Νομική Επικαιρότητα

Μεταξύ άλλων ρυθμίσεων  του πολυνομοσχεδίου και ήδη ν.4549/2018(ΦΕΚ 105 A΄/14.06.2018) «Διατάξεις για την ολοκλήρωση της Συμφωνίας Δημοσιονομικών Στόχων και Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων – Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2019-2022 και λοιπές διατάξεις» περιλαμβάνονται και  διατάξεις που αφορούν την διαδικασία παροχής της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου  αλλά και τη διαχείριση των εγγυήσεων αυτού .

Στο άρθρο 101  προβλέπονται  διαδικαστικά θέματα που συνδέονται με την κατάπτωση της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου .Ύστερα από το σχετικό αίτημα της τράπεζας ,σύμφωνα με τα προβλεπόμενα σε κάθε απόφαση παροχής εγγύησης, το Ελληνικό Δημόσιο  προβαίνει στη βεβαίωση προς την αρμόδια Δ.Ο.Υ ,ως εσόδων του, των καταπιπτόμενων αλλά και όλων των συνδεόμενων  άμεσα και έμμεσα με την παροχή της εγγύησης του, ποσών και ύστερα από την ολοκλήρωση της διαδικασίας βεβαίωσης από τη Δ.Ο.Υ πραγματοποιεί την σχετική πληρωμή στη δανειολήπτρια τράπεζα. Όπως ειδικότερα  ορίζεται  στο παραπάνω άρθρο  το Ελληνικό Δηµόσιο, ως εγγυητής, προβαίνει σε εξόφληση της υποχρέωσής του που απορρέει από την κατάπτωση της εγγύησης ή που τυχόν επιβληθεί ή καταλογιστεί σε βάρος του επ’ αφορµή αυτής. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η προηγούµενη βεβαίωση, ως εσόδων του, σε βάρος των πρωτοφειλετών, των εγγυητών και λοιπών συνυπόχρεων, των σχετικών ποσών στις αρµόδιες Δηµόσιες Οικονοµικές Υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.) και µε βάση τα δικαιολογητικά, που καθιστούν δυνατή τη βεβαίωση και την πλήρη υποκατάστασή του στα δικαιώµατα και κάθε είδους ασφάλειες του πιστωτικού ιδρύµατος ή άλλου φορέα που χορήγησε το δάνειο, την εγγυητική επιστολή ή την πίστωση γενικά. Με την παρ. 4 του ίδιου άρθρου ορίζεται ότι με  απόφαση του Υπουργού Οικονοµικών καθορίζονται τα απαραίτητα δικαιολογητικά που καθιστούν δυνατή τη βεβαίωση και την πλήρη υποκατάσταση του Δηµοσίου στα δικαιώµατα των πιστωτικών ιδρυµάτων, ο χρόνος και ο τρόπος βεβαίωσης οφειλών, ο τρόπος και η διαδικασία διαγραφής οφειλών και επιστροφής καταβληθέντων λόγω κατάπτωσης ποσών και κάθε άλλη αναγκαία λεπτοµέρεια για την εφαρµογή του παρόντος άρθρου.

 Με το άρθρο 103  παρέχεται η απαραίτητη νομοθετική  πρόβλεψη της δυνατότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων να ρυθµίζουν δάνεια για τα οποία έχει εγγυηθεί το Ελληνικό Δηµόσιο. Στην περίπτωση αυτή η εγγύηση του Ελληνικού Δηµοσίου ακολουθεί τις απαιτήσεις για τις οποίες χορηγήθηκε, όπως αυτές διαµορφώνονται από τη συµφωνία ρύθµισης. Σε κάθε περίπτωση δεν µπορεί να αυξάνεται το ύψος της εγγυητικής ευθύνης του Ελληνικού Δηµοσίου. Με απόφαση του Υπουργού Οικονοµικών καθορίζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις διατήρησης της ισχύος της εγγύησης του Ελληνικού Δηµοσίου σε περιπτώσεις ρυθµίσεων δανείων, καθώς και κάθε άλλο θέµα σχετικά µε την εφαρµογή του συγκεκριμένου  άρθρου.

1.Οι αλλαγές στον ν.4469/2017  έρχονται να αντιμετωπίσουν προβλήματα που παρουσιάστηκαν κατά την εφαρμογή του νόμου ,επισημάνθηκαν και απαιτούσαν νομοθετική ρύθμιση. Η βασική δομή του νόμου δεν αλλάζει .

2. Σύμφωνα με τον 4469/2017 μπορούν να ρυθμιστούν οφειλές που γεννήθηκαν μέχρι 31.12.2016 και οφειλές προς το Δημόσιο και τους ΦΚΑ που βεβαιώθηκαν μέχρι αυτή την ημερομηνία. Αυτό ωστόσο δημιούργησε σημαντικό θέμα καθώς πολλές επιχειρήσεις που θα ήθελαν να ενταχθούν στον εξωδικαστικό μηχανισμό  ήδη είχαν  οφειλές και εντός του 2017 . Το πρόβλημα το δημιουργούν ιδίως όσες οφειλές   αφορούσαν Δημόσιο και ΦΚΑ καθώς αυτές, εφ’ όσον δεν εντάσσονται μέχρι τώρα στη διαδικασία του εξωδικαστικού , ρυθμίζονται  μόνο με τις βασικές 12μηνες ρυθμίσεις .

Αυτό που εισάγεται με το νομοσχέδιο είναι ότι πλέον θα υπάγονται και οι οφειλές του 2017. Ειδικά ,μάλιστα, για τις οφειλές προς το Δημόσιο κρίσιμος χρόνος  παραμένει ο χρόνος της βεβαίωσης ενώ για τις οφειλές στους ΦΚΑ θα λαμβάνεται υπόψη ο χρόνος γέννησης της οφειλής και όχι ο χρόνος βεβαίωσης –αυτό προβλέπεται για να μη χάνει ο δικαιούμενος το δικαίωμα να ρυθμίσει του 2017 μόνο και μόνο επειδή βεβαιώθηκαν το 2018.

3.Ορίζεται ως χρόνος καθυστέρησης για να θεωρείται μια οφειλή ληξιπρόθεσμη το διάστημα των 90 ημερών.

4.Ρυθμίζει τις περιπτώσεις των διμερών διαπραγματεύσεων (ένας πιστωτής με περισσότερο από 85% των συνολικών απαιτήσεων ) για τις περιπτώσεις που η διαπραγμάτευση διαρκεί πέραν του 3μήνου και προσθέτει αναφορικά με την υποχρέωση ενημέρωσης της Ε.Γ.Δ.Ι.Χ  ως προθεσμία ,αν η διαπραγμάτευση ολοκληρωθεί μετά την αρχική ενημέρωση, ένα μήνα μετά την ολοκλήρωση της διαπραγμάτευσης. ( η ρύθμιση καταλαμβάνει  και τις εκκρεμείς αιτήσεις )

5.Ρυθμίζει την περίπτωση που δύο ή περισσότεροι πιστωτές, με ποσοστό ο καθένας μικρότερο του 1,5% της συνολικής οφειλής , έχουν ακριβώς ίσες απαιτήσεις και οι απαιτήσεις αυτές αθροιζόμενες υπερβαίνουν το 15% της συνολικής οφειλής. Πλέον και αυτοί οι μικροπιστωτές συμμετέχουν και  δεσμεύονται από τη σύμβαση αναδιάρθωσης. ( η ρύθμιση καταλαμβάνει  και τις εκκρεμείς αιτήσεις )

