Financial Sector Issues

Με την με αρ. 27/2014 απόφαση  της Τράπεζας της Ελλάδος , τον γνωστό πλέον Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών ήδη από το Δεκέμβριο του 2014 είχε προσδιοριστεί  το πλαίσιο, οι διαδικασίες , τα χρονοδιαγράμματα και οι προσφερόμενες επιλογές που θα προτείνονται από τις τράπεζες για την εξεύρεση λύσεων σχετικά με τα δάνεια των «συνεργάσιμων» δανειοληπτών που βρίσκονται σε καθυστέρηση .Διατάξεις σχετικά με τις διαδικασίες αξιολόγησης κινδύνου, τις διαδικασίες αξιολόγησης της δυνατότητας αποπληρωμής, κανόνες συμπεριφοράς των τραπεζών με σαφή χρονοδιαγράμματα, όροι επικοινωνίας μεταξύ πιστωτικών ιδρυμάτων και δανειστών, οι  ορισμοί του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και των «εύλογων δαπανών διαβίωσης» Σκοπός και στόχος του Κώδικα ήταν η σε κάθε περίπτωση επιχείρηση  εξεύρεση της “κατάλληλης λύσης” σε περίπτωση δε αποτυχίας ,  προβλέπονταν ότι η διαφωνία μπορεί να επιλύεται εξωδικαστικά μέσω του Συνηγόρου του Καταναλωτή ή άλλων φορέων με αντικείμενο τη διαμεσολάβηση ή από τα αρμόδια δικαστήρια. Παράλληλα θεσπίστηκε  συγκεκριμένη Διαδικασία Επίλυσης Καθυστερήσεων (Δ.Ε.Κ) με κατηγοριοποίηση δανείων και δανειοληπτών και η συγκρότηση Επιτροπής Ενστάσεων στην οποία ορίστηκε  ότι δικαιούται να προσφεύγει ο δανειολήπτης ενώ θεσπίστηκε και η υποβολή της επίσης γνωστής πλέον “Τυποποιημένης Κατάσταση Οικονομικής Πληροφόρησης”. Μετά τη συγκέντρωση των οικονομικών και άλλων πληροφοριών για τον δανειολήπτη και τη σχετική αξιολόγηση των οικονομικών στοιχείων ,η τράπεζα προβλέφθηκε ότι  θα προτείνει σε κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που εντάσσεται στην έννοια του “συνεργάσιμου” δανειολήπτη μια ή περισσότερες εναλλακτικές λύσεις ρύθμισης ή οριστικής διευθέτησης .Οι συγκεκριμένες προτάσεις θα γνωστοποιούνται στο δανειολήπτη με το προβλεπόμενο “τυποποιημένο έγγραφο πρότασης λύσεων ρύθμισης ή οριστικής διευθέτησης” ,ο δε οφειλέτης  ορίστηκε ότι θα μπορεί να συναινέσει, να αντιπροτείνει ή να αρνηθεί πλήρως.Για την περίπτωση “πολλαπλών πιστωτών”, που δυστυχώς είναι αρκετά συνήθης,  συστήνονταν με τον ΚΔΤ  η επιδίωξη εξεύρεσης κοινά αποδεκτής λύσης

Στο παράρτημα 2 ,μάλιστα, της παραπάνω απόφασης αναφέρθηκαν ενδεικτικά οι πιο συνηθισμένοι τύποι βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων ρυθμίσεων .Τόκοι μόνο, Μειωμένες δόσεις ,Περίοδος χάριτος ,  Αναβολή Πληρωμής Δόσης/Δόσεων , Τακτοποίηση Καθυστερούμενου Υπολοίπου,  Κεφαλαιοποίηση ληξιπρόθεσμων οφειλών  , Μόνιμη μείωση του επιτοκίου ή του συμβατικού περιθωρίου , Μόνιμη μείωση του επιτοκίου,  Αλλαγή Τύπου Επιτοκίου , Παράταση της διάρκειας: Παράταση της διάρκειας αποπληρωμής του δανείου , Διαχωρισμός της χορήγησης («Split Balance»), Μερική διαγραφή χρεών , Πρόσθετη εξασφάλιση. Αλλά και  τύποι οριστικής διευθέτησης :Εθελοντική Παράδοση Ενυπόθηκου Ακινήτου , η μετατροπή σε χρηματοδοτική μίσθωση αλλά και η πώληση και ενοικίαση .

Η απόφαση αυτή ,σε συνδυασμό με την λήξη της προστασίας της πρώτης κατοικίας , οριοθέτησε ήδη από το τέλος του 2014  το πλαίσιο  εντός του οποίου θα διευθετούνται  τα ιδιωτικά χρέη προς τις τράπεζες. Αυτό που ενδιέφερε  ωστόσο εξ αρχής  δεν ήταν  μόνο  το περιεχόμενο της παραπάνω απόφασης αλλά το πώς αυτή θα εφαρμόζονταν   στην πράξη ώστε να δίνονταν στους  καλόπιστους οφειλέτες ,είτε φυσικά πρόσωπα είτε επιχειρηματίες , των οποίων η ζωή ανατράπηκε  ακούσια στην περίοδο της οικονομικής κρίσης μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία επανεκκίνησης της πορείας τους.

Στην πράξη ,ωστόσο, οι  προτάσεις ρυθμίσεων  οφειλών εκ μέρους των τραπεζών δεν οδήγησαν σ’ αυτό που φέρονταν ότι  απέβλεπαν :την εύρεση των  κατάλληλων λύσεων. Προτεινόμενες λύσεις απολύτως αυτοματοποιημένες ,υπακούοντας αυστηρά σε αλγοριθμικές παραμέτρους που δίνουν κάθε φορά τη προτεινόμενη «λύση»  ως μοναδική δυνατότητα. Αυστηρές κατηγοριοποιήσεις που αποκλείουν προτάσεις επόμενης ομάδας αν δεν εξαντληθούν αυτές της προηγούμενης , αδυναμία ουσιαστικού διαλόγου μέσω υπαλλήλων- άνευ αρμοδιοτήτων και συχνά εκπαίδευσης- που απλά διεκπεραιώνουν χωρίς καμία δυνατότητα παρέμβασης  προς όφελος της διαδικασίας. Απουσία λύσεων μέσω της Επιτροπής Ενστάσεων . Και περισσότερο, απουσία δομημένης  διαπραγμάτευσης στη βάση των εκατέρωθεν επιχειρημάτων και αντεπιχειρημάτων των μερών.  Καμιά  λύση δεν μπορεί να θεωρηθεί «κατάλληλη» αν δεν συνεκτιμηθούν και , από τις δύο πλευρές,  όλες οι παράμετροι που αφορούν τη διαφορά και ιδίως τη δικαστική εξέλιξη της . Απέναντι στις λύσεις των αλγορίθμων συγκριτικά πλεονεκτήματα στη επίλυση τραπεζικών διαφορών εμφανίζει  η λύση της Διαμεσολάβησης.  Μια  λύση, που παρά το γεγονός ότι προέβλεψε ο ΚΔΤ για τις περιπτώσεις διαφωνίας μεταξύ των μερών,  δεν υιοθετήθηκε από τις τράπεζες και σαφώς δεν προτάθηκε  από αυτές ως εναλλακτική επιλογή  . Ούτε όμως και  από τους ιδιώτες προτιμήθηκε ,τις περισσότερες φορές  από λόγους άγνοιας  και άλλοτε από λόγους πραγματικής αδυναμίας   χρηματοδότησης  μιας αβέβαιης-στο βαθμό που απαιτείται η συναίνεση των τραπεζών σε μια κοινώς αποδεκτή λύση- προσπάθειας . 

