίου που αρχικά σήμαινε “εκπρόσωπος”. Στο θηλυκό χρησιμοποιείται ο όρος “Ombudswoman” και, για τα δύο, φύλα ο όρος “Ombudspersons”.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του Ν. 3852/2010, η οποία αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για να καταδείξει τους σκοπούς του νέου θεσμού, “..τα πολυσυζητημένα προβλήματα κακοδιοίκησης στους δήμους,  τα παράπονα αρκετών πολιτών για μεροληψία και επιλεκτική πρόσβαση στα κέντρα αποφάσεων των δημοτικών αρχών, αλλά και η υπερφόρτωση του δημάρχου από αιτήματα και παράπονα μεμονωμένων πολιτών και ομάδων, καθιστούν αναγκαία την καθιέρωση ενός νέου θεσμού διαμεσολάβησης μεταξύ διοικούμενων και δημοτικών αρχών και υπηρεσιών. Ο συμπαραστάτης του δημότη και της επιχείρησης θα έχει ως αποστολή την έγκαιρη καταπολέμηση της κακοδιοίκησης, τη διασφάλιση της αμεροληψίας των δημοτικών αρχών, την βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών και των επιχειρήσεων, καθώς και την αποσυμφόρηση του δημάρχου και άλλων αιρετών οργάνων του δήμου από την ασφυκτική και συχνά, παραλυτική, συσσώρευση αιτημάτων και παραπόνων των πολιτών..”. 

H έννοια της κακοδιοίκησης (maladministration) είναι περισσότερο ένας όρος της διοικητικής πρακτικής και λιγότερο ένας όρος με προκαθορισμένο νομικά περιεχόμενο. Η κακοδιοίκηση δεν είναι ταυτόσημη με την παράβαση της αρχής της νομιμότητας, διότι αφενός υπάρχουν και παραβάσεις που μπορεί να μην έχουν αρνητικές επιπτώσεις στις διοικητικές διαδικασίες, αφετέρου ο νόμος δεν προβλέπει όλες τις προϋποθέσεις για την ορθή διοικητική συμπεριφορά απέναντι στον πολίτη. Η κακή συμπεριφορά ενός υπαλλήλου λ.χ. απέναντι σε έναν πολίτη μπορεί να μην είναι νομικά κολάσιμη, συνιστά όμως φαινόμενο κακοδιοίκησης. Η υπέρ το δέον καθυστέρηση, αν ο νόμος δεν προβλέπει προθεσμίες ενέργειας για τη διοίκηση, συνιστά φαινόμενο κακοδιοίκησης. Η ταλαιπωρία, οι άσκοπες διοικητικές απαιτήσεις, οι υπερβολικές προϋποθέσεις για την έκδοση ενός πιστοποιητικού, η υπέρβαση των κανόνων της λογικής και των αρχών της διοικητικής επιστήμης, συνιστούν φαινόμενα κακοδιοίκησης.

Εξάγεται λοιπόν το συμπέρασμα ότι ο Συμπαραστάτης δεν θα είναι μία ακόμη γραφειοκρατική υπηρεσία του Δήμου, αλλά ένας ανεξάρτητος διαμεσολαβητικός  μηχανισμός μεταξύ των δημοτών και των δημοτικών αρχών και δημοτικών υπηρεσιών.

 

Τι είναι ακριβώς ο  Συμπαραστάτης του Δημότη και του Επιχειρηματία.

Κατ' αρχήν δέχεται καταγγελίες γραπτές, ονομαστικές με αρ. Πρωτοκόλλου. Οι καταγγελίες αφορούν παράπονα δημοτών που θεωρούν ότι θίγονται στα δικαιώματά τους. Π.χ. μη έγκαιρη απάντηση σε αίτηση δημότη ή μη έγκαιρη διεκπεραίωση υπόθεσης, ή μη έκδοση αδείας πιστοποιητικού κλπ.

Συνεπώς είναι  θεσµός  πρώτα  από  όλα διαμεσολάβησης και µετά ελέγχου. 

 

Ποιες είναι οι αρμοδιότητες του συμπαραστάτη

 

1.- Κατ αρχήν η διαμεσολάβηση με την έννοια της πληροφόρησης και της εξυπηρέτησης. Πρόκειται για τις πιο απλές μορφές διαμεσολάβησης που αφορούν δημότες, οι οποίοι δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους σχετικά μ' ένα θέμα, ή θέλουν να μάθουν σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υπόθεσή τους. Πρόκειται δηλαδή για απλά ερωτήματα δημοτών και όχι αμιγώς για καταγγελίες. 

