Με την  απόφαση 9/2016 του Ειρηνοδικείου Νεάπολης Ηρακλείου Κρήτης απορρίφθηκε η αίτηση υπαγωγής στο νόμο για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά ενός ζευγαριού που έλαβε δάνεια πάνω από 500.000€ με το σκεπτικό ότι  οι οφειλέτες τελούσαν σε ενδεχόμενο δόλο καθώς συμφώνησαν  στην λήψη     μεγάλου αριθμού τραπεζικών προϊόντων, γνωρίζοντας ότι ο υπερδανεισμός του, σε συνδυασμό με το περιορισμένο και  αμετάβλητο του εισοδήματός τους θα τους οδηγούσε σε κατάσταση αδυναμίας πληρωμών και παρά  ταύτα αποδέχθηκαν  το αποτέλεσμα αυτό.

 Η απόφαση παρουσιάζει ενδιαφέρον καθώς θίγει στην ουσία του το θέμα του «υπεύθυνου δανεισμού» και από τις δύο πλευρές , τόσο του προσώπου του λαμβάνει το δάνειο όσο και του φορέα που το χορηγεί .

Για μεν τους λήπτες των δανείων , θεωρήθηκε από το Δικαστήριο  ότι ο υπέρμετρος δανεισμός τους όχι μόνο αποσκοπούσε στην επίτευξη από μέρους τους  ενός επιπέδου διαβίωσης  που σαφώς δεν ανταποκρινόταν στα μέτρα των οικονομικών δυνατοτήτων τους αλλά  ούτε και  στο σκοπό του νομοθέτη που ήταν κυρίως η εξασφάλιση ενός ελάχιστου επιπέδου διαβίωσης στους οφειλέτες με τη δυνατότητα  απαλλαγής από τις υποχρεώσεις, προκειμένου να επανενταχθούν στην οικονομική δραστηριότητα . Αυτός είναι ο σκοπός του νόμου ,κατά την παραπάνω απόφαση,  και   « όχι η εξασφάλιση ενός υπερπολυτελούς επιπέδου διαβίωσης που αποβαίνει σε βάρος της Εθνικής Οικονομίας, των πιστωτικών ιδρυμάτων, των μετόχων, των καταθετών, των πολιτών και  είναι αδιανόητο για τα οικονομικά του Ελληνικού Δημοσίου, αφού η διαγραφή τέτοιων χρεών, που έχουν προκύψει για αγορές ή άλλες δραστηριότητες πολυτελείας από απερισκεψία ή κακό οικονομικό προγραμματισμό και η προνομιακή αυτή αντιμετώπιση, ενός μικρού μέρους τέτοιων δανειοληπτών, αδικεί όλους όσους με δυσκολία ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις των περιορίζοντας το επίπεδο διαβίωσής των, όταν μάλιστα  είναι γνωστόν ότι οι όποιες απώλειες των τραπεζών, από τα νοικοκυριά αυτά,  αντισταθμίζονται από ακόμη υψηλότερα επιτόκια χορηγήσεων, με ακόμη μεγαλύτερες επιβαρύνσεις για το σύνολο των πολιτών, σε μια πολύ δύσκολη οικονομική συγκυρία για την χώρα μας, γιατί στην ουσία έτσι μετακυλίεται η αποπληρωμή των οφειλών τους στο Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο αναγκάζεται να στηρίξει χρηματικά τις τράπεζες και κατά συνέπεια στην Ελληνική κοινωνία και στους Έλληνες φορολογούμενους».

Για δε τους τραπεζικούς υπαλλήλους  οι οποίοι έχουν την επιμέλεια και διαχείριση της περιουσίας μιας  Τράπεζας , το Δικαστήριο  έκρινε ότι  κάθε φορά που ενεργούν κατά παράβαση των κανόνων της επιμελούς διαχείρισης στη σύναψη δανείων για την χρηματοδότηση επιχειρήσεων και ιδιωτών χωρίς να πληρούν οι χρηματοδοτούμενοι τις αναγκαίες προϋποθέσεις κατά παράβαση των οδηγιών εγκυκλίων και χωρίς να ελέγχουν την πιστοληπτική ικανότητα των χρηματοδοτούμενων πελατών για να εξασφαλίσουν την περιουσία της Τράπεζας με αξιόχρεες εγγυήσεις βλάπτοντας εν γνώσει τους την περιουσία της τελευταίας διαπράττουν το έγκλημα της απιστίας του άρθρου  390 ΠΚ .

Εν τέλει, το Δικαστήριο όχι μόνο απέρριψε την αίτηση υπαγωγής στην προστασία του ν. περί υπερχρεωμένων νοικοκυριών αλλά επιπρόσθετα  διαβίβασε τη σχετική δικογραφία στην αρμόδια Εισαγγελία προκειμένου να διαπιστωθεί η ύπαρξη ή όχι τέλεσης του συγκεκριμένου αδικήματος από τους υπαλλήλους που χορήγησαν τα εν λόγω δάνεια.

Δημοσιεύθηκε το Π.Δ. 59 /2016(ΦΕΚ Α 95/27.5.2016)  που καθορίζει τον τρόπο προσδιορισμού της εμπορικής αξίας του ακινήτου που κατάσχεται σύμφωνα με τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας αλλά και το αρμόδιο προς τούτο όργανο .

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του ως άνω ΠΔ αρμόδιος για τον προσδιορισμό της εμπορικής αξίας του ακινήτου που κατάσχεται είναι ο δικαστικός επιμε­λητής, ο οποίος, για το σκοπό αυτό, υποχρεούται να προσλάβει, κατά την κρίση του, πιστοποιημένο εκτιμητή, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, το οποίο περιλαμβάνεται στο Μητρώο Πιστοποιημένων Εκτιμητών που τηρείται στη Διεύθυνση Οικονομικού Συντονισμού και Μακροοικο­νομικών Προβλέψεων της Γενικής Διεύθυνσης Οικονο­μικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών και είναι δημοσιευμένο στην ιστοσελίδα του ιδίου Υπουργείου

Ο πιστοποιημένος εκτιμητής οφείλει, εντός της προ­θεσμίας που του τίθεται, να συντάξει εγγράφως και να παραδώσει την εκτίμησή του στον δικαστικό επιμελητή, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά ή διεθνή αναγνωρισμένα εκτιμητικά πρότυπα, δεσμευόμενος παράλληλα για την πιστή τήρηση του Κώδικα Δεοντολογίας, ο οποίος θε­σπίστηκε με τη με αριθ. 19928/292/10-5-2013 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών (Β'1147).

Η αμοιβή για την διενέργεια της εκτιμήσεως καθο­ρίζεται εκ των προτέρων ελεύθερα μετά από έγγραφη συμφωνία για την ανάθεση του έργου. Υπόχρεος για την καταβολή της αμοιβής είναι ο επισπεύδων την αναγκα­στική εκτέλεση. Το ποσό αυτό βαρύνει, τελικώς, εκείνον κατά του οποίου στρέφεται η εκτέλεση.

Η ισχύς του παραπάνω Διατάγματος αρχίζει από 1^η Ιουνίου 2016.

Με την με αριθμό 54/15.12.2015 απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος  μεταξύ των άλλων  νέων δεδομένων , επιχειρείται να καθοριστεί το σημαντικής σημασίας  στοιχείο για τη διάσωση της πρώτης κατοικίας ,  αυτό του προσδιορισμού του ποσού που θα ελάμβαναν οι πιστωτές σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης.

Με την τροποποίηση του άρθρου 9παρ 2 ,όπως αυτό θα ισχύει  από 1.1.2016, ορίζεται ότι  το σχέδιο διευθέτησης οφειλών που θα υποβάλει ο οφειλέτης  στο δικαστήριο  ζητώντας να εξαιρεθεί από την εκποίηση η κύρια κατοικία του   ,θα προβλέπει αφ’ ενός ότι θα καταβάλει το μέγιστο της δυνατότητας αποπληρωμής του αφ’ ετέρου ότι θα καταβάλει ποσό τέτοιο ώστε οι πιστωτές του δε θα βρεθούν ,χωρίς τη συναίνεση τους, σε χειρότερη οικονομική θέση από αυτήν στην οποία θα βρίσκονταν σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης.