Κι όμως:  Έμπειροι στο ρόλο τους  Διαμεσολαβητές   και ταυτόχρονα  όμοιοι Δικηγόροι ικανοί να δομήσουν υπαρκτά επιχειρήματα και ,ακόμα σημαντικότερο, ν’ αποδομήσουν δεδομένα που δεν θα άντεχαν σε μια  ενδεχόμενη δικαστική κρίση   είναι το καλύτερο περιβάλλον  για να  οδηγηθούν τα μέρη σε μια πραγματικά κατάλληλη συμφωνία. Κι αυτό αφορά όλους ,τόσο τους ιδιώτες όσο και τις επιχειρήσεις-οφειλέτες. Όσο μάλιστα πιο σύνθετο είναι το ιστορικό της χρέωσης τόσο σημαντικότερη είναι η συμβολή της Διαμεσολάβησης στην εύρεση λύσης .Και τούτο διότι ,αντίθετα με τη συνήθη απευθείας εξωδικαστική αντιπαράθεση τράπεζας –οφειλέτη ,  η δυνατότητα ύπαρξης του Διαμεσολαβητή  ,του τρίτου προσώπου που δεν εκπροσωπεί ούτε την τράπεζα ούτε τον οφειλέτη , ταυτόχρονα με την οργανωμένη παράσταση των νομικών παραστατών των μερών  εκτός Δικαστηρίου , αναδεικνύει στα μέρη όλες τις πτυχές και τα ενδεχόμενα της διαφοράς δίδοντας τους με τον τρόπο αυτό καθαρά όλα τα δεδομένα και ταυτόχρονα τη δυνατότητα να οδηγηθούν σε μια κοινώς αποδεκτή λύση –Αυτή θα είναι πράγματι και η «κατάλληλη» λύση. Όχι μια ευκταία, όχι μια θεωρητική, όχι μια τυποποιημένη αλλά μια ρεαλιστικά κατάλληλη λύση με βάση όλα τα δεδομένα της διαφοράς.

Ίσως ήρθε πια η ώρα να εφαρμοστεί η τραπεζική Διαμεσολάβηση.

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη

Δικηγόρος -Διαμεσολαβήτρια

Δημοσιεύθηκε ήδη στο ΦΕΚ Β’ 539/16-02-2018 η Υπουργική Απόφαση υπ’ αρ. 52246/3173 για τις Ρυθμίσεις αποπληρωμής οφειλών δανειοληπτών που χορηγήθηκαν από ίδια κεφάλαια του καταργηθέντος ΟΕΚ. Πρόκειται για ρυθμίσεις ιδιαίτερα ευνοϊκές προς τους δανειολήπτες, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια βάσει των οποίων αναμορφώνεται η μηνιαία δόση και ο χρόνος αποπληρωμής των οφειλών.

Εισαγωγικά αναφέρεται ότι εντός του μήνα Απριλίου αναμένεται η ανάρτηση της ηλεκτρονικής φόρμας της αίτησης για την ένταξη στις ρυθμίσεις της Υ.Α. Από την ανάρτηση της φόρμας αυτής θα εκκινήσει και η προβλεπόμενη στην Υ.Α. προθεσμία 8 μηνών για την ένταξη των ενδιαφερόμενων δανειοληπτών. Αναμένονται επίσης αναλυτικές οδηγίες του Ο.Α.Ε.Δ. για την πρακτική εφαρμογή της Υ.Α., ιδίως για τις περιπτώσεις δανείων προερχομένων από ίδια κεφάλαια του Ο.Ε.Κ., τα οποία διαχειρίζεται όμως πιστωτικό ίδρυμα.

Αναφορικά με το περιεχόμενο των προβλεπόμενων ρυθμίσεων, επισημαίνονται τα εξής:

1.       Πρώτη κατηγορία δανειοληπτών που ωφελούνται είναι οι δανειολήπτες το συνολικό χρέος των οποίων (άληκτο κεφάλαιο + ληξιπρόθεσμες οφειλές + τκοι κεφαλαίου + τόκοι υπερημερίας) είναι μικρότερο ή ίσο των 6.000,00 €. Οι δανειολήπτες αυτοί θεωρείται ότι έχουν αποπληρώσει το δάνειό τους και δεν υφίσταται καμία εκκρεμότητα οφειλής τους προς τον Ο.Α.Ε.Δ. (κεφάλαιο 2^ο §2)

2.       Εάν,ωστόσο, το συνολικό χρέος του οφειλέτη υπερβαίνει το ποσό των 6.000 € εφαρμόζονται οι ακόλουθοι υπολογισμοί προκειμένου να ρυθμιστεί η οφειλή του:

·         Επί του αρχικού ποσού δανεισμού (αρχικό δάνειο) εφαρμόζεται μείωση κατά 15% σε όλα τα δάνεια που υπάγονται στην Υπουργική Απόφαση. Το ποσό που απομένει χαρακτηρίζεται ως Νέο Ποσό Δανείου.(κεφάλαιο 2ο §5 και κεφάλαιο 5ο §1)

·         Το Νέο Ποσό Δανείου μπορεί να μειωθεί ακόμη περισσότερο λαμβανομένων υπόψη κοινωνικών κριτηρίων. Συγκεκριμένα, προβλέπεται περαιτέρω μείωση κατά 10% ή 20%. Η μείωση αυτή υπολογίζεται επί του Νέου Ποσού Δανείου. Στην πρώτη κατηγορία (10%) ανήκουντρίτεκνοι, συνταξιούχοι, περιπτώσεις χηρείας με προστατευόμενο μέλος, μονογονεϊκές οικογένειες, οικογένειες με μέλος ΑΜΕΑ, σεισμόπληκτοι-πυρόπληκτοι, άτομα με αναπηρία 67% και άνω, ενώ στη δεύτερη κατηγορία (20%) οι πολύτεκνοι δανειολήπτες. (κεφάλαιο 5ο §2 και κεφάλαιο 3ο §1)