 

2.- Επίσης η διαμεσολάβηση με την έννοια της διαιτησίας. Αυτή συμβαίνει όταν ο δημότης έχει μία διαφωνία με την υπηρεσία για ένα δικαίωμά του ή μία ενέργειά του και χρειάζεται μία επέμβαση για να λυθεί με νόμιμο τρόπο η διαφορά. Συνήθως οι διαφορές αυτές ανακύπτουν πριν την έκδοση μίας πράξης π.χ. ενός πιστοποιητικού ή μίας έκδοσης αδείας καταστήματος και πολλές φορές προκύπτουν από το δυσνόητο κείμενο ενός νόμου που επιδέχεται ερμηνείας. [Π.χ. στην διερεύνηση υπόθεσης για τις προϋποθέσεις έκδοσης άδειας καντίνας για υπαίθριο στάσιμο εμπόριο, διαπιστώθηκε ότι είναι απαραίτητη και η γνωμοδότηση της αρμόδιας υγειονομικής υπηρεσίας, σαν αυτή που προσκομίζεται για THNέκδοση άδειας στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος].

    Και στις δύο περιπτώσεις ο συμπαραστάτης βρίσκεται μονίμως σε ανοιχτό διάλογο με τις αρμόδιες υπηρεσίες και τα όργανα μονομελή και συλλογικά του Δήμου. Από τον διάλογο αυτό πρωτίστως ωριμάζει ο θεσμός η δε εμπειρία που αποκτάται διοχετεύεται στην επίλυση των όποιων διαφορών, ενώ παράλληλα προλαβαίνονται οι όποιες παραβάσεις νόμου.

 

          3.- Η τρίτη περίπτωση αφορά την αρμοδιότητα του συμπαραστάτη που είναι πιο κοντά στον έλεγχο της νομιμότητας παρά στη διαμεσολάβηση. Και τούτο γιατί πλέον ο δημότης έχει μπροστά του μία διοικητική πράξη (αρνητική απάντηση σε αίτημα, πρόστιμο κλπ) που έχει ήδη εκδοθεί από τα αρμόδια όργανα και παραπονείται για την νομιμότητά της. Εκεί ο έλεγχος είναι απολύτως αυστηρός και τυπικός. Σε αυτές τις περιπτώσεις εκδίδονται πορίσματα στα οποία αφού εκτίθεται το ιστορικό της υπόθεσης, αφού αναλυθεί η νομοθεσία και η νομολογία, γίνεται η υπαγωγή των περιστατικών στο νόμο. Αν διαπιστωθεί ότι η ενέργεια της διοίκησης  έλαβε χώρα σύμφωνα με το νόμο, ο συμπαραστάτης εκθέτει στον θιγόμενο τις διαπιστώσεις του.  Αν διαπιστωθεί ότι η ενέργεια έλαβε χώρα κατά παράβαση του νόμου, τότε ζητείται η διόρθωση της πράξης, που μπορεί να επέλθει είτε με την έκδοση νέας ορθής είτε με την ανάκληση της προσβληθείσας.

Για να καταλήξει όμως στη διαπίστωση πρέπει να προηγηθούν κάποια στάδια.

Το πρώτο πράγµα που οφείλει να κάνει είναι να έρθει σε επαφή µε την αρμόδια υπηρεσία του Δήμου, κατά της οποίας παραπονέθηκε ο δημότης και να ζητήσει τη γνώµη της, να ζητήσει τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης και να μιλήσει με τους χειριστές της υπόθεσης, δηλαδή τους εισηγητές υπαλλήλους, τους διευθυντές που έχουν δικαίωμα υπογραφής, τους αντιδημάρχους, και όπου χρειαστεί να συζητήσει με το Γεν. Γραμματέα του Δήμου και με τον  ίδιο το Δήμαρχο.

Με αυτό τον τρόπο, αρχίζει  ένας  διαφανής  διάλογος. Ο Συμπαραστάτης του Δημότη και του Επιχειρηματία, συγκεντρώνει το υλικό και ακούει τις απόψεις των εμπλεκόμενων μερών. Επειδή μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις (όπως π.χ. για την άδεια ίδρυσης και λειτουργία καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος) χρειάζεται η συνδρομή υπηρεσιών εκτός Δήμου, ο Συμπαραστάτης ανοίγει διαύλους επικοινωνίας και με αυτές. Δηλαδή,  δεν συζητά μόνο με τα στελέχη του Δήμου.  Επικοινωνεί π.χ. με τον υπεύθυνο των υγειονομικών ελέγχων της Δ/νσης Υγείας ή με τον υπεύθυνο μηχανικό του δημότη σε θέματα πολεοδομικά ή με τον αξιωματικό της αστυνομίας στις περιπτώσεις που είχε να κάνει με παραβάσεις από καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος. 

 

Ο ρόλος δηλαδή του Συμπαραστάτη απαιτεί συνολική εκτίμηση της κατάστασης και συνεχή επαγρύπνηση και ανταλλαγή απόψεων με υπηρεσίες, και εκτός Δήμου, προκειμένου να επιτευχθεί ο βασικός στόχος που είναι η αντικειμενικότητα της κρίσης του.