Για τον προσδιορισμό αυτού του ποσού , η τράπεζα θα προσκομίζει στο φάκελο του δανειολήπτη που θα εκκρεμεί στο  Δικαστήριο έγγραφη  εκτίμηση της τρέχουσας εμπορικής αξίας του ακινήτου με μνεία του εκτιμώμενου ποσοστού απομείωσης αυτής λόγω της αναγκαστικής εκποίησης του με τον πλειστηριασμό.Ο οφειλέτης αντίστοιχα θα έχει και ο ίδιος τη δυνατότητα να προσκομίσει εκτίμηση από πιστοποιημένο  εκτιμητή της επιλογής του. Και οι δύο εκτιμήσεις θα αξιολογούνται ελεύθερα από το Δικαστήριο το οποίο θα μπορεί , σε περίπτωση σημαντικών αποκλίσεων, να  διατάξει νέα εκτίμηση. Τελικά το κρίσιμο ποσό θα προσδιορίζεται από το Δικαστήριο.

 Με δεδομένη την σημερινή δυσλειτουργία της αγοράς ακινήτων  ,ο προσδιορισμός της εμπορικής αξίας ενός σπιτιού ,και μάλιστα ως στοιχείο άμεσα συνδεδεμένο με την δυνατότητα διάσωσης της πρώτης κατοικίας του οφειλέτη είναι ένα θέμα που δε βοηθά στη δημιουργία ενός συγκεκριμένου και σαφούς πλαισίου για τους δανειολήπτες.

Αριθ. 130377 (ΦΕΚ Β' 2723/16-12-2015)

ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ – ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Έχοντας υπόψη: 1. Το άρθρο 90 του «Κώδικα Νομοθεσίας για την Κυβέρνηση και τα κυβερνητικά όργανα» που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του Π.δ. 63/2005 (ΦΕΚ Α' 98/22.04.2005).

 2. Το Π.δ. 116/2014 «Οργανισμός του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας» (Α' 185), όπως ισχύει.

 3. Το Π.Δ. 111/2014 "Οργανισμός του Υπουργείου Οικονομικών" (Α' 178), όπως ισχύει.

4. Το Π.δ. 70/2015 «Ανασύσταση των Υπουργείων, του Υπουργείου Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού σε Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού Μεταφορά της Γενικής Γραμματείας Βιομηχανίας στο Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού» (Α' 114).

 5. Το Π.δ. 73/2015 « Διορισμός Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης, Υπουργών, Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών» (Α' 116).

 6. Την παράγραφο 2 του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010 ΦΕΚ Α' 130, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 14 του Ν. 4346/2015 ΦΕΚ Α' 152, και ισχύει.

 7. Το γεγονός ότι από την παρούσα απόφαση προκαλείται συνολική δαπάνη μέχρι ποσού ύψους εκατό εκατομμυρίων ευρώ (100.000.000 ευρώ) σε βάρος του προϋπολογισμού του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, η οποία θα αντιμετωπιστεί με μεταφορά πιστώσεων από το αποθεματικό.

Αποφασίζουμε: Καθορίζουμε τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τον χρόνο υποβολής τους, τους φορείς, τις υπηρεσίες και τις διαδικασίες ελέγχου και πιστοποίησης των δικαιούχων, τη σύμπραξη με φορείς του δημοσίου και ιδιωτικού τομέα και κάθε άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή των ρυθμίσεων του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010 ΦΕΚ Α' 130, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 14 του Ν. 4346/2015 ΦΕΚ Α' 152, και ισχύει, ως ακολούθως:

Άρθρο 1 Αντικείμενο-Σκοπός  Σκοπός της παρούσας απόφασης είναι η εξειδίκευση των διατάξεων της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010, που αφορούν τη διαδικασία, τα κριτήρια και το ύψος της συμμετοχής του Δημοσίου στην αποπληρωμή του σχεδίου διευθέτησης οφειλών της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010, σχετικά με οφειλές που προκύπτουν από στεγαστικό δάνειο πρώτης κατοικίας, καθώς τα κριτήρια προσδιορισμού της ελάχιστης συνεισφοράς του οφειλέτη.

 Άρθρο 2 Ορισμοί 1. Ως «οφειλέτης» ορίζεται το φυσικό πρόσωπο για το οποίο έχει εκδοθεί οριστική δικαστική απόφαση αρμόδιου δικαστηρίου η οποία ορίζει σχέδιο διευθέτησης οφειλών κατά τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010. 2. Ως «πιστωτές» ορίζονται τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα, το Δημόσιο, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης, των οποίων οι απαιτήσεις κατά του οφειλέτη έχουν ενταχθεί στο σχέδιο διευθέτησης οφειλών της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010.

3. Ως «διαθέσιμο οικογενειακό εισόδημα», νοείται το συνολικό καθαρό εισόδημα όλων των κατηγοριών (ημεδαπής ή αλλοδαπής προέλευσης) του συνόλου των μελών της οικογένειας στη διάρκεια του τελευταίου οικονομικού έτους που προκύπτει αφού αφαιρεθούν όλοι οι άμεσοι φόροι, οι εισφορές για κοινωνική ασφάλιση, οι κρατήσεις του Ν. 4093/2012 ή υπέρ δημοσίου και η εισφορά αλληλεγγύης του Ν. 3986/2011, και αφού προστεθεί το σύνολο των επιδομάτων και άλλων ενισχύσεων, καθώς και το εισόδημα που απαλλάσσεται από το φόρο ή φορολογείται με ειδικό τρόπο.

4. Ως «δήλωση οικονομικής κατάστασης» νοείται η δήλωση του αιτούντα ως αναπόσπαστο τμήμα της αίτησης – στην οποία αιτών δηλώνει τα πραγματικά του εισοδήματα (ημεδαπής ή αλλοδαπής προέλευσης) κατά το τελευταίο οικονομικό έτος. Τα δηλούμενα στοιχεία επαληθεύονται και ελέγχονται, σύμφωνα με τις νόμιμες διαδικασίες. Η δήλωση της οικονομικής κατάστασης καθώς και το σύνολο του εντύπου της αίτησης, υπέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης και εξουσιοδότησης των αρμόδιων υπηρεσιών να διεξάγουν τις απαραίτητες διασταυρώσεις στοιχείων του αιτούντα και των μελών της ωφελούμενης μονάδος.

5. Ως «επαλήθευση στοιχείων» ορίζεται το σύνολο των ενεργειών που πραγματοποιούν οι αρμόδιες υπηρεσίες προκειμένου να επιβεβαιώσουν την ορθότητα των στοιχείων του αιτούντα και των μελών της ωφελούμενης μονάδας που δηλώνονται στην αίτηση, σε αντιπαραβολή, συσχέτιση ή συνδυασμό με στοιχεία που αντλούνται από άλλα Μητρώα και βάσεις δεδομένων.

 6. Ως «ελάχιστη συνεισφορά» νοείται το ποσό που αντιστοιχεί σε τμήμα του ποσού της μηνιαίας δόσης, όπως αυτή ορίζεται στο σχέδιο διευθέτησης οφειλών, και προσδιορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 5 της παρούσας. Η καταβολή της ελάχιστης συνεισφοράς αποτελεί, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010 προϋπόθεση για τη συμμετοχή του Δημοσίου.

Άρθρο 3 Κριτήρια επιλεξιμότητας Δικαιούχος της συμμετοχής του Δημοσίου είναι ο οφειλέτης στο πρόσωπο του οποίου έχει εκδοθεί οριστική δικαστική απόφαση αρμόδιου δικαστηρίου, η οποία καθορίζει σχέδιο διευθέτησης οφειλών σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010, και η οποία κρίνει οριστικά ότι στο πρόσωπο του οφειλέτη πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις: α) το συγκεκριμένο ακίνητο χρησιμεύει ως κύρια κατοικία του, β) το μηνιαίο διαθέσιμο οικογενειακό του εισόδημα υπολείπεται ή είναι ίσο των ευλόγων δαπανών διαβίωσης, όπως αναφέρονται στην παρ. 3 του άρθρου 5 του Ν. 3869/2010, γ) η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας του κατά το χρόνο συζήτησης της αίτησης δεν υπερβαίνει τις εκατόν είκοσι χιλιάδες (120.000) ευρώ για τον άγαμο οφειλέτη, προσαυξημένη κατά σαράντα χιλιάδες (40.000) ευρώ για τον έγγαμο οφειλέτη και κατά είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ ανά τέκνο και μέχρι τρία τέκνα, δ) είναι συνεργάσιμος δανειολήπτης, βάσει του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών, όπου αυτός εφαρμόζεται και ε) βρίσκεται σε πραγματική αδυναμία πληρωμής των μηνιαίων καταβολών.