·         Το ποσό που απομένει μετά τη μείωση κατά 10% ή 20% επί του Νέου Ποσού Δανείου, σε περίπτωση που ο δανειολήπτης ωφελείται αυτής της μείωσης ονομάζεται Τελικό Ποσό Δανείου.Το Νέο Ποσό Δανείου ταυτίζεται με το Τελικό Ποσό Δανείου στην περίπτωση που δεν συντρέχουν προϋποθέσεις περαιτέρω μειώσεων. (κεφάλαιο 5ο §2) Εφόσον ο οφειλέτης ήδη κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης ένταξης έχει καταβάλει ποσό που αντιστοιχεί ή υπερβαίνει το 60% του Τελικού Ποσού Δανείου, απαλλάσσεται από κάθε υπόλοιπο οφειλής, καθώς το χορηγηθέν δάνειο θεωρείται εξοφληθέν.(κεφάλαιο 2ο §6)

·         Στην αντίθετη περίπτωση, εάν δηλαδή ο οφειλέτης δεν έχει καταβάλει ποσό που αντιστοιχεί ή υπερβαίνει το 60% του Τελικού Ποσού Δανείου, προσδιορίζεται η Τελική Οφειλή, την οποία ο δανειολήπτης καλείται να καταβάλλει. Προκειμένου αυτή να προσδιοριστεί, από το Τελικό Ποσό Δανείου αφαιρούνται τα ήδη καταβληθέντα από τον δανειολήπτη ποσά είτε αφορούν τόκους κεφαλαίου, είτε τόκους υπερημερίας, είτε κεφαλαιοποιημένους τόκους, είτε κεφάλαιο. Μάλιστα, τυχόν τόκοι κεφαλαίου ή υπερημερίας που έχουν επιβληθεί και δεν έχουν καταβληθεί από τον δανειολήπτη διαγράφονται και δεν λαμβάνονται υπόψη κατά τη διαδικασία υπολογισμού της Τελικής Οφειλής. (κεφάλαιο 5ο §3). Επισημαίνεται επίσης ότι ειδικά προβλέπεται ότι τυχόν τόκοι κεφαλαίου ή τόκοι υπερημερίας που τυχόν έχουν καταβληθεί από τον δανειολήπτη έως και την ημερομηνία υποβολής της αίτησης ένταξης αφαιρούνται από το κεφάλαιο του δανείου. (κεφάλαιο 2^ο §3 περ. α)

·         Η Τελική Οφειλή κατανέμεται σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, οι οποίες παραμένουν άτοκες και δεν επιβαρύνονται με τόκους υπερημερίας έως και τη λήξη του χρόνου αποπληρωμής του δανείου. (κεφάλαιο 5ο §4)

·         Σε ό, τι αφορά τον χρόνο αποπληρωμής του δανείου, η Υ.Α.προβλέπει αύξηση του χρόνου αποπληρωμής του δανείου κατά 10 έτη, εφόσον ο συμβατικός χρόνος εξόφλησής του είναι σε ισχύ και παράταση του χρόνου αποπληρωμής του δανείου επίσης κατά 10 έτη, εφόσον ο συμβατικός χρόνος εξόφλησης έχει παρέλθει. Στη δεύτερη περίπτωση η επιμήκυνση του χρόνου εκκινεί από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης ένταξης στις ρυθμίσεις της Υ.Α. (κεφάλαιο 2ο §1)

3.       Τέλος, η Υ.Α. προβλέπει και δύο επιπλέον εκπτώσεις για την περίπτωση Ταχύτερης αποπληρωμής δανείου (κεφάλαιο 3ο §2). Συγκεκριμένα, ο οφειλέτης που εντός 5 ετών καταβάλει ποσό που μαζί με το ήδη καταβληθέν αντιστοιχεί σε ποσοστό 60% του Τελικού Ποσού Δανείου, δικαιούται έκπτωσης για το υπόλοιπο 40%. Αντίστοιχα, ο οφειλέτης που εντός 8 ετών καταβάλει ποσό που μαζί με το ήδη καταβληθέν αντιστοιχεί σε ποσοστό 80% του Τελικού Ποσού Δανείου, δικαιούται έκπτωσης για το υπόλοιπο 20%.

Στα ιδιαιτέρως ευνοϊκά σημεία εντάσσουμε την ειδική πρόβλεψη της Υ.Α. για ανέργους και οφειλέτες με χαμηλά εισοδήματα που βρίσκονται σε αδυναμία πληρωμής της ανωτέρω δόσης. Πρόκειται για σειρά ευνοϊκών διατάξεων, τις οποίες δύναται ο δανειολήπτης να χρησιμοποιεί καθ’ όλη τη χρονική διάρκεια του δανείου. (κεφάλαιο 4ο)

·         Συγκεκριμένα για τους άνεργους δανειολήπτες προβλέπεται ότι μπορούν να ζητήσουν με αιτιολογημένη αίτησή τους προς το Δ.Σ. του Ο.Α.Ε.Δ. την εξαίρεσή τους από την υποχρέωση καταβολής της μηνιαίας δόσης, για χρονικό διάστημα 6 μηνών, επαναλαμβανόμενο καθ’ όλη τη χρονική διάρκεια του δανείου, μέχρι να συμπληρωθούν συνολικά τρία έτη.

·         Επίσης, για τους δανειολήπτες α) με συνολικό χρέος έως 26.000 € και ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως 25.000 € και β) με συνολικό χρέος μεγαλύτερο των 26.000 € και ετήσιο οικογενειακό εισόδημα έως 35.000 € προβλέπεται η δυνατότητα να καταβάλουν το 10% του ετήσιου οικογενειακού εισοδήματός τους σε 12 ισόποσες μηνιαίες δόσεις.

·         Τέλος, κάθε δανειολήπτης που αποδεδειγμένα αδυνατεί να καταβάλλει τις μηνιαίες δόσεις του δανείου του δύναται επίσης να ζητήσει την εξαίρεση της καταβολής για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, τη μείωση της δόσης και την αύξηση του χρόνου αποπληρωμής.