6.Προβλέπεται η ρύθμιση οφειλών ομορρύθμων εταίρων. Αυτή είναι μια σημαντική ρύθμιση και αφορά τους ομόρρυθμους εταίρους των Ο.Ε και Ε.Ε. Το πρόβλημα εμφανιζόταν όταν ζητούσαν τη ρύθμιση όχι της εταιρίας στην οποία συμμετείχαν αλλά των ατομικών τους οφειλών . Αυτοί οι εταίροι, επειδή έχουν την πτωχευτική ικανότητα  μπορούν μεν να υποβάλουν αυτοτελώς αλλά τις περισσότερες φορές δεν πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας (π.χ. οι οφειλές προέρχονται από ατομική επιχείρηση της που έχει κλείσει). Εισάγεται διάταξη που προβλέπει ρητά τη δυνατότητα να ζητηθεί η ρύθμιση και των οφειλών των εταίρων μέσω του εξωδικαστικού με την προϋπόθεση βέβαια να είναι επιλέξιμες με βάση το νόμο. Το αν αυτοί οι ομόρρυθμοι εταίροι θα μπορούν να υποβάλουν αυτοτελή αίτηση ή η ρύθμιση θα γίνεται μέσω της ρύθμισης της εταιρίας είναι τεχνικό ζήτημα και θα προσδιορισθεί σε επόμενο χρόνο.

Είναι σημαντική ρύθμιση ότι δεν θα αποκλείεται η ρύθμιση των οφειλών του εταίρου από το γεγονός ότι ο εταίρος έχει διακόψει την ατομική επιχειρηματικής του δραστηριότητα ,αρκεί να μην έχει λυθεί η εταιρία. Από την άλλη θα μπορεί ο εταίρος να ρυθμίσει τις δικές του οφειλές ,εντάσσοντας και τις οφειλές που τον βαρύνουν ως ομόρρυθμο εταίρο ,ακόμα και αν η εταιρία έχει λυθεί, εφ’ όσον ο εταίρος διατηρεί δική του ατομική επιχείρηση σε λειτουργία.

7.    Ρυθμίζεται το ζήτημα εμφανιζόμενης διαφωνίας μεταξύ οφειλέτη και πιστωτή  ως προς το ύψος  των οφειλών που οφείλεται κυρίως στους τόκους. Εφ’ εξής θα υφίσταται η δυνατότητα καταγραφής του χρονικού σημείου προσδιορισμού του ύψους  της οφειλής

8. Εισάγεται η δυνατότητα τμηματικής υποβολής των δικαιολογητικών και μείωσης του αριθμού αυτών.

9.Καταργούνται οι στενοί  περιορισμοί αναφορικά με την έδρα του συντονιστή καθώς λειτουργεί η διαδικασία μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας

10.Προβλέπεται η δυνατότητα εκ νέου συλλογής δικαιολογητικών από το συντονιστή όταν υπάρχει αδικαιολόγητη  απόκλιση μεγάλου ύψους  στον προσδιορισμό της οφειλής μεταξύ πιστωτή και οφειλέτη

11. Προβλέπεται η τροποποίηση των ρυθμίσεων  αναφορικά με τις αμοιβές των συντονιστών  ώστε  με εξουσιοδοτική διάταξη το ΚΥΣΔΙΧ να  προσαρμόσει την αμοιβή  με βάση τα δεδομένα της αγοράς και κυρίως να προβλέψει κλιμάκωση  ανάλογα με την πρόοδο της διαδικασίας. Προβλέπεται δυνατότητα της σχετικής  πράξης του Κυβερνητικού Συμβουλίου Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους να καταλάβει και τις εκκρεμείς υποθέσεις ,ενώ καταργείται η δυνατότητα συμφωνίας μεγαλύτερης αμοιβής.

12.Επιμηκύνεται το χρονικό διάστημα της αυτοδίκαιης αναστολής της αναγκαστικής εκτέλεσης  από 70 σε 90 ημέρες  και επεκτείνεται η αυτοδίκαιη αναστολή και σε διοικητικά μέτρα τα οποία επιβάλλονται συνεπεία της μη πληρωμής των προς ρύθμιση χρεών και τα οποία συνεπάγονται την αναστολή λειτουργίας της επιχείρησης. ( η ρύθμιση καταλαμβάνει  και τις εκκρεμείς αιτήσεις )

13.Προβλέπει ρυθμίσεις για τη συμμετοχή του Δημοσίου και των ΦΚΑ στις διαπραγματεύσεις κυρίως τεχνικής φύσης . Επιλύει ,ωστόσο, ένα ιδιαιτέρως ουσιαστικό ζήτημα που αφορά τις κατασχέσεις τραπεζικών λογαριασμών στις οποίες προβαίνει συστηματικά το Δημόσιο .Με τις υφιστάμενες ρυθμίσεις η αναστολή εκτέλεσης δεν συνεπάγεται την άρση των ήδη επιβληθέντων κατασχέσεων αλλά αυτές διατηρούνται ακόμα και κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης αναδιάρθωσης οφειλών .Αυτή όμως η δέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών είναι καταστροφική για την επιχείρηση καθώς της στερεί πλήρως την ταμειακή ρευστότητα. Προβλέπεται ,λοιπόν,για τις περιπτώσεις που κατά τη διάρκεια ισχύος της σύμβασης και εφ’ όσον έχει καταβληθεί η πρώτη δόση της ρύθμισης και εφ’ όσον έχουν ρυθμιστεί οι εκτός της συμφωνίας οφειλές και εφ’ όσον υποβάλλονται και όλες οι δηλώσεις του οφειλέτη , ότι λαμβάνεται απόφαση από τη Φορολογική Διοίκηση για τις μέλλουσες καταθέσεις . Συγκεκριμένα προβλέπεται η  έκδοση  πράξης της Φορολογικής Διοίκησης ,που θα γνωστοποιείται στον τρίτο, η οποία περιορίζει τις συνέπειες των κατασχέσεων , αποδεσμεύοντας τις μελλοντικές κατασχέσεις. Αν και η κατάσχεση δεν ανατρέπεται  ο οφειλέτης θα έχει πρόσβαση στα ποσά που θα πιστώνονται μετά τη γνωστοποίηση της αδρανοποίησης στον τρίτο.  Πλήρης ανατροπή της σύμβασης μπορεί να επιτευχθεί μόνο εφ’ όσον η κατάσχεση επιβλήθηκε αποκλειστικά για οφειλές ενταγμένες στη σύμβαση και μόνο εφ’ όσον εξοφλήθηκε τουλάχιστον το 75% του ποσού που πρέπει να καταβληθεί στο Δημόσιο. ( η ρύθμιση καταλαμβάνει  και τις εκκρεμείς αιτήσεις )

14. Πολύ σημαντική τροποποίηση είναι η αυτοδίκαιη αναστολή εκτελέσεως και στην περίπτωση διαδικασίας διμερούς διαπραγμάτευσης με το Δημόσιο ή με ΦΚΑ.

15.Προτείνεται η χρήση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του εξωδικαστικού και για τις περιπτώσεις επιχειρήσεων που δεν υπάγονται στον εξωδικαστικό μηχανισμό ιδίως αγρότες και ελεύθερους επαγγελματίες οι οποίες επιθυμούν να ρυθμίσουν διμερώς τις οφειλές τους με το Δημόσιο , τους ΦΚΑ και  με τους χρηματοδοτικούς φορείς και παράλληλα προβλέπεται άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου και για τις περιπτώσεις αυτές.