Άρθρο 4  Διαδικασία υποβολής αιτήσεων και απαιτούμενα δικαιολογητικά  1. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά και επέχει θέση υπεύθυνης Δήλωσης του Ν. 1599/1986. Η αίτηση είναι προσβάσιμη από ηλεκτρονική εφαρμογή προσαρτημένη στην ιστοσελίδα της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή. Η πρόσβαση στην ηλεκτρονική αίτηση γίνεται με τη χρήση των κωδικών του δικαιούχου στο σύστημα TAXISnet του Υπουργείου Οικονομικών. Ο αιτών πρέπει να έχει υποβάλει Δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος (Ε1) καθώς και Ε2 εφόσον είχε υποχρέωση. 2. Στην ηλεκτρονική αίτηση θα συμπληρώνονται από τον δικαιούχο: α. Υποχρεωτικά όλα τα πεδία που αφορούν τα στοιχεία επικοινωνίας του αιτούντος ή αντικλήτου προσώπου που δέχεται να λαμβάνει ενημέρωση και σημαντικά έγγραφα για λογαριασμό του αιτούντος. β. Υποχρεωτικά όλα τα πεδία που αφορούν την δικαστική απόφαση η οποία ορίζει το σχέδιο διευθέτησης οφειλών (αριθμός και έτος απόφασης, δικαστήριο έκδοσης απόφασης, οριζόμενο ποσό μηνιαίας δόσης). γ. Σε περίπτωση μεταβολής οποιοδήποτε στοιχείου που δηλώνεται στην αίτηση, αυτή μπορεί να μεταβληθεί με ευθύνη και ενέργεια του δικαιούχου. δ. Δήλωση ότι ο αιτών συναινεί στην καταβολή της ελάχιστης συνεισφοράς, όπως αυτή προσδιορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 5 της παρούσας. ε. Τα στοιχεία της δανειακής σύμβασης. στ. Δήλωση ότι τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην αίτηση είναι απολύτως ακριβή και ότι γνωρίζει πως η δήλωση ψευδών στοιχείων επιφέρει ποινικές κυρώσεις σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, καθώς και ότι η δήλωση ελλιπών ή ψευδών στοιχείων επιφέρει αποκλεισμό από τις παροχές της παρούσας απόφασης. 3. α. Υποχρεωτικά κατατίθεται ή αποστέλλεται με συστημένη επιστολή στην Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή, Γενική Διεύθυνση Προστασίας Καταναλωτή και Εποπτείας Αγοράς, εντός προθεσμίας 15 ημερών από την ημερομηνία υποβολής της ηλεκτρονικής αίτησης, αντίγραφο της δικαστικής απόφασης στην οποία αναφέρεται το σχέδιο διευθέτησης οφειλών ώστε να επιβεβαιωθεί η συνδρομή, στο πρόσωπο του αιτούντος, όσων προϋποθέσεων δεν επαληθεύονται ηλεκτρονικά. β. Η αρμόδια Διεύθυνση μπορεί να ζητήσει απευθείας από τον αιτούντα, εντός προθεσμίας 10 ημερών τυχόν συμπληρωματικά στοιχεία, τα οποία θα πρέπει να προσκομιστούν εντός προθεσμίας 10 ημερών. 4. Ο αιτών θα μπορεί να παρακολουθεί ηλεκτρονικά την πορεία της αίτησής του. Ο αιτών ενημερώνεται, εντός προθεσμίας εξήντα (60) ημερών από την υποβολή της αίτησης, για την αποδοχή ή απόρριψη της αίτησής του, με γνωστοποίηση της αιτίας απόρριψης, μέσω αυτοματοποιημένων γραπτών μηνυμάτων που θα εμφανίζονται στην ηλεκτρονική του αίτηση και θα αποστέλλονται συγχρόνως στην ηλεκτρονική διεύθυνση επικοινωνίας που έχει δηλώσει. Σε περίπτωση αποδοχής του αιτήματος, ενημερώνεται αυτόματα για το ποσό της ελάχιστης συνεισφοράς του και για το ποσό το οποίο θα καταβάλλεται μηνιαίως από το Δημόσιο σε κάθε πιστωτή.. Σε περίπτωση απορριπτικής απόφασης, ο απορριφθείς μπορεί να υποβάλει αίτημα επανεξέτασης όπως ορίζεται στο άρθρο 10 της παρούσας. 5. Η αίτηση του παρόντος άρθρου υποβάλλεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας 30 ημερολογιακών ημερών από τη δημοσίευση της δικαστικής απόφασης.

Άρθρο 5 Κριτήρια προσδιορισμού και διαδικασία επανεξέτασης του ύψους της ελάχιστης συνεισφοράς του οφειλέτη 1. Ο οφειλέτης υποχρεούται να καταβάλει το μέγιστο της δυνατότητας αποπληρωμής του και σε κάθε περίπτωση υποχρεούται στην καταβολή ελάχιστης συνεισφοράς, η οποία καθορίζεται ως εξής: α) αν το διαθέσιμο εισόδημα είναι μικρότερο ή ίσο των οχτώ χιλιάδων ευρώ (8.000 €) η ετήσια ελάχιστη συνεισφορά υπολογίζεται σε 5% επί του διαθέσιμου εισοδήματος, β) αν το διαθέσιμο εισόδημα είναι άνω των οχτώ χιλιάδων ευρώ (8.000 €), επί του υπερβάλλοντος ποσού υπολογίζεται επιπλέον συνεισφορά 10%. 2. Η ελάχιστη συνεισφορά του οφειλέτη επανεξετάζεται στο τέλος κάθε οικονομικού έτους, για τυχόν μεταβολή του διαθέσιμου εισοδήματος του αιτούντος. 3. Ο οφειλέτης ενημερώνεται σχετικά με το ποσό στο οποίο αντιστοιχεί η ελάχιστη συνεισφορά του για το επόμενο οικονομικό έτος, μέσω αυτοματοποιημένων γραπτών μηνυμάτων που θα εμφανίζονται στην ηλεκτρονική του αίτηση και θα αποστέλλονται συγχρόνως στην ηλεκτρονική διεύθυνση επικοινωνίας που έχει δηλώσει.

Άρθρο 6 Διάρκεια και τρόπος καταβολής της συμμετοχής του Δημοσίου στο σχέδιο διευθέτησης οφειλών 1. Η συμμετοχή του Δημοσίου περιορίζεται στις οφειλές που προκύπτουν από στεγαστικό δάνειο πρώτης κατοικίας. Η συμμετοχή του Δημοσίου συνίσταται στην καταβολή του ποσού που προκύπτει ύστερα από την αφαίρεση του ποσού το οποίο κατέβαλε ο οφειλέτης από το ποσό της μηνιαίας δόσης αποπληρωμής της οφειλής από στεγαστικό δάνειο πρώτης κατοικίας, όπως αυτή αποτυπώνεται στο σχέδιο διευθέτησης οφειλών, όπως προσδιορίζεται στην προσκομισθείσα δικαστική απόφαση. 2. Η καταβολή της συμμετοχής, εκτελείται μετά την καταβολή εκ μέρους του οφειλέτη, ορίζεται μηνιαία και πραγματοποιείται απευθείας προς τους πιστωτές, με πίστωση του σχετικού τραπεζικού λογαριασμού/κωδικού δανείου. 3. Με την έκδοση της εγκριτικής απόφασης, σύμφωνα με το άρθρο 8 της παρούσας, ο οφειλέτης απαλλάσσεται κατά το ισόποσο της συμμετοχής του Δημοσίου έναντι του πιστωτή. 4. Η διάρκεια της συμμετοχής του Δημοσίου ορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 9 του Ν. 3869/2010, σε τρία έτη.

Άρθρο 7 Διακοπή της συμμετοχής του Δημοσίου 1. Η συμμετοχή του Δημοσίου διακόπτεται σε περίπτωση μη καταβολής εκ μέρους του οφειλέτη της ελάχιστης συνεισφοράς, όπως προσδιορίζεται σύμφωνα με το άρθρο 5 της παρούσας. 2. Για τη διακοπή της συμμετοχής απαιτείται το συνολικό ύψος του ποσού σε καθυστέρηση να υπερβαίνει αθροιστικώς την αξία τριών μηνιαίων ελάχιστων συνεισφορών. 3. Η διακοπή γνωστοποιείται στον οφειλέτη μέσω αυτοματοποιημένων γραπτών μηνυμάτων που θα εμφανίζονται στην ηλεκτρονική του αίτηση και θα αποστέλλονται συγχρόνως στην ηλεκτρονική διεύθυνση επικοινωνίας που έχει δηλώσει. 4. Σε περίπτωση διακοπής, ο οφειλέτης δικαιούται να υποβάλλει αίτημα επανεξέτασης, κατ' αναλογική εφαρμογή του άρθρου 10 της παρούσας.