 

Όταν τελικά διαπιστωθεί ότι το πρόβληµα του δημότη είναι βάσιµο, αρχίζει η διαδικασία επίλυσής του. Σε αυτό το στάδιο ο συμπαραστάτης σταθμίζει τις απόψεις των πλευρών. Αν η ενέργεια  των υπηρεσιών του Δήμου, είναι σύμφωνη με τη νομοθεσία και δεν γεννάται η παραμικρή αμφιβολία γι' αυτό, ο συμπαραστάτης απαντά στον διοικούμενο σύμφωνα με τις διαπιστώσεις στις οποίες έχει προβεί. Αν η ενέργεια δεν είναι σύμφωνη με το νόμο, ζητείται από την υπηρεσία η ανάκλησή της και η διόρθωση της ενέργειας όπου αυτή είναι δυνατό να επέλθει. 

 

    Η τέταρτη περίπτωση αφορά την αρμοδιότητα του συμπαραστάτη να συντάσσει τις ειδικές εκθέσεις που ορίζει ο νόμος στο άρθρο 77 [παρ. 5 εδ. 3 του ν. 3852/2010], σύμφωνα με το οποίο, ο συμπαραστάτης μπορεί, αφού διαπιστώσει φαινόμενα κακοδιοίκησης, να διατυπώσει προτάσεις επίλυσης τους, τις οποίες κοινοποιεί στο δημοτικό συμβούλιο, στον Δήμαρχο και στον Γεν. Γραμματέα του Δήμου, ενώ αναρτώνται υποχρεωτικά στην ιστοσελίδα του Δήμου. Η δημοσιότητα αυτή των εκθέσεων και των απαντητικών πορισμάτων που απευθύνονται στους δημότες για τη στάση και τις ενέργειες της διοίκησης απέναντι στην τοποθέτηση του συμπαραστάτη επιβάλλεται από την αρχή της διαφάνειας. Η δημοσιοποίηση των ενεργειών του συμπαραστάτη και των συνεπειών των κρίσεών του επιβάλλεται για να προληφθεί κάθε κακόβουλη και υστερόβουλη έκφραση γνώμης που αμφισβητεί τη θεμελιώδη αρχή πάνω στην οποία λειτουργεί και θα λειτουργεί ο θεσμός αυτός, αυτή δηλαδή της νομιμότητας. 

 

Όπως γίνεται κατανοητό η αρμοδιότητα αυτή, να διατυπώνει προτάσεις επίλυσης φαινομένων κακοδιοίκησης, επικαλύπτει όλες τις προηγούμενες, διότι η εμπειρία που αποκτά ο συμπαραστάτης με τη διαμεσολάβηση και τον έλεγχο, οδηγούν στο να διατυπώσει προτάσεις που θα επιλύουν προβλήματα άμεσα και εύκολα.

 

Ποια είναι τα οφέλη  αυτής  της  διαμεσολάβησης και η χρησιμότητα του συμπαραστάτη.

 

Τα οφέλη είναι ίδια με αυτά της διαμεσολάβησης του Ν. 3898/2010, που αναλύθηκε από τους προηγούμενους ομιλητές, δηλαδή η εξοικονόμηση χρόνου, χρημάτων, η αποσυμφόρηση των Δικαστηρίων, η αμεσότητα των αποτελεσμάτων, η διασφάλιση της φήμης και της υπόληψης του Δήμου και του πολίτη.

 

Συγκεκριμένα, ο δημότης θα γλιτώσει από τον κόπο, τα έξοδα και  τη σπατάλη χρόνου να πάει  στο  δικαστήριο.  Σκεφτείτε, ότι μία προσφυγή κατά διοικητικής πράξης κάνει δύο και παραπάνω χρόνια για να προσδιοριστεί και να συζητηθεί μόνο. Δεν υπολογίζεται το διάστημα μέχρι να εκδοθεί απόφαση και να επιδοθεί αυτή. Συνεπώς αποφορτίζονται και τα διοικητικά δικαστήρια, ενώ ο δημότης μπορεί να ελπίζει αν το αίτημά του είναι βάσιμο σε μία σχετικά γρήγορη διευθέτηση της υπόθεσής του. Αποφορτίζονται και οι υπηρεσίες του Δήμου γιατί:

α) οι υποθέσεις τελειώνουν  με την διαμεσολάβηση του Συμπαραστάτη, με συζητήσεις που γίνονται με εισηγητές και διοικητικά όργανα, ώστε να μην χρειάζονται συχνές επισκέψεις των δημοτών στις υπηρεσίες,

β) αφού διαπιστωθεί το πρόβλημα και προταθεί μία λύση από την πλευρά του συμπαραστάτη, αυτή μπορεί να χρησιμεύσει ως “δεδικασμένο” που θα ακολουθηθεί και σε παρόμοιου ενδιαφέροντος υποθέσεις. 

Και στις δύο περιπτώσεις εξοικονομείται και απελευθερώνεται πολύτιμος χρόνος εργασίας για τις υπηρεσίες.

 

Τέλος όσον αφορά το πλαίσιο και τις βάσεις για τη συνεργασία του Δήμου Θεσσαλονίκης για την ανάπτυξη του θεσμού της διαμεσολάβησης και την ανάληψη πρωτοβουλιών για τη σχετική ενημέρωση των δημοτών, επειδή ο Δήμος, ως φορέας άσκησης δημόσιας διοίκησης και ως θεσμός, είναι πιο κοντά στον δημότη, αυτό μπορεί να γίνει μέσω ενημερωτικών ημερίδων, όπως η σημερινή, καθώς και άλλων πρόσφορων τρόπων.