16.Το νέο πλαίσιο διατάξεων θα ισχύει μόνο για τις νέες αιτήσεις. Ωστόσο προβλέπονται πολλές εξαιρέσεις και δυνατότητες. Αναφέρεται ανωτέρω ποιες διατάξεις καταλαμβάνουν και εκκρεμείς αιτήσεις. Ρητά  προβλέπεται, λόγω της μεγάλης σημασίας , ότι η ρύθμιση για τον περιορισμό των κατασχέσεων εις χείρας τρίτων επεκτείνεται και σε ήδη υπογραφείσες συμβάσεις και σε όσους έχουν ήδη ολοκληρώσει επιτυχώς τη διαδικασία διαπραγμάτευσης του εξωδικαστικού μηχανισμού.

17.Ειδικά για τη δυνατότητα υπαγωγής στη ρύθμιση και των χρεών του 2017  προβλέπονται διάφορες περιπτώσεις.

 Συμβάσεις αναδιάρθωσης που έχουν ήδη συναφθεί δεν μπορούν να θιχτούν.

Τροποποίηση των εκκρεμών αιτήσεων (είτε προκειμένου να συμπεριληφθούν οι οφειλές του 2017 είτε να συσχετιστούν με αιτήσεις ομορρύθμων μελών για ρύθμιση των δικούς τους οφειλών ) είναι ιδιαιτέρως δυσχερής –Προβλέπεται για αυτό η δυνατότητα διαγραφής της αίτησης με ταυτόχρονη επανυποβολή της .

Προβλέπεται ακόμα  η δυνατότητα επανυποβολής αιτήσεων που κρίθηκαν άκαρπες λόγω των οφειλών του 2017 που επηρέασαν  αρνητικά την ικανότητα αποπληρωμής των παλαιών οφειλών

Ομόρρυθμα μέλη εταιριών που έχουν υποβάλει αίτηση μπορούν να ζητήσουν ρύθμιση των δικών τους οφειλών

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη-Δικηγόρος 

Οι αλλαγές στο ν. 3869/2010 υπαγορεύθηκαν, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του πολυνομοσχεδίου, από την ανάγκη αποτροπής κατάχρησης του νόμου από στρατηγικούς κακοπληρωτές και από την ανάγκη διόρθωσης επιμέρους αστοχιών του νόμου που οδηγούν σε αδικίες. Κάποιες από τις νέες ρυθμίσεις  στοχεύουν και στην μερική αποφόρτιση των Ειρηνοδικείων.

1.Ρυθμίζεται το ζήτημα κληρονομιάς υπερχρεωμένου προσώπου. Ορίζεται ότι η αποδοχή υπερχρεωμένης κληρονομιάς, ακόμα και αν ο κληρονόμος γνώριζε την  υπερχρέωση του θανόντος και απέβλεπε στην προστασία της κληρονομιαίας περιουσίας δεν συνιστά δόλια περιέλευση σε αδυναμία πληρωμής για την περίπτωση που και ο ίδιος αργότερα αιτηθεί την υπαγωγή του στον ίδιο νόμο. Για προφανείς λόγους η εμβέλεια της διάταξης περιορίζεται στους νόμιμους μεριδούχους (παιδιά, γονείς , σύζυγος) ( η διάταξη αυτή ισχύει αναδρομικά και σε αποδοχές κληρονομίας που έλαβαν χώρα πριν την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου)

2.Προβλέπεται να προστεθεί στην βεβαίωση οφειλών που χορηγούν οι τράπεζες  ο αριθμός και η ημερομηνία της δανειακής σύμβασης , εφ’ όσον είναι διαθέσιμα , να για μην απαιτείται η αναζήτηση της σύμβασης. Οι βεβαιώσεις θα πρέπει να χορηγούνται εντός μηνός χωρίς καμιά δαπάνη.

3.Ορίζεται ότι ο οφειλέτης υποχρεώνεται να παραιτηθεί του τραπεζικού απορρήτου του και να υποβάλει Υ/Δ περί μη πτωχευτικής ικανότητας του. Ειδικά για τις εκκρεμείς αιτήσεις δίνεται μια προθεσμία 3 μηνών στους οφειλέτες που δεν επιθυμούν την άρση του τραπεζικού απορρήτου τους, να παραιτηθούν από τις αιτήσεις τους, με αυτόματη άρση του απορρήτου  μετά την παρέλευση της ως άνω προθεσμίας. Τα στοιχεία κίνησης των τραπεζικών λογαριασμών  και λοιπών τραπεζικών προϊόντων αφορούν τόσο τράπεζες του εσωτερικού όσο και του εξωτερικού και χρονικό διάστημα πέντε (5) ετών πριν από την υποβολή της αίτησης έως την ημέρα συζήτησης της.

4.Για διευκόλυνση του έργου του Δικαστηρίου, προβλέπεται ότι ανατίθεται στη γραμματεία ένας επιβοηθητικός προκαταρκτικός  έλεγχος είτε για τυχόν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα είτε για άσκηση άλλης αίτησης στο παρελθόν

5. Ορίζεται ότι η αυτοδίκαιη αναστολή των μέτρων που απορρέει από την κατάθεση της αίτησης ισχύει και σε περίπτωση 2^ης αίτησης (σύνηθες λόγω λάθους ή για να προστεθούν οφειλές στο Δημόσιο) .Την 3^η φορά δεν υπάρχει αυτοδίκαιη αναστολή  αλλά θα απαιτείται δικαστική διαταγή.

6.Για να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο καταχρηστικής επίτευξης αυτοδίκαιης αναστολής από πρόσωπα με εμπορική ιδιότητα προβλέπεται ότι αν η γραμματεία διαπιστώσει εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα  τότε ο Ειρηνοδίκης θα πρέπει να αποφασίσει μέσα σε 10 μέρες για την επιχειρηματική δραστηριότητα και για το αν θα ισχύει η απαγόρευση των καταδιωκτικών μέτρων.

7.Καταργείται ο περιορισμός ισχύς της προσωρινής διαταγής για έξι μήνες

8.Αντιμετωπίζονται περιπτώσεις οφειλετών που ελάμβαναν προσωρινή διαταγή και δεν κατέβαλαν τα ποσά .Προτείνεται η αυτοδίκαιη άρση της προσωρινής διαταγής εφ’ όσον υπάρξει καθυστέρηση ποσού ίσου με την αξία τριών δόσεων . Πριν όμως την παύση της αναστολής καλείται ο οφειλέτης να τις εξοφλήσεις εντός  30 ημερών ώστε να έχει μια ακόμα ευκαιρία .Αν ο οφειλέτης δεν συμμορφωθεί προσηκόντως, παύει να ισχύει αυτοδικαίως έναντι όλων των πιστωτών η διαταχθείσα αναστολή των καταδιωκτικών μέτρων και κάθε άλλου ανασταλτικού μέτρου, από την ημέρα που ο θιγόμενος πιστωτής επιδώσει σχετική δήλωση στους υπόλοιπους πιστωτές, υπό την προϋπόθεση ότι θα καταθέσει σχετικό σημείωμα με ενσωματωμένη την ανωτέρω αναφερόμενη εξώδικη όχληση στον φάκελο που τηρείται στο αρμόδιο δικαστήριο. Στην περίπτωση αυτή, ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει από τον αρμόδιο δικαστή την εκ νέου χορήγηση προσωρινής διαταγής αν αποδεικνύει ότι η μη καταβολή των δόσεων οφείλεται σε γεγονός ανωτέρας βίας, μη δυνάμενο να αντιμετωπιστεί με αίτηση μεταρρύθμισης της αρχικής προσωρινής διαταγής, ή ότι ο θιγόμενος πιστωτής άσκησε καταχρηστικά το δικαίωμα των προηγούμενων εδαφίων

9.Ορίζεται ότι η παύση της τοκογονίας δεν ισχύει εφ’ όσον η αίτηση απορριφθεί τελεσίδικα.