Άρθρο 8 Έλεγχος Αιτήσεων 1. Η επαλήθευση των στοιχείων που αφορούν την οικονομική κατάσταση του αιτούντος πραγματοποιείται ηλεκτρονικά. 2. Η επιβεβαίωση της συνδρομής, στο πρόσωπο του αιτούντος, όσων προϋποθέσεων δεν επαληθεύονται ηλεκτρονικά, και προκύπτουν από τη δικαστική απόφαση, γίνεται από τους υπαλλήλους της αρμόδιας Διεύθυνσης της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και τους υπαλλήλους της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών, οι οποίοι είναι αρμόδιοι για την έκδοση της εγκριτικής απόφασης.

 Άρθρο 9 Αρμόδια Όργανα και Υπηρεσίες Αρμόδια Όργανα, Υπηρεσίες και Φορείς για την υλοποίηση της διαδικασίας είναι: το Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και η Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων του Υπουργείου Οικονομικών, η Γενική Διεύθυνση Οικονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών, η Διεύθυνση Δημοσιονομικής Πολιτικής και Προϋπολογισμού του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους του Υπουργείου Οικονομικών.

Άρθρο 10 Διαδικασία Επανεξέτασης – Σύσταση Επιτροπής Ελέγχου Αιτημάτων Υπερχρεωμένων Φυσικών Προσώπων 1. Κατά της πράξης απόρριψης της αίτησης του οφειλέτη επιτρέπεται η υποβολή αιτήματος επανεξέτασης ενώπιον της Επιτροπής της επόμενης παραγράφου. Το αίτημα επανεξέτασης μπορεί να υποβληθεί μόνο επί του συγκεκριμένου λόγου απόρριψης, ο οποίος αναφέρεται ρητά στο μήνυμα ενημέρωσης του δικαιούχου. Η υποβολή γίνεται ηλεκτρονικά και ο αιτών δύναται να προσκομίσει στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή κάθε πρόσφορο δικαιολογητικό που να τεκμηριώνει την πραγματική του κατάσταση. 2. Συνιστάται στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή Επιτροπή Ελέγχου Αιτημάτων Υπερχρεωμένων Φυσικών Προσώπων. Αρμοδιότητα της Επιτροπής αποτελεί ο έλεγχος των αιτημάτων επανεξέτασης, του παρόντος άρθρου. Η Επιτροπή είναι πενταμελής και συγκροτείται από τα εξής πρόσωπα: α) τον Γενικό Διευθυντή της Διεύθυνσης Προστασίας Καταναλωτή και Εποπτείας Αγοράς της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, ως Πρόεδρο, με τον Διευθυντή της Διεύθυνσης Προστασίας Καταναλωτή ως αναπληρωτή του, β) τον Γενικό Διευθυντή της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, με τον Διευθυντή της Διεύθυνσης Κατάρτισης Προϋπολογισμού και Δημοσιονομικών Αναφορών ως αναπληρωτή του, γ) τον Γενικό Διευθυντή Οικονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών, με τον Διευθυντή της Διεύθυνσης Χρηματοοικονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών, ως αναπληρωτή του, ε) έναν εκπρόσωπο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, με τον αναπληρωτή του, ο οποίος ορίζεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής ορίζει περαιτέρω έναν υπάλληλο από τη Γενική Γραμματεία Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή, ως γραμματέα της Επιτροπής. 3. Το αίτημα επανεξέτασης δύναται να υποβληθεί εντός προθεσμίας επτά ημερολογιακών ημερών από την ενημέρωση περί της απορριπτικής απόφασης. 4. Σε περίπτωση αποδοχής μέρους ή του συνόλου του αιτήματος, η Επιτροπή της προηγούμενης παραγράφου εκδίδει σχετική απόφαση έγκρισης, η οποία θεωρείται ότι έχει δοθεί την ημερομηνία που είχε εκδοθεί η αρχική απόρριψη. Άρθρο 11 Καταλογισμός αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών και επιπτώσεις δήλωσης ψευδών στοιχείων α. Σε περίπτωση εξαφάνισης της απόφασης η οποία εκδόθηκε σε πρώτο βαθμό, τυχόν ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί από το Δημόσιο, θεωρούνται ως αχρεωστήστως καταβληθέντα, και εφαρμόζεται το στοιχείο γ' του παρόντος άρθρου. β. Με την επιφύλαξη τυχόν προστίμων που προβλέπονται από άλλες διατάξεις, στα φυσικά πρόσωπα που δηλώνουν ψευδή στοιχεία στην αίτησή τους, επιβάλλονται οι κυρώσεις που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία σε περίπτωση υποβολής ψευδούς δηλώσεως. γ. Τυχόν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά μετά από σχετική ενημέρωση της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών, καταλογίζονται σε βάρος του ανοικείως λαβόντος, με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού ή του νομίμως εξουσιοδοτημένου από αυτόν οργάνου και εισπράττονται κατά τις διατάξεις του ΚΕΔΕ.

Άρθρο 12 Έναρξη ισχύος Η απόφαση ισχύει από 1-1-2016.

 Η απόφαση αυτή να δημοσιευθεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Αθήνα, 15 Δεκεμβρίου 2015 ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ, ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΤΣΑΚΑΛΩΤΟΣ

Πηγή: http://www.taxheaven.gr

Γ. Σταθάκης: Τα κύρια χαρακτηριστικά του νόμου για την προστασία της πρώτης κατοικίας

Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι, σήμερα συζητάμε ένα πάρα πολύ σημαντικό και κρίσιμο θέμα. Προκαταβολικά  θα ήθελα να πω ότι δεν είναι ούτε η στιγμή, ούτε ο χώρος για να υπάρχει εκτεταμένη δημαγωγία.

Πρέπει να έχουμε την αίσθηση του μέτρου, τι αντιπροσώπευε ο παλιός νόμος και τι αντιπροσωπεύει ο νέος. Τι θετικά έχει ο νέος νόμος και τι περιορισμούς.

Ταυτόχρονα, να αναδείξουμε το μείζον θέμα, δηλαδή ότι το τραπεζικό σύστημα ανακεφαλαιοποιείται αυτές τις μέρες, σε ένα νέο πλαίσιο, ελπίζουμε οριστικό. Αυτό το τραπεζικό σύστημα για να είναι οριστική η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, πρέπει να αντιμετωπίσει ένα μείζον θέμα, που είναι τα κόκκινα δάνεια. Καλώς ή κακώς, η μέχρι τώρα διαχείριση του προβλήματος οδήγησε το τραπεζικό σύστημα σήμερα να έχει περίπου 40% κόκκινα δάνεια, τη στιγμή που μεσοσταθμικά σε όλη την Ευρώπη, είναι 5% με 7%.

Άρα, η ιδέα  είναι ότι πρέπει να υπάρξουν τα εργαλεία, ο τρόπος και η νομοθεσία με την οποία θα γίνει αποκλιμάκωση  των κόκκινων δανείων με τρόπο ο οποίος να είναι συμβατός με τις ανάγκες και των δανειοληπτών και του κράτους και ταυτόχρονα των τραπεζών. Το λέω αυτό γιατί είναι τρεις παράγοντες διαχείρισης των κόκκινων δανείων. Είναι ένα θέμα διανομής των βαρών. Ένα βάρος πρέπει να το σηκώσουν οι τράπεζες και θα το σηκώσουν  και θα το εξηγήσω πως γίνεται με τον παρόντα νόμο, ένα βάρος θα το σηκώσει το κράτος στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να δούμε πως ελαχιστοποιείται.

Επίσης, το βάρος των δανειοληπτών θα δούμε πως γίνεται με το συγκεκριμένο τρόπο.  Το πρόβλημα της διανομής των βαρών είναι αξεπέραστο, αν όλοι θέλουμε και στοχεύουμε σε μια γρήγορη αποκλιμάκωση των κόκκινων δανείων.