Όπως, θα μπορούσε η Ελληνική Ένωση Διαμεσολαβητών σε συνεργασία με το Δήμο Θεσσαλονίκης να παρέχει, μέσω των μελών της, σε συγκεκριμένο χώρο του Δημαρχιακού Μεγάρου, εφόσον είναι αυτό δυνατό, υπηρεσίες διεξαγωγής Διαμεσολάβησης, αλλά και δωρεάν παροχή πληροφοριών σε συγκεκριμένες ώρες την εβδομάδα, κατά τη διάρκεια των οποίων θα παρέχονται, σε όσους δημότες του Δήμου Θεσσαλονίκης ή ακόμη και άλλων δήμων, το θελήσουν, πληροφορίες για τη διαμεσολάβηση, όπως γενικές απόψεις για το ενδεδειγμένο της διαμεσολάβησης σε συγκεκριμένη υπόθεσή τους και οδηγίες για το που θα βρουν διαπιστευμένους διαμεσολαβητές και τι θα κάνουν για να τους αναθέσουν την υπόθεσή τους.

Επίσης θα μπορούσε να δημιουργηθεί μία εθελοντική ομάδα διαμεσολαβητών, η οποία θα αναλάβει υποθέσεις σε γειτονιές του Δήμου Θεσσαλονίκης σχετικές με διαφορές που προκύπτουν μεταξύ περιοίκων για θέματα της γειτονιάς τους και που δεν εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του συμπαραστάτη του Δημότη.

Τέλος, επειδή η σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης των συγκρούσεων στον εργασιακό χώρο καθώς και η αναγκαιότητα της επίλυσής τους με μεθόδους, οδηγεί στη βελτίωση των εργασιακών σχέσεων, στην αύξηση της παραγωγικότητας, την ενίσχυση του θετικού εργασιακού περιβάλλοντος, τη διαχείριση των συγκρούσεων και την ειρηνική επίλυση αυτών, θα μπορούσε, να παρέχεται η δυνατότητα διαμεσολάβησης από την ομάδα των εθελοντών διαμεσολαβητών, για τη βελτίωση των εργασιακών σχέσεων μεταξύ των υπαλλήλων του Δήμου, όταν τους ζητείται από τους ίδιους τους  εργαζόμενους, στις περιπτώσεις, όπου απαιτείται.

Τελειώνοντας θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι στον Δήμο Θεσσαλονίκης εφαρμόζεται ο θεσμός του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης με την επιλογή από το Δημοτικό Συμβούλιο του κ. Απόστολου Αγγελόπουλου, εξαίρετου συναδέλφου αλλά και διαπιστευμένου διαμεσολαβητή.

 

Διαμεσολάβηση σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Εκδίδομε τον ακόλουθο νόμο που ψήφισε η Βουλή:

Αρθρο 1

Σκοπός

Ο νόμος αυτός έχει σκοπό: α) την προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας προς τις διατάξεις της Οδηγίας 2008/52/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 2008 για ορισμένα θέματα διαμεσολάβησης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις διασυνοριακών διαφορών και β) τη θεσμοθέτηση εθνικών διαδικασιών διαμεσολάβησης.

Αρθρο 2

Υπαγόμενες διαφορές
Διαφορές ιδιωτικού δικαίου μπορούν να υπαχθούν σε διαμεσολάβηση με συμφωνία των μερών, αν αυτά έχουν την εξουσία να διαθέτουν το αντικείμενο της διαφοράς. Η συμφωνία υπαγωγής της διαφοράς στη διαμεσολάβηση αποδεικνύεται με έγγραφο ή από τα πρακτικά του δικαστηρίου στην περίπτωση της παραγράφου 2 του άρθρου 3 και διέπεται από τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου για τις συμβάσεις.

Αρθρο 3
Προσφυγή στη διαμεσολάβηση

1.    Διαμεσολάβηση είναι δυνατή:
α) αν τα μέρη συμφωνούν να προσφύγουν σεΔιαδικασία διαμεσολάβησης πριν ήκατά τη διάρκεια της εκκρεμοδικίας,
β) αν κληθούν να προσφύγουν στη διαμεσολάβηση σύμφωνα με την παράγραφο 2του παρόντος άρθρου,
γ) αν διαταχθεί διαμεσολάβηση από δικαστήριο άλλου κράτους-μέλους ή
δ) αν επιβάλλεται υποχρεωτικά διαμεσολάβηση με νόμο.
ΗΠροσφυγή στη διαμεσολάβηση αποκλείει προσωρινά και μέχρι περατώσεως της, τη Διαδικασία ενώπιον των δικαστηρίων.