10.Ορίζεται ρητά ότι δεν υπάρχει δυνατότητα δεύτερης αίτησης όταν η απόρριψη οφείλεται σε δόλια περιέλευση του οφειλέτη σε αδυναμία πληρωμής

11.Τροποποιούνται οι διατάξεις που προβλέπουν τη συνεισφορά του Ελληνικού Δημοσίου στο σχέδιο διευθέτησης οφειλών για προστασία της κύριας κατοικίας και συγκεκριμένα ορίζεται ότι Ο οφειλέτης μπορεί να υποβάλει αίτηση στο Ελληνικό Δημόσιο για τη μερική κάλυψη του ποσού της μηνιαίας καταβολής του σχεδίου διευθέτησης οφειλών του παρόντος άρθρου, το οποίο ορίζει η δικαστική απόφαση, ενημερώνοντας σχετικά τους πιστωτές. Η απόφαση του δικαστηρίου επισημαίνει τη δυνατότητα αυτή στον οφειλέτη. Μετά την παρέλευση τριάντα ημερών από την ημέρα δημοσίευσης της απόφασης, οποιοσδήποτε πιστωτής μπορεί να υποβάλει την αίτηση για λογαριασμό του οφειλέτη, ενημερώνοντάς τον εγγράφως. Ο οφειλέτης υποχρεούται να καταβάλει το μέγιστο της δυνατότητας αποπληρωμής του και σε κάθε περίπτωση υποχρεούται στην καταβολή ελάχιστης συνεισφοράς. Η συνεισφορά του Ελληνικού Δημοσίου στο παραπάνω σχέδιο διευθέτησης οφειλών δεν μπορεί να υπερβαίνει σε διάρκεια τα τρία έτη και καταβάλλεται στους πιστωτές υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης παραμένει συνεπής στην καταβολή της ελάχιστης συνεισφοράς. Αν ο οφειλέτης δεν καταβάλει εγκαίρως τη συνεισφορά του, ο θιγόμενος πιστωτής υποχρεούται να ενημερώσει εγγράφως, περιλαμβανομένου του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, το αργότερο μέσα σε ένα μήνα την Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους. Αν ο πιστωτής παραλείψει την ενημέρωση του προηγούμενου εδαφίου και ο οφειλέτης εκπέσει κατά την παρ. 2 του άρθρου 11, τότε ο πιστωτής υποχρεούται να επιστρέψει στο Ελληνικό Δημόσιο με τον νόμιμο τόκο τα ποσά που αυτό κατέβαλε μετά την ασυνέπεια του

13.Ενδιαφέρον παρουσιάσει και μια ακόμα πρόβλεψη που στοχεύει να αποτραπεί το ενδεχόμενο να απορρίψει το Δικαστήριο το αίτημα προστασίας της κύριας κατοικίας λόγω υψηλής αξίας και αυτή στη συνέχεια να ρευστοποιηθεί σε τιμή κατώτατη του ορίου προστασίας. Η προτεινόμενη ρύθμιση προβλεπει ότι το όριο αξίας για την προστασία της κύριας κατοικίας  τίθεται ως ελάχιστη επιτρεπτή τιμή πρώτης προσφοράς για τον πλειστηριασμό .Και μάλιστα ο περιορισμός αυτός ισχύει για 3 χρόνια. Αν όμως υπάρξουν μέσα σ’ αυτά τα 3 χρόνια  δύο άγονοι πλειστηριασμοί με αυτή την τιμή, είναι εύλογο το Δικαστήριο να μεταρρυθμίσει την απόφαση  ,μετά από αίτηση του οφειλέτη που μπορεί να υποβληθεί και μετά την 31.12.2018 , και να διατάξει την προστασία της κατοικίας αυτής. Ισχύει και για εκκρεμείς αιτήσεις .

14.Προβλέπεται η δυνατότητα στους οφειλέτες να ζητήσουν μεταρρύθμιση του σχεδίου διευθέτησης των οφειλών τους και στο διάστημα που καταβάλουν για τη διάσωση της κατοικίας τους πάντα όμως με την προϋπόθεση ότι η όποια νέα ρύθμιση δεν θα χειροτερεύει τη θέση των πιστωτών σε σχέση με τη θέση που θα είχαν επί αναγκαστικής εκτέλεσης.

15.Με δεδομένη την άρση του τραπεζικού απορρήτου προβλέπεται η δυνατότητα οι τράπεζες να χορηγούν στοιχεία  στους πιστωτές για την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη   ύστερα από Εισαγγελική εντολή .

16.Προβλέπεται ότι καθίσταται προαιρετική η απόφαση του Ειρηνοδικείου που πιστοποιεί την απαλλαγή του οφειλέτη , η οποία θα επέρχεται αυτοδικαίως με την κανονική εκτέλεση των υποχρεώσεων του .

17. Υπάρχουν διατάξεις για  εγγυητές   και συγκεκριμένα για την περίπτωση που ο εγγυητής καταβάλει στον πιστωτή ( συνήθως στην τράπεζα) πριν την ολοκλήρωση της δικαστικής ρύθμισης ,όχι μόνο τμήμα της οφειλής από το οποίο πρόκειται να απαλλαγεί ο οφειλέτης αλλά και τμήμα από το ποσό που θα καταβάλει τελικά ο οφειλέτης .Στην περίπτωση αυτή ,για το τελευταίο ποσό ,  υποκαθίσταται στη θέση του πιστωτή και ο οφειλέτης  θα πληρώσει στον  εγγυητή τα ίδια ποσά  που θα κατέβαλε στην τράπεζα.

18.Αντιμετωπίζεται το ζήτημα θανάτου του αιτούντος υπερχρεωμένου προσώπου είτε κατά τη διάρκεια της δίκης, είτε μετά την έκδοση οριστικής απόφασης αλλά πριν την απαλλαγή του.

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη –Δικηγόρος

Η παράγραφος 21 του άρθρου 15 του ν. 4469/2017 ορίζει τα  εξής « Ύστερα από αίτηση οφειλετών τους, οι οποίοι εξαιρούνται από το πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου σύμφωνα με την περίπτωση β` της παραγράφου 1 και την παράγραφο 5 του άρθρου 2 ή επειδή αυτοί είναι φυσικά πρόσωπα, τα οποία αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα σύμφωνα με το ν. 4172/2013, αλλά δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα, το Δημόσιο και οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, μπορεί να προτείνουν σε αυτούς λύσεις ρύθμισης οφειλών ανάλογες με αυτές που αποδέχονται ή αντιπροτείνουν στο πλαίσιο της διαδικασίας εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών του παρόντος. Με τις υπουργικές αποφάσεις των παραγράφων 14 και 20 μπορεί να εξειδικεύονται οι λεπτομέρειες για την εφαρμογή της παρούσας».