Είναι σκόπιμο, τέλος, να τονιστεί ότι ο οφειλέτης που επιθυμεί να ενταχθεί στις ρυθμίσεις της συγκεκριμένης Υ.Α. οφείλει να παραιτηθεί από την τυχόν ένταξή του στις ρυθμίσεις του Ν. 3869/2010 ή σε άλλου είδους ρυθμίσεις στις οποίες έχει ενταχθεί. (κεφάλαιο 1ο §2) Επίσης, ότι βασική προϋπόθεση ένταξης στις ρυθμίσεις είναι η ιδιοκατοίκηση και η χρήση της κατοικίας από τον δανειολήπτη (γονείς, τέκνα, συγγενείς α’ και β’ βαθμού) για την υπολειπόμενη διάρκεια του δανείου. (κεφάλαιο 6ο §1)

Αντωνία Καρδαμάκη – Ασκ. Δικηγόρος

Με την υπ' αρ 52246/3173/2018 (ΦΕΚ Β 539/16-2-2018) Απόφαση   προβλέπεται η  ρύθμιση οφειλών δικαιούχων δανειοληπτών από ίδια κεφάλαια του καταργηθέντος Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (Ο.Ε.Κ) και συγκεκριμένα καθορίζεται ο  τρόπος επαναπροσδιορισμού του χορηγηθέντος δανείου, ο τρόπος εξόφλησης άληκτου κεφαλαίου, ληξιπρόθεσμών οφειλών, τόκων κεφαλαίου, τόκων υπερημερίας, κεφαλαιοποιημένων τόκων καθώς και η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής των οφειλών των δανειοληπτών.

Τα δάνεια που αφορά η παρούσα χορηγήθηκαν βάσει των ν. 1138/1972, ν. 1641/1986, ν. 1849/1989, ν. 2736/1999 και ν. 3518/2006 και οι προβλεπόμενες ρυθμίσεις αφορούν το σύνολο των προαναφερθέντων και αφορούν δάνεια από ίδια κεφάλαια του τ. ΟΕΚ, καθώς και τα Προγράμματα Αγοράς Κατοικιών και Διαμερισμάτων ΠΑ.ΚΑ.ΔΙ. (Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου υπ΄αριθμ. 94/9.7.1982, που κυρώθηκε με το άρθρο 20 του ν.1332/1983 (Α΄ 30), υπουργική απόφαση υπ΄αριθμ. 50635/1992 (Β΄ 419) και υπουργική απόφαση υπ΄αριθμ. 50442/1998 (Β΄ 867)

Δικαίωμα ένταξης στις νέες ρυθμίσεις έχουν όλοι οι όσοι έχουν λάβει δάνειο από ίδια κεφάλαια του τ. Ο.Ε.Κ. και πληρούν τους όρους που καθορίζονται στην παρούσα απόφαση (Έκτο Κεφάλαιο παρ 1). Δανειολήπτης που τυχόν έχει ενταχθεί στις ρυθμίσεις του ν. 3869/2010 («υπερχρεωμένα νοικοκυριά») ή άλλου είδους ρυθμίσεις μπορεί να επιλέξει την ένταξή του στις ρυθμίσεις της παρούσας παραιτούμενος των τυχόν άλλων ρυθμίσεων, στις οποίες έχει ενταχθεί. Δανειολήπτης του τ. Ο.Ε.Κ., στον οποίο έχει χορηγηθεί δάνειο από ίδια κεφάλαια και δεν έχει ολοκληρωθεί η τμηματική εκταμίευση του συνόλου της παροχής και που με αίτησή του δηλώνει ότι δεν επιθυμεί την συνέχιση της δανειοδότησης, μπορεί να ζητά την σύνταξη τροποποιητικής σύμβασης, το ύψος της οποίας θα ανέρχεται στο ποσό που έχει εκταμιευτεί και έχει λάβει. Η νέα δανειακή σύμβαση μπορεί να ενταχθεί στις ρυθμίσεις της παρούσας. Δανειολήπτης που έχει λάβει ’’μικτό δάνειο’’(από ίδια κεφάλαια του τ. ΟΕΚ και τραπεζικά κεφάλαια) δύναται να ενταχθεί στις ρυθμίσεις της παρούσας μόνο κατά το μέρος του δανείου που προέρχεται από τα ίδια κεφάλαια του τ. ΟΕΚ.
Για την ένταξη στις ρυθμίσεις απαιτείται υποβολή αίτησης από τον δανειολήπτη (η ένταξη δεν γίνεται αυτόματα).Ως χρονικό όριο υποβολής της αίτησης ορίζεται διάστημα οκτώ μηνών από την ημερομηνία ανάρτησης στον ιστότοπο του Ο.Α.Ε.Δ. της ηλεκτρονικής φόρμας της αίτησης ένταξης.

Μια ακόμα ουσιαστική παρέμβαση του  Συνηγόρου  του Πολίτη ,με θετική κατάληξη :Ο Συνήγορος του Πολίτη  παρενέβη προς τους συναρμόδιους φορείς της Πολιτείας και του τραπεζικού συστήματος για την απελευθέρωση της χρήσης των ακατάσχετων ποσών δεσμευμένων λογαριασμών  καθώς οι δικαιούχοι

α)δεν έχουν πρόσβαση στο ακατάσχετο ποσό μέσω ΑΤΜ

β) αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν χρεωστικές κάρτες συνδεόμενες με τους λογαριασμούς αυτούς ,ενώ οι συνδεδεμένες πάγιες εντολές παύουν να είναι ενεργές.

γ)δεν μπορούν να προβούν σε ηλεκτρονικές συναλλαγές μέσω των λογαριασμών αυτών .

Με έγγραφο της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών ενημερώθηκε ο Συνήγορος του Πολίτη ότι πλέον απομένει μόνο μια τράπεζα που ακόμα δεν έχει προσαρμόσει τις μηχανογραφικές εφαρμογές της στην επίλυση του συγκεριμένου προβλήματος.

www.synigoros.gr

www.hba.gr

• 1. Ποιοί μπορούν να ρυθμίσουν τις οφειλές τους με βάση τη νέα διαδικασία του ν. 4469/2017;