2.    Το δικαστήριο στο οποίο είναι εκκρεμής η υπόθεση μπορεί σε κάθε στάση της δίκης, ανάλογα με την περίπτωση και λαμβάνοντας υπόψη όλες τις περιστάσεις της υπόθεσης, να καλεί τα μέρη να προσφύγουν στη διαμεσολάβηση για να επιλύσουν τη διαφορά. Εφόσον τα μέρη συμφωνούν το δικαστήριο αναβάλλει υποχρεωτικά τη συζήτηση της υπόθεσης σε δικάσιμο μετά την πάροδο τριμήνου και όχι πέραν του εξαμήνου.

Αρθρο 4
Ορισμοί
Για τους σκοπούς του παρόντος νόμου ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:
α) Ως διασυνοριακή διαφορά νοείται εκείνη κατά την οποία τουλάχιστον ένα από τα μέρη κατοικεί μονίμως ή διαμένει συνήθως σε κράτος-μέλος διαφορετικό από εκείνο οποιουδήποτε άλλου μέρους κατά την ημερομηνία στην οποία:
αα) τα μέρη συμφωνούν να προσφύγουν σεΔιαδικασία διαμεσολάβησης αφότουανέκυψε η διαφορά
ββ) διετάχθη η διαμεσολάβηση από δικαστήριο κράτους-μέλους
γγ) υφίσταται υποχρέωση διαμεσολάβησης δυνάμει του εθνικού δικαίου ή
δδ) κληθούν τα μέρη για τους σκοπούς της παραγράφου 2 του άρθρου 3.

Για τους σκοπούς των άρθρων 10 και 11, ως διασυνοριακή διαφορά νοείται καιεκείνη για την οποία αρχίζουν δικαστικές διαδικασίες ή διαιτησία ύστερα από διαμεσολάβηση μεταξύ των μερών σε κράτος-μέλος άλλο από εκείνο της μόνιμης κατοικίας ή συνήθους διαμονής των μερών, κατά την προβλεπόμενη στην κατά τα ανωτέρω περίπτωση α' υποστοιχεία αα, ββ ή γγ ημερομηνία.
Η έννοια της κατοικίας προσδιορίζεται σύμφωνα με τα άρθρα 59 και 60 του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 44/2001.
β) Ως διαμεσολάβηση νοείται διαρθρωμένηΔιαδικασία ανεξαρτήτως ονομασίας,στην οποία δύο ή περισσότερα μέρη μιας διαφοράς επιχειρούν εκουσίως να επιλύσουν με συμφωνία τη διαφορά αυτή με τη βοήθεια διαμεσολαβητή. Στην έννοια αυτή δεν περιλαμβάνεται η απόπειρα συμβιβασμού που γίνεται από τον ειρηνοδίκη ή το δικαστήριο κατά τη διάρκεια της δίκης, σύμφωνα με τα άρθρα 208 επ. και 233 παράγραφος 2 ΚΠολΔ.
γ) Ως διαμεσολαβητής νοείται τρίτο σε σχέση με τα μέρη  πρόσωπο, διαπιστευμένο ως διαμεσολαβητής κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 7, από το οποίο ζητείται να αναλάβει διαμεσολάβηση με κατάλληλο, αποτελεσματικό και αμερόληπτο τρόπο, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο ορίστηκε ή ανέλαβε να τελέσει την εν λόγω διαμεσολάβηση.

Αρθρο 5
Φορείς κατάρτισης
1.Φορείς κατάρτισης διαμεσολαβητών μπορούν να είναι αστικές μη
κερδοσκοπικές εταιρείες που συνιστούν από κοινού ένας τουλάχιστον
δικηγορικός σύλλογος και ένα τουλάχιστον από τα επιμελητήρια της Χώρας και λειτουργούν μετά τη χορήγηση άδειας από την υπηρεσία του άρθρου 7.

2. Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Παιδείας, Δια βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων, καθορίζονται ειδικότερα οι όροι και προϋποθέσεις αδειοδότησης και λειτουργίας των φορέων κατάρτισης διαμεσολαβητών, το περιεχόμενο των σχετικών προγραμμάτων βασικής εκπαίδευσης, κατάρτισης και μετεκπαίδευσης, η διάρκεια τους, ο τόπος διεξαγωγής τους, τα προσόντα των εκπαιδευτών, ο αριθμός των συμμετεχόντων, καθώς και οι κυρώσεις που επιβάλλονται στουςΦορείς κατάρτισης διαμεσολαβητών, σε περίπτωση μη τήρησης των υποχρεώσεων τους. Οι κυρώσεις αυτές είναι χρηματικό πρόστιμο ή προσωρινή οριστική ανάκληση της άδειας λειτουργίας τους. Τα κριτήρια επιλογής και επιμέτρησης των κυρώσεων θα καθορισθούν με το ανωτέρω προεδρικό διάταγμα.