Έχοντας υπόψη την ως άνω παρ.21 του άρθρου 15   εκδόθηκε  ήδη η υπ’ αρ οικ. 62134/4100( ΦΕΚ Β 4640/29.12.2017) καθώς και η ΠΟΛ 1223/2017 για την εξειδίκευση κριτηρίων για τη διαμόρφωση λύσεων ρύθμισης οφειλών ως 50.000€ προς τους ΦΚΑ και στο Δημόσιο  αντίστοιχα, που αφορούν ακριβώς αυτές τις κατηγορίες φυσικών προσώπων που αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα. Περιπτώσεις ελεύθερων επαγγελματιών που ανήκουν σ’ αυτές τις κατηγορίες  είναι ενδεικτικά τα φυσικά πρόσωπα ασκούν το επάγγελμα του ιατρού, οδοντιάτρου, κτηνιάτρου, φυσιοθεραπευτή, βιολόγου, ψυχολόγου, μαίας, δικηγόρου, δικολάβου, συμβολαιογράφου, άμισθου υποθηκοφύλακα, δικαστικού επιμελητή, αρχιτέκτονα, μηχανικού, τοπογράφου, χημικού, γεωπόνου, γεωλόγου, δασολόγου, ωκεανογράφου, σχεδιαστή, δημοσιογράφου, συγγραφέα, διερμηνέα, ξεναγού, μεταφραστή, καθηγητή ή δασκάλου, καλλιτέχνη γλύπτη ή ζωγράφου ή σκιτσογράφου ή χαράκτη, ηθοποιού, εκτελεστή μουσικών έργων ή μουσουργού, καλλιτεχνών των κέντρων διασκέδασης, χορευτή, χορογράφου, σκηνοθέτη, σκηνογράφου, ενδυματολόγου, διακοσμητή, οικονομολόγου, αναλυτή, προγραμματιστή, ερευνητή ή συμβούλου επιχειρήσεων, λογιστή ή φοροτέχνη, αναλογιστή, κοινωνιολόγου, κοινωνικού λειτουργού και εμπειρογνώμονα.

Ήδη με το άρθρο 60 του ψηφισθέντος νόμου «για την  Μετεξέλιξη του Οργανισισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων σε Οργανισµό Προ-νοιακών Επιδοµάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης      (ΟΠΕΚΑ)  και λοιπές διατάξεις» , επέρχονται τροποποιήσεις του άρθρου 15 του ν. 4469/2017 και συγκεκριμένα ορίζεται  προβλέπεται ότι η  παρ. 21 του άρθρου 15 του ν. 4469/2017 (Α΄ 62) αντικαθίσταται ως εξής: «21. Ύστερα από αίτηση οφειλετών τους, οι οποίοι εξαιρούνται από το πεδίο εφαρµογής του παρόντος νόµου επειδή, σωρευτικά ή διαζευκτικά: α) δεν εµπίπτουν στην περίπτωση β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 2, β) εµπίπτουν στην παράγραφο 5 του άρθρου 2, γ) αυτοί είναι φυσικά πρόσωπα, τα οποία αποκτούν εισόδηµα από επιχειρηµατική δραστηριότητα, σύµφωνα µε το ν. 4172/ 2013, αλλά δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα, το Δηµόσιο και οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης δύνανται να προτείνουν στους εν λόγω οφειλέτες λύσεις ρύθµισης των οφειλών τους προς αυτούς, εφαρµοζοµένης αναλογικά της παραγράφου 3 του παρόντος άρθρου. 

Οι εν λόγω λύσεις ρύθµισης της παρούσας περιλαµβάνουν ισόποσες τοκοχρεωλυτικά υπολογισµένες µηνιαίες δόσεις, απαλλαγή σε ποσοστό εκατό τοις εκατό (100%) των προστίµων εκπρόθεσµης καταβολής του άρθρου 57 του ν. 4174/2013 και του άρθρου 6 του ν.δ. 356/1974, δυνατότητα απαλλαγής από µέρος ή το σύνολο των τόκων και προσαυξήσεων εκπρόθεσµης καταβολής και δυνατότητα διαγραφής µέρους της βασικής οφειλής µε κριτήρια το ύψος των οφειλών, το εισόδηµα και την αξία της περιουσίας των οφειλετών τους.

( *Ως «βασική οφειλή» κατ’ άρθρο 15&12 για την εφαρμογή του άρθρου 21 νοείται το ποσό της οφειλής που αρχικά βεβαιώθηκε ,χωρίς τους τόκους ή τις προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής που την επιβαρύνουν σύμφωνα με τον ν.4174/2013 ή τον ΚΕΔΕ ,όπως το ποσό αυτό έχει διαμορφωθεί ,από το χρόνο καταχώρησης της οφειλής στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων έως την υποβολή της αίτησης του άρθρου 4 μετά από τυχόν καταβολές , αναγκαστική είσπραξη ή διαγραφή βάσει νόμιμου τίτλου. Ως «προσαυξήσεις ή τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής» νοούνται οι προσαυξήσεις ή οι τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής ,όπως τα ποσά αυτά έχουν διαμορφωθεί την ημέρα υποβολής της αίτησης για υπαγωγή στις διατάξεις του παρόντος.)

Με την ως άνω τροποποίηση ορίζεται ότι η  υπαγωγή σε ρύθµιση οφειλών κατ’ εφαρµογή της παρούσας παραγράφου επιφέρει την αυτοδίκαιη απώλεια των τυχόν υφιστάµενων ρυθµίσεων για τις οφειλές που υπάγονται σε αυτήν, ενώ ορίζει ρητά ,προς άρση κάθε αμφιβολίας, ποιές διατάξεις του ν. 4469/2017 εφαρμόζονται αναλυτικά και στις συγκεκριμένες ρυθμίσεις χρεών. Ορίζεται, έτσι, ότι στις ρυθµίσεις οφειλών της παρούσας παραγράφου εφαρµόζονται αναλογικά οι διατάξεις της παραγράφου 8 του άρθρου 9,

της παραγράφου 6 του άρθρου 14 ( οι προϋποθέσεις ανατροπής της σύμβασης αναδιάρθρωσης), εκτός των δύο τελευταίων εδαφίων αυτής( δεν ισχύει, εύλογα,  η υποχρέωση του Δημοσίου και των ΦΚΑ για υποχρεωτική γνωστοποίηση της αυτοδίκαιης ανατροπής σε όλους τους πιστωτές ),

καθώς και των παραγράφων 7(« Αν στη σύμβαση αναδιάρθρωσης προβλέπεται διαγραφή οφειλών προς το Δημόσιο, αυτή γίνεται κατά σειρά παλαιότητας, από την παλαιότερη οφειλή προς τη νεότερη, με κριτήριο το χρόνο καταχώρισης της οφειλής στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων και όχι το χρόνο λήξης της νόμιμης προθεσμίας καταβολής αυτής, είτε η καταβολή γίνεται εφάπαξ είτε σε δόσεις. Η διαγραφή των οφειλών του προηγούμενου εδαφίου τελεί υπό την αναβλητική αίρεση της ολοσχερούς αποπληρωμής των ρυθμιζόμενων οφειλών προς κάθε πιστωτή και της μη ακύρωσης ή ανατροπής της σύμβασης αναδιάρθρωσης σύμφωνα με το άρθρο 14)

8(« 8. Επί των οφειλών προς το Δημόσιο που ρυθμίζονται δυνάμει της σύμβασης αναδιάρθρωσης δεν υπολογίζονται περαιτέρω τόκοι ή προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής. Από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της σύμβασης αναδιάρθρωσης και κατά τη διάρκεια ισχύος αυτής, δεν υπολογίζονται τα πρόστιμα του άρθρου 57 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013), και του άρθρου 6 του Κ.Ε.Δ.Ε.»)