Με το συγκεκριμένο νόμο μπορούν  να ρυθμιστούν οι συνολικές  οφειλές των  ελληνικών επιχειρήσεων ,ανεξάρτητα από τον εταιρικό τύπο τους ή το ύψος του κύκλου εργασιών τους ή το μέγεθος τους . Ο νέος αυτός νόμος αφορά  τόσο φυσικά πρόσωπα με πτωχευτική ικανότητα ,δηλαδή ατομικές επιχειρήσεις , όσο και νομικά πρόσωπα ,δηλαδή εταιρίες, εφ’ όσον  αποκτούν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και έχουν  φορολογική κατοικία στην Ελλάδα. Σκοπός της εξωδικαστικής διαδικασίας είναι η ρύθμιση των οφειλών του οφειλέτη προς οποιονδήποτε πιστωτή (τράπεζες, φορολογικές αρχές, φορείς κοινωνικής ασφάλισης, προμηθευτές κ.α.), οι οποίες μπορούν να προέρχονται είτε από την άσκηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας του οφειλέτη, είτε, κυρίως στις περιπτώσεις που ο οφειλέτης έχει ατομική επιχείρηση, αποτελούν οφειλές από άλλη αιτία. Η συμπερίληψη και των τελευταίων αυτών οφειλών κρίθηκε αναγκαία καθώς στις ατομικές επιχειρήσεις, που αποτελούν ένα μεγάλο ποσοστό των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη χώρα, οι οφειλές των επιχειρηματιών, έστω και από άλλη αιτία, επιβαρύνουν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα εν γένει, ενώ εξάλλου η ίδια η επιχείρηση είναι αυτή που αποτελεί την κύρια πηγή εσόδων για την αποπληρωμή των πάσης οφειλών φύσεως του επιχειρηματία. Η ρύθμιση των οφειλών αυτών, με τη σειρά της, στοχεύει στην εξασφάλιση της βιωσιμότητας της επιχείρησης του οφειλέτη στο μέλλον.

Δεν μπορούν να υπαχθούν στο συγκεκριμένο νόμο τα φυσικά πρόσωπα που δεν διαθέτουν εμπορική ιδιότητα -αυτά εξακολουθούν να εμπίπτουν  στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3869/2010 (Α' 130) για τη ρύθμιση των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων .

• 2. Ποιες προϋποθέσεις πρέπει να συντρέχουν ώστε να μπορεί μια επιχείρηση   να αιτηθεί την ρύθμιση των οφειλών της σύμφωνα με το νόμο 4469/2017 ;

Θα πρέπει  ,κατά την 31η Δεκεμβρίου 2016,η επιχείρηση    να είχε οφειλή προς χρηματοδοτικό φορέα από δάνειο ή πίστωση σε καθυστέρηση τουλάχιστον ενενήντα (90) ημερών

ή οφειλή που ρυθμίστηκε μετά την 1η Ιουλίου 2016

ή να είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση

ή προς Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης ή προς άλλο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, περιλαμβανομένων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης,

ήνα είχε βεβαιωθεί η μη πληρωμή επιταγών εκδόσεώς της λόγω μη επαρκούς υπολοίπου κατά το άρθρο 40 του ν. 5960/1933 (Α` 401)

ή να είχαν εκδοθεί διαταγές πληρωμής ή δικαστικές αποφάσεις λόγω ληξιπρόθεσμων απαιτήσεων εις βάρος της.

Αρκεί ,δηλαδή, να αποδεικνύεται η αδυναμία των επιχειρήσεων να εξυπηρετήσουν έστω και μια οφειλή τους προς οποιονδήποτε πιστωτή τους

Επιπλέον θα πρέπει οι συνολικές προς ρύθμιση οφειλές της επιχείρησης να ξεπερνούν το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ.

• 3. Αρκούν οι παραπάνω προϋποθέσεις ή η δυνατότητα υπαγωγής εξαρτάται και από την οικονομική κατάσταση της εταιρίας ;

Οι παραπάνω προϋποθέσεις δεν αρκούν. Βασικός σκοπός του νέου μηχανισμού είναι η διάσωση βιώσιμων επιχειρήσεων . Ο νόμος προβλέπει επιπλέον κριτήρια υπαγωγής ανάλογα με το είδος του λογιστικού συστήματος του τηρεί ο οφειλέτης(επιχείρηση). Ο οφειλέτης που τηρεί απλογραφικό λογιστικό σύστημα, δηλαδή βιβλία Β΄κατηγορίας , μπορεί να υποβάλει αίτηση μόνο εφόσον έχει θετικό καθαρό αποτέλεσμα προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων σε μία τουλάχιστον από τις τελευταίες τρεις χρήσεις πριν από την υποβολή της αίτησης του   .Για τον οφειλέτη που τηρεί διπλογραφικό λογιστικό σύστημα, δηλαδή βιβλία Γ κατηγορίας απαιτείται να πληροί μία από τις παρακάτω προϋποθέσεις σε μία τουλάχιστον από τις τελευταίες τρεις χρήσεις πριν από την υποβολή της αίτησης του :

   α) έχει θετικά αποτελέσματα προ τόκων, φόρων και αποσβέσεων ή

 β) έχει θετική καθαρή θέση (equity), η οποία προσδιορίζεται από το αριθμητικό αποτέλεσμα που προκύπτει εάν από το συνολικό ενεργητικό της επιχείρησης αφαιρεθούν οι συνολικές υπο-χρεώσεις της.

• 4. Ποιοι αποκλείονται από την δυνατότητα υπαγωγής των οφειλών τους στις διατάξεις του νόμου 4469/2017;

           Δεν μπορούν να υποβάλουν αίτηση ρύθμισης των οφειλών τους όσες επιχειρήσεις  έχουν   υποβάλει αίτηση ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου για υπαγωγή στις διατάξεις των  άρθρων 62 επ. του ν. 4307/2014 (γνωστού ως νόμου Δένδια)  ή στις διατάξεις του Πτωχευτικού Κώδικα , εκτός εάν έχει υπάρξει έγκυρη παραίτησή τους από τις εν λόγω διαδικασίες μέχρι την ημερομηνία υποβολής της αίτησης για υπαγωγή στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης  οφειλών. Ακόμα αποκλείονται και τα πρόσωπα για τα οποία  έχει εκδοθεί οριστική απόφαση υπαγωγής του οφειλέτη σε μία από τις παραπάνω αναφερόμενες διαδικασίες ή έχει συζητηθεί ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου η αίτηση υπαγωγής τους στις παραπάνω διαδικασίες και εκκρεμεί η έκδοση δικαστικής απόφασης . Δεν έχουν,ακόμα,  δικαίωμα υπαγωγής στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών:   α) τα πιστωτικά και χρηματοδοτικά ιδρύματα, καθώς και τα υποκαταστήματα αλλοδαπών πιστωτικών ή χρηματοδοτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν στην Ελλάδα,  β) οι πάροχοι επενδυτικών υπηρεσιών, καθώς και τα υποκαταστήματα αλλοδαπών παρόχων επενδυτικών υπηρεσιών που λειτουργούν στην Ελλάδα,   γ) οι Οργανισμοί Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες (ΟΣΕΚΑ), καθώς και οι Οργανισμοί Εναλλακτικών Επενδύσεων (ΟΕΕ), καθώς και οι  διαχειριστές αυτών, και   δ) οι ασφαλιστικές εταιρίες.