3. Για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης, οιΦορείς κατάρτισης της παραγράφου 1 καταθέτουν παράβολο υπέρ του Δημοσίου, το ύψος και η αναπροσαρμογή του οποίου καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Αρθρο 6
Φορέας πιστοποίησης
1.    Συνιστάται "Επιτροπή Πιστοποίησης Διαμεσολαβητών" υπό την εποπτεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Στην αρμοδιότητα της Επιτροπής υπάγονται ιδίως η πιστοποίηση των υποψήφιων διαμεσολαβητών, ο έλεγχος για την τήρηση των υποχρεώσεων των φορέων κατάρτισης διαμεσολαβητών, ο έλεγχος της συμμόρφωσης των διαπιστευμένων διαμεσολαβητών προς τον Κώδικα Δεοντολογίας, καθώς και η εισήγηση προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την επιβολή των κυρώσεων που προβλέπονται στα άρθρα 5 και 7. Η Επιτροπή συγκροτείται από τον πρόεδρο και τέσσερα (4) μέλη, καθώς και από ισάριθμους αναπληρωτές τους. Η θητεία τους είναι τριετής.
2.    Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ορίζονται ως πρόεδρος και μέλη της Επιτροπής με τους αναπληρωτέςτους, τρεις (3) διαπιστευμένοι διαμεσολαβητές με άρτια εκπαίδευση και επαρκή εμπειρία σε θέματα διαμεσολά βησης και δύο (2) δικηγόροι, που υποδεικνύονται από την ολομέλεια των προέδρων των δικηγορικών συλλόγων. Ο πρόεδρος και ταμέλη της Επιτροπής λαμβάνουν αποζημίωση ανά συνεδρίαση που καθορίζεται μεκοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας καιΑνθρωπίνων Δικαιωμάτων.
3.    Η πιστοποίηση των υποψήφιων διαμεσολαβητών γίνεται ύστερα από εξετάσεις ενώπιον επιτροπής εξετάσεων, στην οποία συμμετέχουν δύο μέλη της Επιτροπής της παραγράφου 1, τα οποία ορίζει ο πρόεδρος αυτής, και ένας δικαστικός λειτουργός, ο οποίος ορίζεται σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 41 του ν. 1756/1988 και προεδρεύει της εν λόγω επιτροπής. Αυτή ελέγχει αν ο υποψήφιος διαθέτει τις γνώσεις, δεξιότητες και επαρκή εκπαίδευση από τουςΦορείς κατάρτισης του άρθρου 5, για να παρέχει υπηρεσίες διαμεσολάβησης και η απόφαση της είναι έγγραφη και πλήρως αιτιολογημένη. Για τη γραμματειακή υποστήριξη του έργου της Επιτροπής της παραγράφου 1 και της επιτροπής εξετάσεων, η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων υποχρεούται να διαθέτει το προσωπικό που προβλέπεται στον Κανονισμό της παραγράφου 5 του παρόντος άρθρου. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καθορίζονται:
α) ο τρόπος και το ύψος της αμοιβής των μελών της επιτροπής εξετάσεων,
β) τα εξέταστρα που προκαταβάλλονται με παράβολο από τους υποψηφίους στην επιτροπή εξετάσεων.
4. Η απόφαση της Επιτροπής της παραγράφου 1 για την πιστοποίηση ή μη των διαμεσολαβητών είναι έγγραφη και εκδίδεται σύμφωνα με την απόφαση της επιτροπής εξετάσεων.
5. Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων:
α) εγκρίνεται ο Κανονισμός λειτουργίας της Επιτροπής της παραγράφου 1 και της επιτροπής εξετάσεων,
β) καθορίζονται ειδικότερα ηΔιαδικασία, ο τρόπος, τα κριτήρια, οι όροι και οι προϋποθέσεις εξέτασης των υποψήφιων διαμεσολαβητών ενώπιον της επιτροπής εξετάσεων,
γ) καθορίζεται η Διαδικασία ελέγχου των φορέων κατάρτισης διαμεσολαβητών και των διαπιστευμένων διαμεσολαβητών και
δ) ρυθμίζεται κάθε σχετικό θέμα.

Αρθρο 7
Διαπίστευση
1. Το Τμήμα Δικηγορικού Λειτουργήματος και Δικαστικών Επιμελητών που ανήκειστη Γενική Διεύθυνση Διοίκησης Δικαιοσύνης του Υπουργείου Δικαιοσύνης,Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είναι αρμόδιο για τηΔιαπίστευση των διαμεσολαβητών και την έκδοση των διοικητικών πράξεων που είναι αναγκαίες  για τηΔιαπίστευση, μεριμνά δε για τη σύνταξη πινάκων των αδειοδοτούμενων φορέων κατάρτισης διαμεσολαβητών και των διαπιστευμένων διαμεσολαβητών καιτη διανομή των πινάκων αυτών στα δικαστήρια.
2. Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων:
α) καθορίζονται οι ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις για τηΔιαπίστευση των διαμεσολαβητών, καθώς και ηΔιαδικασία αναγνώρισης του τίτλουΔιαπίστευσης που έχουν λάβει οι διαμεσολαβητές σε άλλο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για την αναγνώριση αυτή, καθώς και για την προσωρινή ή οριστική ανάκληση τηςΔιαπίστευσης απαιτείται προηγουμένως η σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής του άρθρου 6 παράγραφος 1,
β) θεσπίζεται Κώδικας Δεοντολογίας για τους διαπιστευμένους διαμεσολαβητές,
γ) προβλέπονται οι ειδικότερες προϋποθέσεις για την επιβολή κυρώσεων από την παράβαση των ρυθμίσεων του ανωτέρου Κώδικα. Οι κυρώσεις αυτές που επιβάλλονται ύστερα από τη σύμφωνη γνώμη της Επιτροπής του άρθρου 6 παράγραφος 1, είναι η προσωρινή ή οριστική ανάκληση τηςΔιαπίστευσης και
δ) ρυθμίζεται κάθε σχετικό θέμα.