Να ξεκινήσω από τον παλιό νόμο. Ο παλιός νόμος δεν είχε κριτήρια εισαγωγής, οποιοσδήποτε μπορούσε να προσφύγει σε αυτόν. Είχε όμως ένα σαφή χαρακτήρα. Θα υπενθυμίσω ότι τα κόκκινα δάνεια είναι 430.000 σήμερα, στον παλιό νόμο Κατσέλη έχουν προσφύγει τα 170.000. Γιατί δεν έχουν προσφύγει τα υπόλοιπα; Γιατί ο νόμος προέβλεπε ότι για να στηρίξεις την πρώτη κατοικία σου, θα έπρεπε αν είχες συμπληρωματικά περιουσιακά στοιχεία να εκποιήσεις τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία, προκειμένου να στηρίξεις  την κύρια κατοικία σου. Αυτός ήταν ο χαρακτήρας του νόμου. Άρα, προσέφερε προστασία  αλλά προφανώς με τους περιορισμούς. Διότι, προφανώς  αν είχα τρία ή τέσσερα περιουσιακά στοιχεία κλπ., θα έπρεπε όλα αυτά να προσκομιστούν στο δικαστήριο και να αποτυπωθεί η στήριξη της πρώτης κατοικίας εκποιώντας τα υπόλοιπα στοιχεία. Αυτός ήταν ο χαρακτήρας του νόμου.

Το δικαστήριο όπως ξέρετε ήταν ο μοναδικός χώρος που είχαμε πλήρη και αναγκαστική κατάθεση όλων των περιουσιακών στοιχείων ενός νοικοκυριού.

Άρα, η ιδέα ότι υπήρχε μια πλήρης καθολική κάλυψη της πρώτης κατοικίας σε όλες τις περιπτώσεις και σε υπό όλες τις συνθήκες είναι παραπλανητική. Τι κάνει σε σχέση με τον παλιό νόμο ο καινούργιος νόμος;

Καταρχάς, διατηρεί το χαρακτήρα που είχε ο παλιός νόμος. Ο χαρακτήρας και του παλιού και του νέου νόμου είναι για το υπερχρεωμένο νοικοκυριό, το νοικοκυριό δηλαδή το οποίο δεν μπορεί να εξυπηρετήσει το σύνολο των χρεών του. Αυτό διατηρείται.

Δεύτερο χαρακτηριστικό, αυτό το έχουμε εμπλουτίσει με τις αλλαγές που κάναμε τον Αύγουστο στο νόμο Κατσέλη, ο οποίος προβλέπει ότι πέρα από το στεγαστικό δάνειο και άλλα χρέη προς τις Τράπεζες μπορεί να φέρει στο δικαστήριο και το σύνολο των χρεών που έχει προς την εφορία, σε ασφαλιστικούς οργανισμούς ή άλλες μορφές χρεών. Ο δικαστής καλείται να διερευνήσει υπό ποιες συνθήκες αυτό το υπερχρεωμένο νοικοκυριό μπορεί να αποκτήσει βιώσιμη αντιμετώπιση των χρεών. Άρα, αυτός ο χαρακτήρας του νόμου παραμένει. Επίσης ο νόμος θα έχει ισχύ για τρία χρόνια. Λίγο πριν ολοκληρωθεί η τριετία, έξι μήνες πριν θα αποτυπωθεί η νέα κατάσταση και θα ληφθούν οι αποφάσεις για την επέκταση, την αλλαγή ή οτιδήποτε άλλο του συγκεκριμένου νόμου.

Τρίτο στοιχείο, ο τρόπος λειτουργίας του νόμου. Βάση στο νέο νόμο είναι η τρέχουσα εμπορική αξία του ακινήτου και το υπογραμμίζω αυτό, διότι αυτή είναι μια από τις αλλαγές που εισάγει ο παρόν νόμος σε σχέση με το παρελθόν. Στο παρελθόν η βάση ήταν η αντικειμενική αξία του ακινήτου τεκμαίρουμε και τεκμαίρεται ότι οι εμπορικές αξίες στη συντριπτική πλειοψηφία των νοικοκυριών, που έχουν στεγαστικό δάνειο, υπενθυμίζω ότι το 85% των νοικοκυριών έχουν στεγαστικό δάνειο για κατοικία κάτω των 125 τ.μ., συνεπώς το μικρό και μεσαίο νοικοκυριό αυτής της χώρας το οποίο έχει μια κατοικία σε αυτά τα επίπεδα, αυτά τα νοικοκυριά θα κριθούν με βάση την τρέχουσα εμπορική αξία του ακινήτου. Δηλαδή τι θα λάμβανε θεωρητικά η Τράπεζα σε περίπτωση άμεσης εκποίησης του ακινήτου. Αυτή η τιμή αποτελεί και τη βάση για την αποτύπωση του δεύτερου παράγοντα, το με βάση δηλαδή το εισόδημα του νοικοκυριού αν μπορεί να εξυπηρετεί σήμερα αυτό το δάνειο, αυτή την τιμή  ακινήτου με βάση την τρέχουσα αξία.

Προχωρώ στο τέταρτο σημείο. Όταν αποτυπωθεί η δυνατότητα αυτή, επαναλαμβάνω ότι η τρέχουσα εμπορική αξία διαχωρίζει το δάνειο σε δύο κομμάτια, το δάνειο δηλαδή το οποίο αφορά την κάλυψη της τρέχουσας εμπορικής αξίας και το υπερβάλλον δάνειο, το οποίο για τρία χρόνια θα μπει στο πλάι και αν δεν αλλάξουν οι συνθήκες αυτό το δεύτερο κομμάτι του δανείου σε τρία χρόνια θα διαγραφεί. Αυτή είναι και η ζημιά που θα καταγράψουν οι Τράπεζες από το νέο αυτό τρόπο αποτίμησης της αξίας των δανείων με βάση τη σημερινή εμπορική αξία. Άρα, αυτή είναι ζημιά από την πλευρά των Τραπεζών και το υπογραμμίζω για τον τρόπο λειτουργίας του νέου νόμου.

Όταν έχει προσδιοριστεί αυτή η αξία και έχει διαμορφωθεί και η δυνατότητα του νοικοκυριού να το εξυπηρετεί προκύπτουν δύο κατηγορίες υπό το 61,2% το οποίο προφανώς εμπίπτει σε αυτό τα νόμο. Η πρώτη κατηγορία αφορά το 25% που είναι οι κοινωνικά ευαίσθητες ομάδες. Θα το πω συμβολικά είναι όλα τα νοικοκυριά που έχουν εισόδημα κάτω από 20.000 ευρώ. Αυτή η κατηγορία έχει καθολική και πλήρη προστασία, διότι η δεύτερη καινοτομία του νόμου είναι ότι έρχεται το κράτος και στηρίζει αυτά τα νοικοκυριά πληρώνοντας  όσο απαιτείται για να στηριχθεί η συνέχιση εκπλήρωσης αυτού του δανείου. Αυτό γίνεται αφού αφαιρεθεί το 5% για τα πολύ χαμηλά εισοδήματα που υποχρεούνται να πληρώνουν ή το 10% για την ενδιάμεση κατηγορία.

Σε  κάθε περίπτωση όλα τα υπόλοιπα που απαιτούνται, καλύπτονται από την πλευρά του κράτους. Η δεύτερη ζώνη εμπίπτει στην κατηγορία που γίνεται η αποτύπωση εάν το νοικοκυριό μπορεί ή δεν μπορεί να εξυπηρετήσει το συγκεκριμένο δάνειο. Η πρόβλεψη και πρέπει να είμαστε σαφείς, είναι ότι στη συντριπτική πλειοψηφία των νοικοκυριών, με βάση αυτήν την προσαρμογή και εφόσον μιλάμε για νοικοκυριά που είναι στο φάσμα 20 – 35 χιλιάδες ευρώ, θα ήταν παράδοξο για μια κατοικία που έχει υποστεί αυτή τη ζημιά, να μην μπορεί να εξυπηρετηθεί. Η οριακή περίπτωση που δεν μπορεί να εξυπηρετήσει, σημαίνει ότι έχουμε να κάνουμε με μια «δυσανάλογα» ακριβή κατοικία, την οποία δεν μπορεί να εξυπηρετήσει ένα εισόδημα της τάξης των 35.000 ευρώ.

Επαναλαμβάνω ότι αυτή είναι η οριακή περίπτωση, στην οποία ο δικαστής αποφαίνεται ότι δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί και επιστρέφει αυτό το συγκεκριμένο δάνειο στην τράπεζα, με πρόβλεψη, εκεί υπάρχει δεύτερο φίλτρο προστασίας, να ενταχθεί στον Κώδικα Δεοντολογίας των Τραπεζών, στον οποίο εισάγουμε τη δυνατότητα εάν αυτό το συγκεκριμένο νοικοκυριό είναι ή ήταν καλοπληρωτής κατά το παρελθόν, πριν υποστεί τη συνέπεια της κρίσης, αυτός θα έχει τη δυνατότητα με βάση τον Κώδικα Δεοντολογίας να αναπροσαρμόσει το δάνειό του.