• 5. Ποιες επιχειρήσεις θεωρούνται «μικρές» και ποιες «μεγάλες» στο πλαίσιο εφαρμογής της διαδικασίας;

Στις «μεγάλες» επιχειρήσεις ανήκουν όσες είτε είχαν στην τελευταία χρήση πριν την ένταξη τους στη διαδικασία κύκλο εργασιών μεγαλύτερο από 2.500.000€ είτε έχουν-κατά το χρόνο υποβολής της αίτησης- συνολικές οφειλές (ληξιπρόθεσμες ή μη ) άνω των 2.000.000€   .Συνεπώς, μικρές επιχειρήσεις είναι  όσες δεν ξεπερνούν κανένα από τα δύο παραπάνω όρια.

• 6. Πόσοι από τους πιστωτές της επιχείρησης πρέπει να συμφωνούν για να ξεκινήσει η διαδικασία ;

Η διαδικασία εκκινεί ακόμα και αν εκδηλώσουν ενδιαφέρον πιστωτές που εκπροσωπούν το 50% των απαιτήσεων έναντι της επιχείρησης , όλοι όμως οι πιστωτές έχουν κίνητρο συμμετοχής καθώς, σε αντίθετη περίπτωση, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να ληφθεί δεσμευτική απόφαση για τη ρύθμιση της απαίτησης ερήμην τους

• 7. Αν ένα πρόσωπο έχει διακόψει την επιχειρηματική του δραστηριότητα ή, σε περίπτωση νομικού προσώπου, αν αυτό  βρίσκεται σε διαδικασία λύσης και εκκαθάρισης, μπορεί να υποβάλει αίτηση με το ν. 4469/2017;

Όχι, ούτε αυτή η κατηγορία οφειλετών μπορεί να υποβάλει αίτηση ρύθμισης των οφειλών τους, εκτός εάν υποβληθεί δήλωση έναρξης εργασιών φυσικού προσώπου ή αποφασισθεί από το αρμόδιο όργανο του νομικού προσώπου η αναβίωσή του, πριν από την υποβολή της αίτησης για υπαγωγή στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης  οφειλών

• 8. Αν κάποιο φυσικό πρόσωπο  έχει καταδικασθεί με αμετάκλητη απόφαση  για φοροδιαφυγή εμποδίζεται να υποβάλει αίτηση ρύθμισης των οφειλών του ;

Ναι. Δεν μπορεί να υποβάλει αίτηση το φυσικό πρόσωπο ή ,στην περίπτωση των νομικών προσώπων, οι πρόεδροι ή οι διευθύνοντες σύμβουλοι ή οι διαχειριστές ή οι εταίροι ή και κάθε πρόσωπο εντεταλμένο είτε από το νόμο, είτε από ιδιωτική βούληση, είτε με δικαστική απόφαση στη διαχείριση αυτών , εφ’ όσον  έχει καταδικασθεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή, εκτός αν αφορά μη απόδοση φόρου προστιθέμενης αξίας, φόρου κύκλου εργασιών, φόρου ασφαλίστρων, παρακρατούμενων και επιρριπτόμενων φόρων τελών ή εισφορών ή φόρου πλοίων. Η ίδια απαγόρευση  ισχύει και αν η αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση αφορά νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, υπεξαίρεση, εκβίαση, πλαστογραφία, δωροδοκία, δωροληψία, λαθρεμπορία, καταδολίευση δανειστών, χρεοκοπία, ή απάτη, σε βαθμό κακουργήματος. Στην περίπτωση της απάτης, αν ο παθών είναι το Δημόσιο ή Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης, αρκεί η καταδίκη σε βαθμό πλημμελήματος.   Επί νομικών προσώπων, η κατά τα ανωτέρω ποινική καταδίκη των παραπάνω προσώπων πρέπει να αφορά αξιόποινη πράξη που σχετίζεται με την επιχειρηματική δραστηριότητα του νομικού προσώπου το οποίο ζητεί την ένταξή του στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών.

• 9. Μπορούν στη συγκεκριμένη διαδικασία ρύθμισης να υπαχθούν οφειλές ανεξάρτητα από το χρόνο γέννησης τους ;

Όχι, στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης δεν υπάγονται οφειλές του οφειλέτη που έχουν γεννηθεί μετά την 31η Δεκεμβρίου 2016.

• 10. Έχει σημασία αν κάποιος από τους δανειστές συγκεντρώνει μόνος του το μεγαλύτερο μέρος  των οφειλών που πρέπει να ρυθμιστούν;

            Ναι, αλλά μόνο αν   οι απαιτήσεις ενός πιστωτή υπερβαίνουν

σε ποσοστό το ογδόντα πέντε τοις εκατό (85%) των συνολικών απαιτήσεων κατά του οφειλέτη. Στην περίπτωση αυτή  η αίτηση υπαγωγής στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμιση μετά την υποβολή της προωθείται στον εν λόγω πιστωτή για διμερή διαπραγμάτευση. Πρόκειται για μια απλοποιημένη διαδικασία  που ακολουθείται μόνο για τη συγκεκριμένη περίπτωση .

• 11. Υπάρχουν άλλες απαιτήσεις πιστωτών  που δεν συμμετέχουν στη διαδικασία του ν.4469/2017 και οι πιστωτές δεν δεσμεύονται από την αναδιάρθωση οφειλών ;

Πιστωτές οι απαιτήσεις των οποίων: (α) δεν υπερβαίνουν ατομικά για κάθε πιστωτή το ποσό των δύο εκατομμυρίων (2.000.000) ευρώ και ποσοστό ενάμισι τοις εκατό (1,5%) του συνολικού χρέους του οφειλέτη και (β) δεν υπερβαίνουν αθροιστικά το ποσό των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) ευρώ και ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%) του συνολικού χρέους του οφειλέτη δεν συμμετέχουν στη διαδικασία του παρόντος νόμου και δεν δεσμεύονται από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών. Αν οι απαιτήσεις που εμπίπτουν στα κριτήρια της περίπτωση α` υπερβαίνουν αθροιστικά ένα από τα κριτήρια της περίπτωση β`, δεν συμμετέχουν στη διαδικασία του παρόντος νόμου και δεν δεσμεύονται από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών οι πιστωτές με τις μικρότερες απαιτήσεις έως τη συμπλήρωση του ποσοστού του δεκαπέντε τοις εκατό (15%) ή του ποσού των είκοσι εκατομμυρίων (20.000.000) ευρώ. Οι λοιποί πιστωτές, ακόμα και εάν οι απαιτήσεις τους δεν υπερβαίνουν τα κριτήρια της περίπτωση α`, συμμετέχουν στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης του συγκεκριμένου νόμου.