Αρθρο 8
Διαδικασία
1. Στη διαδικασία της διαμεσολάβησης τα μέρη ή ο νόμιμος αντιπρόσωπος ή ο εκπρόσωπος τους, όταν πρόκειται για νομικά πρόσωπα, παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο.
2. Ο διαμεσολαβητής ορίζεται από τα μέρη ή από τρίτο πρόσωπο της επιλογής τους.
3. Η διαδικασία της διαμεσολάβησης καθορίζεται από τον διαμεσολαβητή σε συνεννόηση με τα μέρη, τα οποία μπορούν να τερματίσουν τηΔιαδικασία διαμεσολάβησης οποτεδήποτε επιθυμούν. ΗΔιαδικασία της διαμεσολάβησης έχει εμπιστευτικό χαρακτήρα και δεν τηρούνται πρακτικά. Ο διαμεσολαβητής μπορεί να επικοινωνεί και να συναντάται στο πλαίσιο της διαμεσολάβησης με καθένααπό τα μέρη. Πληροφορίες που αντλεί ο διαμεσολαβητής κατά τις επαφές αυτές με το ένα μέρος δεν κοινολογούνται στο άλλο μέρος χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του.
4. Ο διαμεσολαβητής δεν είναι υποχρεωμένος να δεχθεί το διορισμό του και ευθύνεται κατά τη διάρκεια της διαμεσολάβησης μόνο για δόλο.

Άρθρο 9

Εκτελεστότητα των συμφωνιών που προκύπτουν από διαμεσολάβηση
1.    Ο διαμεσολαβητής συντάσσει πρακτικό διαμεσολάβησης που πρέπει να περιέχει:
α) το όνομα και το επώνυμο του διαμεσολαβητή,
β) τον τόπο και το χρόνο της διαμεσολάβησης,
γ) τα ονόματα και τα επώνυμα εκείνων που έλαβαν μέρος στηΔιαδικασία της διαμεσολάβησης,
δ) τη συμφωνία για τη διαμεσολάβηση, με βάση την οποία διεξήχθη η διαμεσολάβηση,
ε) τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν τα μέρη κατά τη διαμεσολάβηση ή τη διαπίστωση της αποτυχίας της διαμεσολάβησης, καθώς και την αιτία της διαφοράς.
2.    Μετά το πέρας τηςΔιαδικασίας διαμεσολάβησης το πρακτικό υπογράφεται από τον διαμεσολαβητή, τα μέρη και τους πληρεξούσιους δικηγόρους τους. Το πρωτότυπο αυτού κατατίθεται, εφόσον ένα τουλάχιστον των μερών το ζητήσει, με επιμέλεια του διαμεσολαβητή στη γραμματεία του μονομελούς πρωτοδικείου της περιφέρειας, όπου διεξήχθη η διαμεσολάβηση. Κατά την κατάθεση, οενδιαφερόμενος υποβάλλει παράβολο υπέρ του Δημοσίου, το ύψος και ηαναπροσαρμογή του οποίου καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.Σε περίπτωση αποτυχίας της διαμεσολάβησης το πρακτικό μπορεί να υπογράφεται μόνο από τον διαμεσολαβητή.
3. Από την κατάθεση στη γραμματεία του μονομελούς πρωτοδικείου το πρακτικόδιαμεσολάβησης, εφόσον περιέχει συμφωνία των μερών για ύπαρξη αξίωσης πουμπορεί να εκτελεσθεί αναγκαστικά, αποτελεί εκτελεστό τίτλο σύμφωνα με τοάρθρο 904 παράγραφος 2 εδάφιο γ'ΚΠολΔ.

Άρθρο 10
Απόρρητο της διαμεσολάβησης
Η διαμεσολάβηση πρέπει να διεξάγεται κατά τρόπο που να μην παραβιάζει τοαπόρρητο αυτής, εκτός αν τα μέρη συμφωνήσουν άλλως. Πριν από την έναρξη τηςΔιαδικασίας όλοι οι συμμετέχοντες δεσμεύονται εγγράφως να τηρήσουν τοαπόρρητο τηςΔιαδικασίας. Τα μέρη, εφόσον το επιθυμούν, δεσμεύονται εγγράφωςνα τηρήσουν και το απόρρητο του περιεχομένου της συμφωνίας, στην οποίαενδέχεται να καταλήξουν κατά τη διαμεσολάβηση, εκτός αν η κοινολόγηση τουπεριεχομένου της εν λόγω συμφωνίας είναι απαραίτητη για την εκτέλεση αυτής,σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 3.
Οι διαμεσολαβητές, τα μέρη, οι πληρεξούσιοι αυτών και όσοι άλλοι συμμετέχουν στη διαδικασία διαμεσολάβησης δεν εξετάζονται ως μάρτυρες. Όλοι οι ανωτέρω δεν υποχρεούνται να προσκομίσουν σε επακολουθούσες δίκες ή διαιτησίες στοιχεία που προκύπτουν απόΔιαδικασία διαμεσολάβησης ή έχουν σχέση με αυτήν, παρά μόνο εφόσον τούτο επιβάλλεται από κανόνες δημόσιας τάξης, κυρίως για να εξασφαλιστεί η προστασία των ανηλίκων ή για να αποφευχθεί ο κίνδυνος να θιγεί η σωματική ακεραιότητα ή ψυχική υγεία προσώπου.