10( «10. Για τη χορήγηση αποδεικτικού ενημερότητας στον οφειλέτη και τους συνοφειλέτες που δεσμεύονται από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών εφαρμόζεται το άρθρο 12 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013) και των κανονιστικών πράξεων που εκδίδονται κατ` εξουσιοδότηση αυτού. Η ρύθμιση οφειλών στο πλαίσιο του παρόντος νόμου θεωρείται ως ρύθμιση τμηματικής καταβολής για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου. Για τη χορήγηση αποδεικτικού ενημερότητας δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν προς διαγραφή οφειλές, όπως αυτές προσδιορίζονται στην ανωτέρω σύμβαση»)

11( «11. Από την ημερομηνία υπογραφής από το Δημόσιο της εγκριθείσας σύμβασης αναδιάρθρωσης ή, σε περίπτωση δικαστικής επικύρωσης, από την κοινοποίηση στο Δημόσιο της δικαστικής απόφασης με την οποία επικυρώθηκε σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών, για τις υπαγόμενες στη σύμβαση οφειλές: α) αναστέλλεται η λήψη αναγκαστικών μέτρων και η συνέχιση της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης επί απαιτήσεων, κινητών και ακινήτων κατά του οφειλέτη. Η αναστολή αυτή δεν ισχύει για τις ληξιπρόθεσμες δόσεις της σύμβασης, β) αναστέλλεται η ποινική δίωξη για το αδίκημα του άρθρου 25 του ν. 1882/1990 (Α`43) και αναβάλλεται η εκτέλεση της ποινής που επιβλήθηκε σύμφωνα με το άρθρο αυτό ή, εφόσον άρχισε, η εκτέλεσή της διακόπτεται. Κατά το χρονικό διάστημα της αναστολής της ποινικής δίωξης αναστέλλεται η παραγραφή του αδικήματος, χωρίς να ισχύει ο χρονικός περιορισμός της παραγράφου 3 του άρθρου 113 του Π.Κ.»)

12(«12. Για την εφαρμογή του παρόντος άρθρου: α) Ως «βασική οφειλή» νοείται το ποσό της οφειλής που αρχικά βεβαιώθηκε, χωρίς τους τόκους ή τις προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής που την επιβαρύνουν σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4174/2013) ή τον Κ.Ε.Δ.Ε. (ν.δ. 356/1974), όπως το ποσό αυτό έχει διαμορφωθεί, από το χρόνο καταχώρισης της οφειλής στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων έως την υποβολή της αίτησης του άρθρου 4, μετά από τυχόν καταβολές, αναγκαστική είσπραξη ή διαγραφή βάσει νόμιμου τίτλου. β) Ως «διαγραφή» νοείται η διαγραφή βασικής οφειλής, καθώς και η απαλλαγή από τόκους, προσαυξήσεις ή πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής. γ) Ως «προσαυξήσεις» ή«τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής» νοούνται οι προσαυξήσεις ή τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής κατά τα άρθρα 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και 6 του Κ.Ε.Δ.Ε., όπως τα ποσά αυτά έχουν διαμορφωθεί την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για υπαγωγή στις διατάξεις του παρόντος.»)

13(«13. Όλες οι προηγούμενες παράγραφοι εφαρμόζονται αναλόγως και για οφειλές υπέρ τρίτων οι οποίες βεβαιώνονται και εισπράττονται από τη Φορολογική Διοίκηση»)

15(«15. Οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης εκπροσωπούνται στην εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών από το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (Κ.Ε.Α.Ο.) του άρθρου 101 του ν. 4172/2013 (Α`167). Οι παράγραφοι 3 έως 9 εφαρμόζονται αναλόγως και για τις οφειλές προς τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης: α) Ως «βασική οφειλή» νοείται το ποσό της οφειλής που αρχικά βεβαιώθηκε, χωρίς τους τόκους ή τις προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής που την επιβαρύνουν σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, όπως αυτό έχει διαμορφωθεί από το χρόνο κατά τον οποίο η οφειλή κατέστη ληξιπρόθεσμη έως την υποβολή της αίτησης του άρθρου 4, ύστερα από τυχόν καταβολές, αναγκαστική είσπραξη ή διαγραφή βάσει νόμιμου τίτλου. β) Ως «διαγραφή» νοείται η διαγραφή βασικής οφειλής, με την επιφύλαξη της παραγράφου 16, καθώς και η απαλλαγή από τόκους, προσαυξήσεις ή πρόστιμα εκπρόθεσμης καταβολής. γ) Ως «προσαυξήσεις» ή «τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής» νοούνται οι προσαυξήσεις ή τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής σύμφωνα με το άρθρο πρώτο παρ. ΙΑ` υποπαράγραφος ΙΑ.2 περίπτωση 11 του ν. 4152/2013 και το άρθρο 6 του Κ.Ε.Δ.Ε., όπως τα ποσά των προσαυξήσεων ή τόκων εκπρόθεσμης καταβολής έχουν διαμορφωθεί την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για υπαγωγή στη διατάξεις του παρόντος»),

16(«16. Η διαγραφή βασικής οφειλής παρακρατούμενων εισφορών εργαζομένων προς φορείς κοινωνικής ασφάλισης απαγορεύεται»),

17(«17. Η διαγραφή βασικής οφειλής προς φορείς κοινωνικής ασφάλισης δεν επηρεάζει τα ασφαλιστικά δικαιώματα τρίτων.»),

18(«18. Για τη χορήγηση αποδεικτικού ασφαλιστικής ενημερότητας στον οφειλέτη και τους συνοφειλέτες που δεσμεύονται από την απόφαση επικύρωσης σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών, εφαρμόζονται οι οικείες διατάξεις των φορέων. Η ρύθμιση οφειλών στο πλαίσιο του παρόντος νόμου θεωρείται ως ρύθμιση τμηματικής καταβολής για την εφαρμογή του προηγούμενου εδαφίου. Για τη χορήγηση αποδεικτικού ενημερότητας δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν προς διαγραφή οφειλές, όπως αυτές προσδιορίζονται στην ανωτέρω σύμβαση»)

και 19 του παρόντος άρθρου(«19. Από την ημερομηνία υπογραφής από το Κ.Ε.Α.Ο. της εγκριθείσας σύμβασης αναδιάρθρωσης ή, σε περίπτωση δικαστικής επικύρωσης, από την κοινοποίηση στο Κ.Ε.Α.Ο. της δικαστικής απόφασης με την οποία επικυρώθηκε σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών, για τις υπαγόμενες στη σύμβαση οφειλές: α) Αναστέλλεται η λήψη αναγκαστικών μέτρων και η συνέχιση της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης επί απαιτήσεων, κινητών και ακινήτων κατά του οφειλέτη. Η αναστολή αυτή δεν ισχύει για τις ληξιπρόθεσμες δόσεις της σύμβασης. β) Αναστέλλεται η ποινική δίωξη για τα αδικήματα του α.ν. 86/1967 (Α`136) και αναβάλλεται η εκτέλεση της ποινής που επιβλήθηκε σύμφωνα με το άρθρο αυτό ή, εφόσον άρχισε, η εκτέλεσή της διακόπτεται. Κατά το χρονικό διάστημα της αναστολής της ποινικής δίωξης αναστέλλεται η παραγραφή του αδικήματος, χωρίς να ισχύει ο χρονικός περιορισμός της παραγράφου 3 του άρθρου 113 του Π.Κ…»)

Ορίζεται ακόμα ότι με την υπαγωγή στις ως άνω ρυθµίσεις αναστέλλεται η παραγραφή των ρυθµιζόµενων οφειλών καθ’ όλη τη διάρκεια ισχύος αυτών και δεν συµπληρώνεται πριν από την πάροδο έτους από τη λήξη της αναστολής.

Προβλέπεται ρητά ότι τα ευεργετήµατα της ρύθµισης επεκτείνονται σε πρόσωπα που ευθύνονται αλληλεγγύως µε τον οφειλέτη του πρώτου εδαφίου για το σύνολο ή µέρος των ρυθµιζόµενων οφειλών και υποβάλλουν αίτηση ρύθµισης από κοινού µε αυτόν.