Αυτό δεν ισχύει σε περίπτωση που κάποιος έχει ενταχθεί στο νόμο προκειμένου να προστατευτεί, διαθέτει άλλα εισοδήματα, είναι αυτό που λέμε «καλύπτεται πίσω από το νόμο» και σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει κάλυψη του συγκεκριμένου δανειολήπτη.

Το πέμπτο στοιχείο του νόμου. Το νόμο πρέπει να τον δούμε στο πλαίσιο άλλων εργαλείων που έχουμε ψηφίσει ήδη από τον Αύγουστο και οι οποίοι θα παίξουν ένα συμπληρωματικό ρόλο στην αποκλιμάκωση των κόκκινων δανείων.

Σας θυμίζω ότι τον Αύγουστο ψηφίσαμε και θα προχωρήσουμε άμεσα στην υλοποίηση, τη δημιουργία ενός δημόσιου φορέα που θα αποτυπώνει τη δυνατότητα του νοικοκυριού να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του απέναντι σε διάφορες κατηγορίες δανείων, την ικανότητά του να ξεπληρώνει δάνεια. Αυτός ο φορέας ουσιαστικά, τι θα κάνει; Όπως και ο δικαστής θα έχει τη δυνατότητα να έρθουν όλα τα στοιχεία τα περιουσιακά του συγκεκριμένου νοικοκυριού και θα βγάζει μία ποσόστωση που θα δείχνει το πραγματικό μέγεθος με το οποίο μπορεί να εξυπηρετήσει ένα δάνειο.

Αυτό θα δημιουργεί έναν αντικειμενικό δείκτη με βάση τον οποίο, με δεδομένα και τα άλλα εργαλεία, τον Κώδικα Δεοντολογίας που εδράζεται πάνω στο ελάχιστο εισόδημα για ένα νοικοκυριό που οφείλει να έχει και βγαίνει από την ΕΛΣΤΑΤ, τα 1.100 ευρώ, σημαίνει ότι θα δείχνει ακριβώς τη δυνατότητα του νοικοκυριού να εξυπηρετεί. Για παράδειγμα, ένα νοικοκυριό που έχει ένα εισόδημα 1.700 ευρώ, φεύγουν τα 1.100, αποτυπώνεται η εφορία του και οτιδήποτε άλλο και θα δείχνει ένα δείκτη του πόσα μπορεί να εξυπηρετεί κάθε μήνα.

Αν αυτό το νοικοκυριό λοιπόν έχει υποστεί μια μεγάλη ζημιά, θα προσαρμόζεται με βάση αυτόν τον δείκτη, τη δυνατότητα αναδιαπραγμάτευσης και αναδιάρθρωσης του δανείου, διότι θα ενισχυθεί πολύ εξωδικαστικές αναδιαρθρώσεις των δανείων ή αναδιαρθρώσεις των δανείων εντός τραπεζικού συστήματος, αφού θα έχουμε εργαλεία, με τα οποία θα έχουμε μια αντικειμενική αποτύπωση των δυνατοτήτων του κάθε νοικοκυριού.

Παίρνοντας υπόψη όλα αυτά, νομίζω ότι η κριτική που γίνεται για το απροστάτευτο του 40% στο πάνω κομμάτι των εισοδημάτων, επαναλαμβάνω ότι το όριο είναι στα 36.000 ευρώ, σύμφωνα με την αποτύπωση των εισοδημάτων που καλύπτει πάνω από το 80%, ίσως το 82% των δηλώσεων των ελληνικών νοικοκυριών.

Υπάρχει ένα κομμάτι στην κορυφή, αυτό φαντάζομαι μένει απροστάτευτο, αλλά σε κάθε περίπτωση είναι ένα κομμάτι του πληθυσμού το οποίο φανταζόμαστε όλοι ότι έχει πολλά περιουσιακά στοιχεία συμπληρωματικά για άλλα και ότι εν πάση περιπτώσει είναι μια κατηγορία που προφανώς με δεδομένες συνθήκες μπορεί να αναπροσαρμόζεται στη στρατηγική του τα συγκεκριμένα νοικοκυριά προκειμένου να διατηρήσουν την πρώτη κατοικία τους, χωρίς να υπάρχει αναγκαιότητα ούτε από το κράτος να συνεισφέρει, ούτε το κράτος να αποτελεί ένα ισχυρό δείκτη προστασίας.

Λοιπόν τις δεδομένες συνθήκες και θέλω να απαντήσω και στο ερώτημα το περί σκληρή ή μη διαπραγμάτευσης. Να θυμίσω ότι εμείς δώσαμε αυτή τη μάχη για πολύ διάστημα, οι προτάσεις μας ήταν σαφής επιδιώκαμε να υπάρξει μια κάλυψη, στήριξη, ένα νομικό πλαίσιο ισχυρό για αυτό περίπου το ποσοστό του πληθυσμού το 60 με 70%.Οι θέσεις των δανειστών είναι επίσης γνωστές. Προέβλεπαν μια κάλυψη μόνο αποκλειστικά για όσους είναι κάτω από το όριο της φτώχειας, η απόσταση ήταν τεράστια. Η συζήτηση οδήγησε σ' αυτή τη λύση, νομίζω ότι είναι η καλύτερη δυνατή. Και μπορούμε ως κυβέρνηση να θεωρήσουμε ότι είναι μια λύση λελογισμένη, ισχυρότατη προστασία για το κοινωνικά ευαίσθητο κομμάτι της κοινωνίας μας και στήριξη όλων των μεσαίων στρωμάτων που έχουν τη δυνατότητα να προσαρμοστούν στο νέο πλαίσιο. Σας ευχαριστώ.

Πηγη :www.taxheaven.gr  
 

Η νομοθεσία για τη δικαστική ρύθμιση των χρεών των υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων και την προστασία της κύριας κατοικίας τους  (νόμος Κατσέλη) πέρα από τις πολλές εξειδικευμένες διατάξεις , προβλέπει ρητά και για τις συνέπειες  και τη θέση όσων εγγυήθηκαν σε δάνεια με πρωτοφειλέτες πρόσωπα που υποβάλουν αίτηση υπαγωγής στο ν.3869/2010.

Το άρθρο 12 του νόμου ρητά ορίζει ότι τυχόν υπαγωγή του πρωτοφειλέτη στις ευεργετικές διατάξεις του νόμου δεν συνεπάγεται αντίστοιχα οφέλη για τον εγγυητή  με αποτέλεσμα ο τελευταίος να συνεχίζει να οφείλει το αρχικό ποσό του δανείου , από την πληρωμή του οποίου ο εγγυητής δεν αποκτά δικαίωμα αναγωγής. Παρέχεται ωστόσο στον εγγυητή η δυνατότητα να υποβάλει και ο ίδιος ατομικά αίτηση περί υπαγωγής του στο νόμο 3869/2010, εφ’ όσον βέβαια πληρούνται στο πρόσωπο του οι απαιτούμενες γενικές προϋποθέσεις υπαγωγής.

Αυτή η κατ’ εξαίρεση διάταξη διαφέρει ουσιωδώς από το κλασσικό δικαίωμα του εγγυητή ,κατά τον Αστικό Κώδικα, να αποπληρώσει το δανειστή και να στραφεί εναντίον του πρωτοφειλέτη αναγωγικά για την διεκδίκηση των καταβληθέντων. Η λογική της ρύθμισης βασίζεται στη διάθεση του νομοθέτη να δοθεί μια πραγματική ευκαιρία στον οφειλέτη να ρυθμίσει τις οφειλές του , γεγονός που θα οδηγούνταν σε αποτυχία ,αν μετά την δικαστική ρύθμιση των χρεών  ,ο ίδιος ο οφειλέτης θα βρισκόταν αντιμέτωπος με τον εγγυητή που θα ζητούσε ,αναγωγικά αυτή τη φορά , την πληρωμή όσων οφειλών διαγράφηκαν δικαστικά.

 Τη σοβαρή αυτή παράλειψη του δικαιώματος αναγωγής επιθυμεί να ισορροπήσει ο νόμος παρέχοντας την παραπάνω δυνατότητα αυτοτελούς υπαγωγής του εγγυητή στην ίδια διαδικασία. Η δυνατότητα αυτή πράγματι έχει ενδιαφέρον , πλην όμως υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που οι εγγυητές είτε δε μπορούν να υπαχθούν στη διαδικασία του νόμου για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά (π.χ είναι έμποροι) είτε δε θέλουν να υπαχθούν γιατί ,πέραν της εγγυήσεως, δεν έχουν άλλες οφειλές. Κι ακόμα χειρότερα, υπάρχουν περιπτώσεις που οι εγγυητές διαθέτουν σημαντική περιουσία (άλλωστε αυτός θα ήταν και ο λόγος που επιλέχθηκαν ως εγγυητές) οπότε τυχόν υπαγωγή τους στο νόμο θα τους στερούσε σοβαρά περιουσιακά στοιχεία.