Αρθρο 11
Αποτελέσματα της διαμεσολάβησης στην παραγραφή και τις αποσβεστικές προθεσμίες .

Η προσφυγή στη διαμεσολάβηση κατά τις διατάξεις του άρθρου 3 διακόπτει την παραγραφή και την αποσβεστική προθεσμία ασκήσεως των αξιώσεων, καθ' όλη τη διάρκεια τηςΔιαδικασίας διαμεσολάβησης. Με την επιφύλαξη των διατάξεων των άρθρων 261 επ. ΑΚ η παραγραφή και η αποσβεστική προθεσμία που διακόπηκαναρχίζουν και πάλι από τη σύνταξη του πρακτικού αποτυχίας της διαμεσολάβησηςή από την επίδοση δήλωσης αποχώρησης από τη διαμεσολάβηση από εκάτερο τωνμερών στο άλλο μέρος και τον διαμεσολαβητή ή της με οποιονδήποτε τρόποκατάργησης της διαμεσολάβησης.

Άρθρο 12
Αμοιβές
1. Ο διαμεσολαβητής αμείβεται με ωριαία αντιμισθία και για 24 κατ' ανώτατο όριο ώρες, στις οποίες περιλαμβάνεται και ο χρόνος προετοιμασίας του για τη Διαδικασία της διαμεσολάβησης. Τα μέρη και ο διαμεσολαβητής μπορούν να συμφωνήσουν διαφορετικό τρόπο αμοιβής.
2. Η αμοιβή του διαμεσολαβητή βαρύνει τα μέρη κατ' ισομοιρία, εκτός αν τα μέρη συμφωνήσουν διαφορετικά. Κάθε μέρος βαρύνεται με την αμοιβή του πληρεξούσιου δικηγόρου του.
3. Το ύψος της ωριαίας αντιμισθίας της παραγράφου 1 καθορίζεται καιαναπροσαρμόζεται με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Αρθρο 13
Ενημέρωση κοινού

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων φροντίζει με κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως μέσω του Διαδικτύου, να παρέχεται πληροφόρηση στο ευρύ κοινό σχετικά με τον τρόπο πρόσβασης σε διαμεσολαβητές.

Αρθρο 14

Μεταβατική διάταξη
Στην πρώτη σύνθεση της Επιτροπής του άρθρου 6 παράγραφος 1 μπορούν να ορισθούν, κατ' εξαίρεση των όσων προβλέπονται στο άρθρο 7 παράγραφος 2, διαμεσολαβητές που έχουν λάβει τίτλοΔιαπίστευσης σε άλλο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αρθρο 15

Εναρξη ισχύος
Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσίευση του στην Εφημερίδα της
Κυβερνήσεως.

Παραγγέλλομε τη δημοσίευση του παρόντος στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και
την εκτέλεση του ως νόμου του Κράτους.

Αθήνα, 15 Δεκεμβρίου 2010

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

ΚΑΡΟΛΟΣ ΓΡ. ΠΑΠΟΥΛΙΑΣ

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ                  ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ
ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

Γ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ            Μ. ΧΡΥΣΟΧΟΪΔΗΣ

ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ    ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ ΚΑΙ
ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ              ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

Α ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ               Χ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ

Θεωρήθηκε και τέθηκε η Μεγάλη Σφραγίδα του Κράτους.

Αθήνα, 16 Δεκεμβρίου 2010

Ο ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ

Χ. ΚΑΣΤΑΝΙΔΗΣ
 

Δείτε ένα  βίντεο με μια προσομοίωση διαδικασίας διαμεσολάβησης σε εμπορική διαφορά 

http://www.diamesolavisi.gov.gr/

Η Διαμεσολάβηση είναι μια εναλλακτική μέθοδος εξωδικαστικής επίλυσης ιδιωτικών διαφορών, στην οποία τα μέρη, με τη βοήθεια και συνδρομή του Διαμεσολαβητή, ενός τρίτου προς τα μέρη ουδέτερου προσώπου, διαπραγματεύονται προκειμένου να καταλήξουν σε μία βιώσιμη και αμοιβαία ικανοποιητική λύση της διαφοράς, χωρίς την ανάγκη να προσφύγουν σε μία χρονοβόρα και δαπανηρή δικαστική διαμάχη

http://www.diamesolavisi.gov.gr/