Πρόκειται για τους μικρούς πιστωτές μίας επιχείρησης, οι οποίοι μπορεί να είναι πολυάριθμοι, αλλά κατά κανόνα η ρύθμιση των απαιτήσεών τους δεν είναι κρίσιμη για την εξασφάλιση της βιωσιμότητας της επιχείρησης. Η μη συμμετοχή τους στη διαδικασία επιλύει ζητήματα συντονισμού και οργάνωσης, ενώ η απαγόρευση ρύθμισης των απαιτήσεών τους με τη σύμβαση συντελεί στο να ικανοποιούνται κατά προτεραιότητα και στο ακέραιο εργαζόμενοι αλλά και μικροί προμηθευτές.

• 12. Ποια είναι η προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να υποβληθεί η αίτηση ;

Κάθε οφειλέτης μπορεί να υποβάλει αίτηση για την υπαγωγή του στη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών έως την 31η Δεκεμβρίου 2018. Αν όμως  υποβάλει πρόταση  προς τον οφειλέτη για την υπαγωγή του στο νόμο οποιοσδήποτε από τους πιστωτές του π.χ το Δημόσιο , ή η Τράπεζα ή το ΙΚΑ τότε  ο οφειλέτης είναι υποχρεωμένος να υπαχθεί μέσα σε δύο μήνες αλλιώς χάνει τη δυνατότητα μεταγενέστερης ίδιας αίτησης χωρίς να προσκληθεί εκ νέου από τους πιστωτές του 

• 13. Είναι δυνατή η υποβολή αίτησης δεύτερη φορά ;

Όχι, η υποβολή δεύτερης αίτησης από τον ίδιο οφειλέτη αποκλείεται  όσο εκκρεμεί η πρώτη ή μετά τη σύνταξη από το συντονιστή πρακτικού περαίωσης της διαδικασίας, ή πρακτικού αποτυχίας για οποιονδήποτε από τους προβλεπόμενους στο νόμο λόγους.

• 14. Πώς υποβάλλεται η αίτηση;

Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά στην Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (Ε.Γ.Δ.Ι.Χ.) με τη χρήση ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας, η οποία τηρείται στην ιστοσελίδα της Ε.Γ.Δ.Ι.Χ. Η αίτηση  πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται από όλα τα έγγραφα που προβλέπει ο νόμος.

• 15. Υπάρχει κάποιο υποχρεωτικό περιεχόμενο της αίτησης;

Ναι.  Η αίτηση της επιχείρησης  περιέχει υποχρεωτικά τα εξής:

  α) πλήρη στοιχεία της επιχείρησης (επωνυμία, διεύθυνση, Α.Φ.Μ., ΚΑΔ, τηλέφωνο, ηλεκτρονική διεύθυνση), αναφορά στον κύκλο εργασιών της κατά την τελευταία χρήση πριν από την υποβολή της αίτησης και στις συνολικές υποχρεώσεις του έναντι των πιστωτών της, περιγραφή της δραστηριότητάς της, της οικονομικής της κατάστασης, των λόγων της οικονομικής της αδυναμίας και των προοπτικών της επιχείρησής της,

  β) κατάλογο όλων των πιστωτών της με πλήρη στοιχεία (επωνυμία, διεύθυνση, Α.Φ.Μ., τηλέφωνο, ηλεκτρονική διεύθυνση), των οφειλομένων ποσών ανά πιστωτή και των συνοφειλετών που ευθύνονται έναντι κάθε πιστωτή,

  γ) την πρότασή του για τον τρόπο ρύθμισης των οφειλών του, όπου αναφέρει τουλάχιστον το ποσό που είναι σε θέση να καταβάλει σε μηνιαία ή ετήσια βάση για την αποπληρωμή των οφειλών του, βασίζεται στα εκτιμώμενα έσοδα και έξοδα του οφειλέτη κατά τις επόμενες τρεις (3) τουλάχιστον χρήσεις .Η πρόταση του οφειλέτη θα πρέπει να μην  παραβιάζει τις αρχές που θέτει ο νόμος  4469/2017 , δηλαδή  τις αρχές της μη χειροτέρευσης της θέσης των πιστωτών ή της σύμμετρης ικανοποίησης καθώς και τους ειδικούς όρους που τίθενται για τη ρύθμιση των οφειλών προς το Δημόσιο και προς τους φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης

 δ) τα στοιχεία που απαιτούνται για την αξιολόγηση της επιλεξιμότητάς του.

• 16. Ποια δικαιολογητικά πρέπει να συνυποβληθούν μαζί με την αίτηση ;

Μαζί με την αίτηση πρέπει να συνυποβληθεί α) κατάλογος των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη με αναφορά στην εκτιμώμενη εμπορική αξία τους, έτσι ώστε να μπορεί να προσδιορισθεί η αξία ρευστοποίησης της περιουσίας του,  β) πλήρης περιγραφή των βαρών και λοιπών εξασφαλίσεων (είδος βάρους ή εξασφάλισης, πιστωτής, ασφαλιζόμενο ποσό, σειρά, δημόσιο βιβλίο ) που είναι εγγεγραμμένα επί των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη,  γ) πλήρη στοιχεία κάθε συνοφειλέτη (επωνυμία, πλήρη διεύθυνση, Α.Φ.Μ., τηλέφωνο, ηλεκτρονική διεύθυνση).Επιπλέον πρέπει να υποβληθούν μαζί με την αίτηση   δήλωση για κάθε μεταβίβαση ή επιβάρυνση περιουσιακού στοιχείου του οφειλέτη που έγινε εντός των τελευταίων πέντε (5) ετών πριν από την υποβολή της αίτησης και για κάθε καταβολή μερίσματος από τον οφειλέτη προς τους μετόχους ή εταίρους ή άλλη συναλλαγή, εκτός των τρεχουσών συναλλαγών της επιχείρησης, που έγινε εντός των τελευταίων 24 μηνών πριν από την υποβολή της αίτησης, καθώς και τα  στοιχεία κάθε νομικού προσώπου συνδεδεμένου με τον οφειλέτη με ημερομηνία σύστασης μεταγενέστερη της 1ης Ιανουαρίου 2012,όπως  και πλήρη στοιχεία ακινήτων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων που τυχόν μεταβιβάστηκαν από τον οφειλέτη ή τους συνοφειλέτες σε

πρόσωπα συνδεδεμένα με τον οφειλέτη μετά την 1η Ιανουαρίου 2012. Συνυποβάλλεται υποχρεωτικά και κατάλογος των προσώπων που αμείβονται από τον οφειλέτη και τα οποία αποτελούν συνδεδεμένα πρόσωπα με αυτόν, καθώς και ανάλυση των αμοιβών αυτών κατά τους τελευταίους 24 μήνες πριν από την υποβολή της αίτησης. Ο οφειλέτης, ωστόσο, μπορεί να συνοδεύει την αίτησή του με οποιοδήποτε άλλο έγγραφο, στοιχείο ή πληροφορία, την οποία θεωρεί σημαντική για την επιτυχία της διαδικασίας.