Τέλος, προβλέπεται ότι με αποφάσεις του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και του Υπουργού Οικονοµικών εξειδικεύονται τα κριτήρια του δεύτερου εδαφίου της παρούσας παραγράφου, δύναται να εξαιρεθούν κατηγορίες οφειλών από τις ρυθµίσεις αυτής, καθορίζεται η µεθοδολογία για τον προσδιορισµό του τελικού προς αποπληρωµή ποσού, του ύψους και του αριθµού των δόσεων, καθώς και του επιτοκίου αυτών και γενικώς ρυθµίζεται κάθε άλλο ειδικότερο θέµα για την εφαρµογή αυτής.»

Με την παρ 2 του άρθρου 60 ορίζεται ότι  οι κανονιστικές πράξεις που έχουν εκδοθεί κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 21 του άρθρου 15 του ν. 4469/ 2017 πριν την έναρξη ισχύος του παρόντος διατηρούνται σε ισχύ και εφαρµόζονται αναλογικά και για οφειλές που είναι βεβαιωµένες στη Φορολογική Διοίκηση υπέρ τρίτων.

Από το καλοκαίρι και μέχρι σήμερα όσες ρυθμίσεις, για οφειλές προς το Δημόσιο αλλά και στους ΦΚΑ, έχουν εκδοθεί αφορούν πρόσωπα είτε με πτωχευτική ικανότητα (εμπόρους) είτε ασκούντα επιχειρηματική δραστηριότητα( γιατρούς, δικηγόρους και πολλούς άλλους επαγγελματίες). Για τις  τόσες  άλλες βασικές  ομάδες πολιτών,  τους συνταξιούχους, τους μισθωτούς, τους ανέργους ,όσους έχουν διακόψει την επαγγελματική τους δραστηριότητα αλλά και τους εισοδηματίες που αποκτούν εισόδημα αποκλειστικά και μόνο από ακίνητα, δεν προβλέπεται καμία άλλη δυνατότητα ρύθμισης  των παραπάνω οφειλών εκτός αυτής των 12 μηνών στην οποία πολλοί δε μπορούν να υπαχθούν και ούτε βέβαια  να εξυπηρετήσουν. Στις «συχνές ερωτήσεις-απαντήσεις» της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους ,όπου εντοπίζεται  εκεί το ζήτημα του ορίου των 50.000€ που έχει τεθεί  ως ανώτατο ποσό για τις πρόσφατες ρυθμίσεις οφειλών προς το Δημόσιο και τους ΦΚΑ  όσων ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, αναφέρεται ότι αναμένεται να εκδοθούν αντίστοιχες υπουργικές αποφάσεις για τη ρύθμιση οφειλών ύψους άνω των 50.000€ προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης. Εφ΄ όσον πράγματι δοθεί και αυτή η δυνατότητα ρύθμισης, θα πρέπει άμεσα να υπάρξει σχετική πρόβλεψη και με τις λοιπές κατηγορίες πολιτών που επιζητούν να ρυθμίσουν τις οφειλές τους και που θα τις εξοφλούσαν αν τους παρέχονταν μια ρεαλιστική πρόταση-λύση αυξημένου αριθμού δόσεων με βάση το πραγματικό εισόδημα τους 

Δημοσιεύθηκε  η Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης – Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης –Οικονομικών   με αριθμό 130060 (ΦΕΚ Β 4158/29.11.2017) για την απλοποιημένη διαδικασία ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων που δεν ξεπερνούν συνολικά το ποσό των πενήντα χιλιάδων ευρώ (50.000,00 €) στο πλαίσιο υπαγωγής τους στο ν. 4469/2017 «Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών Επιχειρήσεων και άλλες διατάξεις».

 Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά από τον οφειλέτη, μέσω της ιστοσελίδας της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (Ε.Γ.Δ.Ι.Χ.)  με τη χρήση της ειδικής πλατφόρμας.

 Η  Απόφαση προβλέπει τις προϋποθέσεις χαρακτηρισμού μιας επιχείρησης ως βιώσιμης για τους σκοπούς εφαρμογής της  ορίζοντας σαν πρώτο  κριτήριο το θετικό καθαρό αποτέλεσμα προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων κατά την τελευταία χρήση ή σε δύο από τις τρεις τελευταίες χρήσεις πριν από την υποβολή της αίτησης.

 Ωστόσο, για να θεωρηθεί βιώσιμη  η επιχείρηση , κρίσιμο είναι και το ύψος των οφειλών της καθώς η Απόφαση προβλέπει συγκεκριμένη αναλογία ανάμεσα στο σύνολο των οφειλών (θεωρουμένων ως τέτοιων των καθαρών ποσών μετά την αφαίρεση προστίμων,   υψηλών ποσοστών  εκ των προσαυξήσεων καθώς  των τόκων υπερημερίας) και στα κέρδη της επιχείρησης προ φόρων ,τόκων και αποσβέσεων. Ο λόγος  του συνόλου των οφειλών προς το καθαρό αποτέλεσμα δε μπορεί να είναι μεγαλύτερος από 8, δηλαδή   το καθαρό αποτέλεσμα της επιχείρησης δεν μπορεί να είναι μικρότερο από το 12,5% των ρυθμιζόμενων οφειλών της

 Μετά την υποβολή της αίτησης υπαγωγής  και μετά τη διαπίστωση απαρτίας, τυχόν αντιπροτάσεις ρύθμισης οφειλών που υποβάλλονται από τους συμμετέχοντες πιστωτές, παράγονται με τυποποιημένο τρόπο και υπόκεινται σε μια σειρά κανόνων που επίσης ορίζονται με την ίδια την απόφαση .

Εφ’ όσον μπορεί να υπαχθεί ένας οφειλέτης , αφαιρούνται τα ακόλουθα ποσά ανά πιστωτή: αα) το σύνολο των τόκων υπερημερίας των πιστωτών του ιδιωτικού τομέα. ββ) ποσοστό 95% των απαιτήσεων του Δημοσίου από πρόστιμα που έχουν επιβληθεί από τη φορολογική διοίκηση. γγ) ποσοστό 85% των απαιτήσεων του Δημοσίου και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης από προσαυξήσεις ή τόκους εκπρόθεσμης καταβολής.

 Με βάση την Υπουργική Απόφαση σε κάθε περίπτωση,  όταν πρόκειται για οφειλές προς τράπεζες, εφορία και ασφαλιστικά ταμεία ,οι δόσεις δεν μπορούν να είναι περισσότερες από 120 ενώ εάν πρόκειται για άλλους προμηθευτές δε μπορούν να είναι  περισσότερες από 24 δόσεις .Οφειλές από συμβάσεις παροχής εργασίας οποιουδήποτε τύπου δεν μπορεί να υπερβούν τις 6 δόσεις. Η κάθε δόση δε μπορεί να είναι μικρότερη από 50 ευρώ.

Η Υπουργική Απόφαση προβλέπει επιπλέον και συσχέτιση ανάμεσα στο  ύψος των δόσεων που θα προκύψουν για την εξόφληση της οφειλής και τα κέρδη της επιχείρησης, καθώς προβλέπει ότι η συνολική μηνιαία δόση που θα κληθεί να καταβάλει  δε μπορεί να υπερβαίνει ποσοστό 2,75% του θετικού καθαρού αποτελέσματος του οφειλέτη προ φόρων ,τόκων  και αποσβέσεων .

Εφ όσον ο οφειλέτης διαθέτει περιουσία 25 φορές μεγαλύτερη από τη συνολική οφειλή προς ρύθμιση τότε το Δημόσιο και οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης δεν επιτρέπεται να υποβάλλουν προτάσεις αναδιάρθρωσης οφειλών ή να ψηφίζουν υπέρ προτάσεων αναδιάρθρωσης οφειλών που οδηγούν σε διαγραφή προστίμων και προσαυξήσεων καθώς και τόκων υπερημερίας.