Και ναι μεν ο εγγυητής ,υπογράφοντας με την ιδιότητα αυτή , ανέλαβε την  ευθύνη αποπληρωμής του δανείου ,η  ευθύνη όμως αυτή ουσιαστικά  θα ενεργοποιούνταν  μόνο   σε περίπτωση που ο πρωτοφειλέτης θα αποδεικνύονταν αφερέγγυος .Αυτή η συνθήκη είναι εντελώς διαφορετική από το ενδεχόμενο να ρυθμίσει τα χρέη του ο πρωτοφειλέτης δικαστικά, να διασώσει την κύρια κατοικία του και απαλλαγεί των λοιπών. Και τούτο διότι κανείς εγγυητής όταν παρείχε την εγγύηση δεν θα μπορούσε καν να διανοηθεί ότι αναλάμβανε κίνδυνο να βρεθεί σε πολύ χειρότερη θέση από τον ίδιο τον δανειζόμενο ο οποίος τελικά καρπώθηκε και το δάνειο.

Συνεπώς, ο κάθε οφειλέτης που επιθυμεί να υποβάλει αίτηση υπαγωγής του στο ν. 3869/2010 , οφείλει να λάβει  σοβαρά υπόψη του τη δυσμενή θέση στην οποία θα περιέλθει ο εγγυητής , ένας οικείος του άνθρωπος , ως συνέπεια της δικής του προσπάθειας διάσωσης της κατοικίας του. Όσοι ,δε, έχουν συμβληθεί ως εγγυητές σε δάνεια συγγενών και φίλων που επέλεξαν την υπαγωγή τους στο ν. 3869/2010 θα πρέπει να αναζητήσουν τρόπους πιθανής αντιμετώπισης της ,κατά την άποψη μου, καταχρηστικής αυτής δυνατότητας των πρωτοφειλετών .

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη-Δικηγόρος

O νέος νόμος 4346/20.11.2015 «επείγουσες ρυθμίσεις για την εφαρμογή της Συμφωνίας Δημοσιονομικών Στόχων και Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις» περιλαμβάνει στο άρθρο 14 και τις αλλαγές στο νόμο 3869/2010(για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά)

Βασική διαφοροποίηση με τη μέχρι σήμερα διαδικασία προβλέπεται   για το άρθρο 9 παρ 2  του ν. 3869 /10 μέσα από  το οποίο ορίζονται οι προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν στο πρόσωπο του οφειλέτη προκειμένου να μπορεί να ζητήσει την εξαίρεση εκποίησης της κατοικίας του.

 Συγκεκριμένα ,θα πρέπει να πληρούνται σωρευτικά οι εξής προϋποθέσεις:

 α) το συγκεκριμένο ακίνητο χρησιμεύει ως κύρια κατοικία του,

 β) το μηνιαίο διαθέσιμο οικογενειακό του εισόδημα να μην υπερβαίνει τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, όπως αυτές προσδιορίζονται στην παράγραφο 3 του άρθρου 5 του νόμου, προσαυξημένες κατά εβδομήντα τοις εκατό (70%), 

γ) η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας κατά το χρόνο συζήτησης της αίτησης δεν υπερβαίνει τις εκατόν ογδόντα χιλιάδες (180.000) ευρώ για τον άγαμο οφειλέτη, προσαυξημένη κατά σαράντα χιλιάδες ευρώ (40.000) ευρώ για τον έγγαμο οφειλέτη και κατά είκοσι χιλιάδες (20.000) ευρώ ανά τέκνο και μέχρι τρία (3) τέκνα και

 δ) ο οφειλέτης είναι συνεργάσιμος δανειολήπτης, βάσει του Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών, όπου αυτός εφαρμόζεται.

Το ίδιο άρθρο 14 προβλέπει ότι το σχέδιο διευθέτησης οφειλών θα προβλέπει ότι ο οφειλέτης θα καταβάλλει το μέγιστο της δυνατότητας αποπληρωμής του         ( αυτός είναι ένας νέος όρος που σίγουρα έχει ενδιαφέρον)  και ότι καταβάλλει ποσό τέτοιο ώστε οι πιστωτές του δεν θα βρεθούν, χωρίς τη συναίνεσή τους, σε χειρότερη οικονομική θέση από αυτήν στην οποία θα βρίσκονταν σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης( κι αυτό είναι ένα στοιχείο που θα προσδιορίζει πλέον τις νέες αποφάσεις ).

  Την  απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος η οποία προβλέπεται ότι  θα εκδοθεί εντός τριάντα (30) ημερών από τη δημοσίευση του ως άνω νόμου 4346/20.11.2015 προκειμένου να οριστεί  η διαδικασία και τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό της μέγιστης ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη και τον προσδιορισμό του ποσού το οποίο θα ελάμβαναν οι πιστωτές σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης, καθώς και για τον προσδιορισμό της ενδεχόμενης ζημίας των πιστωτών, θα πρέπει να την περιμένουμε με ενδιαφέρον.

Στο ίδιο άρθρο εισάγεται για πρώτη φορά και  μια νέα  δυνατότητα: Για όσους οφειλέτες πληρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις και ταυτόχρονα  βρίσκονται σε πραγματική αδυναμία πληρωμής των μηνιαίων καταβολών, όπως αυτές ορίζονται στο σχέδιο διευθέτησης οφειλών , διασφαλίζεται, ότι οι πιστωτές δεν θα βρεθούν, χωρίς τη συναίνεσή τους, σε χειρότερη οικονομική θέση από αυτήν στην οποία θα βρίσκονταν σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης, με τον ακόλουθο τρόπο με τον ακόλουθο τρόπο :  Ο οφειλέτης δύναται να υποβάλει αίτηση στο Ελληνικό Δημόσιο για τη μερική κάλυψη του ποσού της μηνιαίας καταβολής του σχεδίου διευθέτησης οφειλών του, το οποίο ορίζει η δικαστική απόφαση. Ο οφειλέτης υποχρεούται να καταβάλει το μέγιστο της δυνατότητας αποπληρωμής του και σε κάθε περίπτωση υποχρεούται στην καταβολή ελάχιστης συνεισφοράς. Η συνεισφορά του Ελληνικού Δημοσίου στο παραπάνω σχέδιο διευθέτησης οφειλών δεν μπορεί να υπερβαίνει σε διάρκεια τα τρία (3) έτη, και καταβάλλεται στους πιστωτές, υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης παραμένει συνεπής στην καταβολή της ελάχιστης συνεισφοράς. Με απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και Οικονομικών, η οποία θα εκδοθεί έως 31 Δεκεμβρίου 2015,  θα καθοριστούν  τα κριτήρια προσδιορισμού του ύψους της συνεισφοράς του Δημοσίου, της ελάχιστης συνεισφοράς του οφειλέτη, καθώς και οι ειδικότεροι όροι και προϋποθέσεις για την εφαρμογή της παρούσας. Μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2016 το Δημόσιο έχει τη δυνατότητα να προβεί σε μερική κάλυψη της διαφοράς μεταξύ του ποσού που καταβάλλει ο οφειλέτης, που πληροί τις παραπάνω προϋποθέσεις και του ποσού που ορίζεται στο σχέδιο διευθέτησης οφειλών. Στην περίπτωση αυτή το σχέδιο διευθέτησης οφειλών θεωρείται ότι εξυπηρετείται και οποιοδήποτε μη καταβληθέν ποσό κεφαλαιοποιείται στο υπολειπόμενο ποσό του σχεδίου διευθέτησης οφειλών.    Οι όροι και προϋποθέσεις της εξόφλησης της οφειλής αυτής από το Ελληνικό Δημόσιο στους πιστωτές για το 2016 θα οριστούν ομοίως με την ανωτέρω απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού και Οικονομικών

Η εξυπηρέτηση της οφειλής γίνεται με επιτόκιο που δεν υπερβαίνει αυτό της ενήμερης οφειλής ή το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου με κυμαινόμενο επιτόκιο που ίσχυε, σύμφωνα με το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος κατά τον τελευταίο μήνα για τον οποίο υφίσταται μέτρηση, αναπροσαρμοζόμενο με επιτόκιο αναφοράς αυτό των Πράξεων Κύριας Αναχρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ή, σε περίπτωση καθορισμού σταθερού επιτοκίου, το μέσο επιτόκιο στεγαστικού δανείου για ανάλογη της ρύθμισης περίοδο, όπως ομοίως προκύπτει από το στατιστικό δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος, και χωρίς ανατοκισμό. Για τον προσδιορισμό της περιόδου τοκοχρεολυτικής εξόφλησης της οριζόμενης συνολικής οφειλής λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ύψος της οφειλής και η οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη. Η περίοδος πάντως αυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει τα είκοσι (20) έτη εκτός αν η διάρκεια των συμβάσεων δυνάμει των οποίων χορηγήθηκαν οι πιστώσεις στον οφειλέτη ήταν μεγαλύτερη των είκοσι (20) ετών, οπότε ο Ειρηνοδίκης δύναται να προσδιορίσει μεγαλύτερη διάρκεια η οποία πάντως δεν υπερβαίνει τα τριάντα πέντε (35) έτη.