Αν ο οφειλέτης, τέλος,  δεν πληροί τα κριτήρια του τυποποιημένου τρόπου αξιολόγησης βιωσιμότητας  ή αν η πρόταση τυποποιημένης λύσης δεν γίνεται δεκτή από τον οφειλέτη ή  αν η πλειοψηφία των πιστωτών υποβάλει αντιπροτάσεις διαφορετικές σε σχέση με την πρόταση τυποποιημένης λύσης, τότε η  διαδικασία συνεχίζεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στην παρ. 6 του άρθρου 8 του ν. 4469/2017 και στην κοινή υπουργική απόφαση υπ’ αριθ. 116821/25.10.2017

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη

Το ΝΣΚ ,στην με αρ. 219/2017 γνωμοδότηση του με αφορμή την ερμηνεία των διατάξεων σχετικά με την αρμοδιότητα των ΟΤΑ α βαθμού περί εποπτείας επί των φιλανθρωπικών σωματείων και ιδρυμάτων, συστηματοποίησε τη σύνθετη σχετική νομοθεσία που έχει δημιουργήσει πολλαπλές αντιφατικές τοποθετήσεις περί της σχετικής αρμοδιότητας.
Σύμφωνα με την παραπάνω γνωμοδότηση, ο Ν. 281/1914 «περί σωματείων», όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα, αποτέλεσε το πρώτο βασικό νομοθέτημα το οποίο περιελάμβανε διατάξεις κοινές για κάθε είδος σωματείου.  Με βάση τις διατάξεις του νόμου αυτού η εποπτεία των σωματείων (πλην των εργατικών) ανήκει στον οικείο Νομάρχη, ενώ ανώτερη εποπτική αρχή ορίζεται ο Υπουργός, στη μέριμνα του οποίου υπάγεται ο κύριος σκοπός του σωματείου. Τα ανωτέρω ισχύουν εφόσον δεν υφίσταται ειδική διάταξη νόμου, με την οποία η εποπτεία για ορισμένη κατηγορία σωματείων να ανατίθεται ρητά σε άλλη αρχή (λ.χ. κυνηγετικά σωματεία βάσει του άρθρου 266 παρ. 3 του ν.δ/τος 86/1969). Η εποπτεία επί των σωματείων, σύμφωνα με το άρθρο 29 του νόμου αυτού, αφορά στην εφαρμογή των διατάξεων του νόμου, στην τήρηση του καταστατικού τους και στον έλεγχο της ταμειακής τους διαχείρισης.

Στο άρθρο 7 του ν.δ/τος 1111/1972 «περί Φιλανθρωπικών Σωματείων» ορίστηκε ειδικώς για τα φιλανθρωπικά σωματεία, ως ανώτερη εποπτική αρχή ό Υπουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών και του δόθηκε ρητά η αρμοδιότητα να παρέχει κατευθυντήριες οδηγίες με σκοπό την προσαρμογή της δράσης των φιλανθρωπικών σωματείων προς το κρατικό πρόγραμμα κρατικής προστασίας και το συντονισμό της λειτουργίας τους ώστε να αποφεύγεται η ενίσχυση των ίδιων προσώπων από περισσότερα σωματεία για την ίδια αιτία.Η εποπτεία αυτή περιλαμβάνει τον έλεγχο εφαρμογής των διατάξεων του νόμου και του καταστατικού τους και τον έλεγχο της ταμειακής τους διαχείρισης.Κατά τα λοιπά, και ειδικότερα ως προς το ζήτημα της άσκησης εκ μέρους των νομαρχών της εποπτείας επί των φιλανθρωπικών σωματείων ο νομοθέτης δεν απέστη από τα όσα ορίζονται για τα κοινά σωματεία δηλ. η άσκηση της εποπτείας από το Νομάρχη (ΝΣΚ 273/2016).

Στη συνέχεια με το άρθρο 1 του ν. 3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Πρόγραμμα Καλλικράτης» , συνεστήθησαν με τη νέα μορφή τους οι δήμοι της Χώρας οι οποίοι αποτελούν τον πρώτο βαθμό της τοπικής αυτοδιοίκησης από 1-1-2011,μεταξύ δε των νέων διευρυμένων αρμοδιοτήτων τους περιλαμβάνονται και αυτές της κοινωνικής πρόνοιας. Ανατέθηκε για το λόγο αυτό  στους δήμους η άσκηση πρόσθετων αρμοδιοτήτων ανά θεματικό πεδίο στη βάση της εγγύτητας των παρεχόμενων προς τον πολίτη υπηρεσιών και με γνώμονα το χαρακτήρα της υπόθεσης ως τοπικής.
Στο πλαίσιο αυτό στις αρμοδιότητες οι οποίες περιήλθαν και ασκούνται, από 1-1-2011, από τους οικείους δήμους περιλαμβάνεται και η άσκηση εποπτείας  επί των φιλανθρωπικών σωματείων ( όχι όλων των σωματείων -μόνο των φιλανθρωπικών)  και ιδρυμάτων, καθώς και η έγκριση του προϋπολογισμού τους.  Η εποπτεία αφορά στον έλεγχο των πράξεων διοίκησης και διαχείρισης της περιουσίας των ιδρυμάτων αυτών και δε πρέπει να συγχέεται με τον έλεγχο των προϋποθέσεων ίδρυσης και λειτουργίας τους ως φορέων κοινωνικής πρόνοιας και την επίβλεψη των παρεχομένων από τα ιδρύματα αυτά οργανωμένων υπηρεσιών περίθαλψης ,ως προς την ποιότητα και την επάρκεια τους , η οποία διενεργείται από τα αρμόδια κατά τις κείμενες διατάξεις όργανα για κάθε φορέα που παρέχει παρόμοιες υπηρεσίες.

Στην αρμοδιότητα ,τέλος, των Δήμων έχει περιέλθει και η αρμοδιότητα της παρακολούθησης και του ελέγχου των επιχορηγήσεων γενικώς σε νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου,τα οποία επιδιώκουν κοινωφελείς σκοπούς.

 Δείτε στο συνημμένο αρχείο έναν αναλυτικό οδηγό  της νέας διαδικασίας σύμφωνα με το ν. 4469/2017 και τη σχετική  αιτιολογική έκθεση  με ερωτήσεις-προθεσμίες -ενέργειες.

Δημοσιεύθηκε ο ν. 4469/2017 για τον μηχανισμό εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών των επιχειρήσεων. Η έναρξη λειτουργίας του ξεκινά τρεις μήνες μετά την δημοσίευση του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως , δηλαδή από τις 3 Αυγούστου 2017.Άμεση ισχύ έχουν μόνο οι διατάξεις που αφορούν την απαραίτητη προδικασία προκειμένου να καταστεί δυνατή ,τεχνικά και τυπικά ,η συνολική διαδικασία.

Το σχέδιο νόμου  του Υπουργείου Οικονομικών και Ανάπτυξης  για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων προβλέπει μια πολύ συγκεκριμένη  σειρά ενεργειών εκ μέρους όλων των εμπλεκομένων μερών:Του οφειλέτη, των πιστωτών και βεβαίως του συντονιστή -Διαμεσολαβητή. Σύντομες προθεσμίες και πολλαπλές ενέργειες που διαδέχονται η μια την άλλη. Μια πρώτη   καταγραφή αυτών στο συνημμένο αρχείο  , με την επιφύλαξη βεβαίως ψήφισης του τελικού κειμένου, με αναφορά στο πρόσωπο ,τις ενέργειες ανά στάδιο και τις αντίστοιχες προθεσμίες, σχηματοποιεί μια εικόνα της πολυαναμενόμενης διαδικασίας .