 Οι απαιτήσεις των πιστωτών ικανοποιούνται από τις καταβολές του οφειλέτη με βάση την παρούσα παράγραφο κατά αναλογική εφαρμογή των άρθρων 974 επ. ΚΠολΔ. Αν κατά τη διάρκεια της αποπληρωμής του σχεδίου διευθέτησης οφειλών, ο οφειλέτης πωλήσει την κύρια κατοικία του και το τίμημα από την πώληση υπερβαίνει το ποσό της διευθετημένης δανειακής οφειλής, όπως αυτή καθορίζεται από τη δικαστική απόφαση, για την οποία έχει εγγράφει προσημείωση ή υποθήκη στην κύρια κατοικία, τότε το ήμισυ της διαφοράς κατανέμεται υπέρ των ενέγγυων και προνομιούχων πιστωτών. Σε κάθε περίπτωση το ποσό το οποίο λαμβάνει ο κάθε πιστωτής από την παραπάνω κατανομή, δεν μπορεί να είναι ανώτερο του ποσού που θα λάμβανε δυνάμει του σχεδίου διευθέτησης οφειλών.

Η έναρξη ισχύος των παραπάνω ορίστηκε να είναι η  1 Ιανουαρίου 2016.

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη-Δικηγόρος

Mε την  με αρ. αποφ. 148/10/5.10.2015 η Επιτροπή Πιστωτικών και Ασφαλιστικών θεμάτων προχώρησε σε τροποποίηση του Κώδικα Δεοντολογίας του Ν. 4224/2013. Με την απόφαση της προβλέπεται ότι : Οι Τράπεζες οφείλουν να  καλέσουν με επιστολή  τους δανειολήπτες να ενταχθούν   στη Διαδικασία Επίλυσης Καθυστερήσεων  μέχρι την 30η Δεκεμβρίου 2015 για τις περιπτώσεις δανείων που συ­μπληρώνουν οποτεδήποτε μέχρι και την 15η Δεκεμβρίου 2015 καθυστέρηση μεγαλύτερη των τριάντα (30) ημε­ρολογιακών ημερών. Η εν λόγω ειδοποίηση παρέχει προθεσμία δεκαπέντε (15) εργασίμων ημερών στον δανειολήπτη να ενταχθεί στο στάδιο 2 της Δ.Ε.Κ. υπο­βάλλοντας στο ίδρυμα:

(αα) εφόσον είναι φυσικό πρόσωπο, την «Τυποποι­ημένη Κατάσταση Οικονομικής Πληροφόρησης», συ­μπληρωμένη, σύμφωνα και με τα προβλεπόμενα στην από 5.12.2014 διευκρινιστική εγκύκλιο της Τράπεζας της Ελλάδος,

(ββ) εφόσον πρόκειται για νομικό πρόσωπο, τα στοι­χεία τα οποία ζητούνται από το ίδρυμα για την αξιο­λόγηση της βιωσιμότητας νομικού προσώπου, σύμφωνα με τη μεθοδολογία που το ίδρυμα ακολουθεί για την αξιολόγηση αυτή, λαμβάνοντας υπόψη τις κατευθυντή­ριες γραμμές της Τράπεζας της Ελλάδος

Σε περίπτωση μη ανταπόκρισης αποστέλλεται εντός δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών από τη λήξη της ταχθείσας προθεσμίας η προειδοποιητική επιστολή της ανωτέρω υποπαραγράφου (β) στις περιπτώσεις δανειο­ληπτών, εφόσον ο αποχαρακτηρισμός αυτών ως συνεργάσιμων μπορεί να έχει συνέπεια τον εκπλειστηρίασμα της μοναδικής κατοικίας τους με νομικές διαδικασίες που προτίθεται να κινήσει το ίδρυμ

      Για τα δάνεια που περιέρχονται σε καθυστέρηση με­γαλύτερη των τριάντα (30) ημερολογιακών ημερών μετά την 15η Δεκεμβρίου 2015, η πρώτη υποχρεωτική ειδοποί­ηση αποστέλλεται από το ίδρυμα εντός δεκαπέντε (15) ημερολογιακών ημερών από το χρόνο συμπλήρωσης της καθυστέρησης των τριάντα (30) ημερολογιακών ημερών.

 Στην κωδικοποίηση των μέτρων του 3ου μνημονίου που συντάχθηκε από την Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο μείζον ζήτημα των κόκκινων δανείων .Συγκεκριμένα μεταξύ των μέτρων προβλέπεται ότι:  

·          Έως τα τέλη Αυγούστου 2015, η Τράπεζα της Ελλάδος θα εκδώσει όλες τις αναγκαίες διατάξεις για την εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας, κατόπιν βελτιώσεων σε συμφωνία με τους θεσμούς.

·          Θα επανενεργοποιηθεί το Κυβερνητικό Συμβούλιο Ιδιωτικού Χρέους και θα συσταθεί γραμματεία που θα το επικουρεί.

·          Έως τα τέλη Οκτωβρίου του 2015, με βάση την εμπειρογνωμοσύνη εξωτερικού συμβούλου, η Τράπεζα της Ελλάδος θα υποβάλει έκθεση για την κατηγοριοποίηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στους ισολογισμούς των τραπεζών, καθώς και αξιολόγηση της ικανότητας των τραπεζών να αντιμετωπίζουν κάθε κατηγορία μη εξυπηρετούμενων δανείων.

·          Θα ιδρυθεί Κέντρο Ενημέρωσης Οφειλετών, που θα παρέχει νομικές και οικονομικές συμβουλές σχετικά με οφειλές.

·          Μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου του 2015, η κυβέρνηση θα ενισχύσει το θεσμικό πλαίσιο για τη διευκόλυνση της τακτοποίησης των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μεταξύ άλλων, με τη βελτίωση του νομικού πλαισίου για θέματα αφερεγγυότητας εταιρειών και νοικοκυριών, με την υιοθέτηση κατάλληλων νομικών μέσων για τη συγκρότηση εξειδικευμένων τμημάτων για υποθέσεις αφερεγγυότητας τόσο εταιρειών όσο και νοικοκυριών και το διορισμό και την κατάρτιση επαρκούς αριθμού πρόσθετων δικαστών και δικαστικών υπαλλήλων για υποθέσεις αφερεγγυότητας τόσο εταιρειών όσο και νοικοκυριών.

·          Θα δημιουργηθεί Υπηρεσία Πίστωσης και Πλούτου ως ανεξάρτητη αρχή, που θα προσδιορίζει τις δυνατότητες πληρωμής των δανειοδοτών για τη διευκόλυνση των τραπεζικών ιδρυμάτων και θα τροποποιηθεί ο νόμος για τον εξωδικαστικό συμβιβασμό, ώστε να ενθαρρυνθούν οι οφειλέτες να συμμετάσχουν, διασφαλίζοντας συγχρόνως ίση μεταχείριση μεταξύ των ιδιωτικών και των δημόσιων πιστωτών.

·          Έως τα τέλη Μαρτίου του 2016, η Τράπεζα της Ελλάδος θα αναθεωρήσει τον Κώδικα Δεοντολογίας με κατευθυντήριες γραμμές αναδιάρθρωσης χρεών για ομάδες δανειοληπτών (π.χ. ΜΜΕ), βάσει σαφών κριτηρίων κατηγοριοποίησης λιανικών χαρτοφυλακίων και με την εισαγωγή μηχανισμών ταχείας διεκπεραίωσης, περιλαμβανομένων τυποποιημένων εγγράφων αξιολόγησης, συμβάσεων αναδιάρθρωσης και λύσεων τακτοποίησης.

www.esee.gr