• 17. Ποια έγγραφα πρέπει να συνυποβληθούν με την αίτηση ;

 Η αίτηση συνοδεύεται υποχρεωτικά και από τα ακόλουθα έγγραφα:

   α) δήλωση εισοδήματος φυσικών προσώπων (E.1) ή δήλωση φορολογίας εισοδήματος νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων (Ν ή Ε.5 ή Φ01.010 ή Φ01.013) των τελευταίων πέντε (5) φορολογικών ετών,

 β) κατάσταση οικονομικών στοιχείων από επιχειρηματική δραστηριότητα (Ε.3) των τελευταίων πέντε (5) φορολογικών ετών,

γ) συγκεντρωτικές καταστάσεις πελατών και προμηθευτών των τελευταίων πέντε (5) φορολογικών ετών,

  δ) δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε.9), εφόσον προβλέπεται η υποχρέωση υποβολής της,

  ε) πράξη διοικητικού προσδιορισμού του φόρου εισοδήματος (εκκαθαριστικό) του τελευταίου φορολογικού έτους,

  στ) πράξη διοικητικού προσδιορισμού του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) του τελευταίου φορολογικού έτους,

   ζ) τελευταία περιοδική δήλωση ΦΠΑ (Φ2), εφόσον προβλέπεται η υποχρέωση υποβολής της,

  η) καταστάσεις βεβαιωμένων οφειλών προς τη Φορολογική Διοίκηση και προς τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, οι οποίες πρέπει να έχουν εκδοθεί εντός των τελευταίων τριών (3) μηνών

πριν από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης,

   θ) χρηματοοικονομικές καταστάσεις του άρθρου 16 του ν. 4308/2014 (Α` 251) των τελευταίων  πέντε (5) περιόδων, οι οποίες πρέπει να είναι δημοσιευμένες, εφόσον προβλέπεται αντίστοιχη υποχρέωση,

   ι) προσωρινό ισοζύγιο τελευταίου μηνός τεταρτοβάθμιων λογαριασμών του αναλυτικού καθολικού της γενικής λογιστικής, εφόσον προβλέπεται η κατάρτισή του,

  ια) αντίγραφο ποινικού μητρώου γενικής χρήσης του οφειλέτη ή του πρόεδρου του διοικητικού συμβουλίου και του διευθύνοντος συμβούλου για ανώνυμες εταιρείες, του διαχειριστή για εταιρείες περιορισμένης ευθύνης και ιδιωτικές κεφαλαιουχικές εταιρείες, των ομόρρυθμων εταίρων και των διαχειριστών για προσωπικές εταιρείες,

ιβ) πιστοποιητικό περί μη πτώχευσης από το αρμόδιο Πρωτοδικείο,

ιγ) πιστοποιητικό περί μη κατάθεσης αίτησης πτώχευσης από το αρμόδιο Πρωτοδικείο,

  ιδ) πιστοποιητικό περί μη λύσης της εταιρείας από το Γ.Ε.ΜΗ., εφόσον ο οφειλέτης είναι νομικό πρόσωπο,

ιε) πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης του οφειλέτη ή του πρόεδρου του διοικητικού συμβουλίου και του διευθύνοντος συμβούλου για ανώνυμες εταιρείες, του διαχειριστή για εταιρείες περιορισμένης ευθύνης και ιδιωτικές κεφαλαιουχικές εταιρείες, των ομόρρυθμων εταίρων και των διαχειριστών για προσωπικές εταιρείες.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας και Ανάπτυξης και Οικονομικών μπορεί να καθορίζονται και νέα δικαιολογητικά ως υποχρεωτικώς συνυποβαλλόμενα με την αίτηση υπαγωγής στη διαδικασία του παρόντος νόμου έγγραφα ή να τροποποιούνται τα παραπάνω  δικαιολογητικά .

• 18. Πώς καθορίζεται η αξία των ακινήτων που δηλώνονται στην αίτηση ;

Η αξία των ακινήτων τα οποία δηλώνονται στην αίτηση καθορίζεται με βάση έκθεση εκτιμητή ακινήτων, την οποία συνυποβάλλει ο οφειλέτης με την αίτησή του. Αν ο οφειλέτης δεν προσκομίσει έκθεση από εκτιμητή, ως αξία των ακινήτων στην αίτηση δηλώνεται η αξία που λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ).

• 19. Τι γίνεται στις περιπτώσεις που υπάρχουν συνοφειλέτες και εγγυητές ;

Aν υπάρχουν συνοφειλέτες ( ως συνοφειλέτες θεωρούνται και οι εγγυητές ) η αίτηση  πρέπει να συνυποβάλλεται υποχρεωτικά από όλους  , να περιλαμβάνει τουλάχιστον  κατάλογο με τις υποχρεώσεις τους έναντι των δικών τους πιστωτών και των περιουσιακών τους στοιχείων και να συνοδεύεται από ορισμένα δικαιολογητικά, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί από τους πιστωτές η ικανότητα αυτών των προσώπων να αποπληρώσουν μέρος των υποχρεώσεων της επιχείρησης. Οι συνοφειλέτες δεν απαιτείται να συγκεντρώνουν τις ιδιότητες που πρέπει να έχουν όσοι υποβάλουν την αίτηση , ούτε να πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας αναφορικά με την κερδοφορία τους , για να συνυποβάλουν αίτηση, χωρίς φυσικά να εμποδίζονται να υποβάλουν αυτοτελώς αίτηση για ρύθμιση του συνόλου των οφειλών τους σε περίπτωση που πληρούν όλα τα κριτήρια υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό.

Αν δεν συνυποβληθεί αίτηση από έναν ή περισσότερους συνοφειλέτες του οφειλέτη, για την έναρξη της διαδικασίας εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών απαιτείται συναίνεση του πιστωτή ή των πιστωτών με την πλειοψηφία των απαιτήσεων έναντι των οποίων  ευθύνονται οι εν λόγω συνοφειλέτες.

Χωρίς τη συναίνεση αυτή, η πλειοψηφία των υπολοίπων πιστωτών διατηρεί μεν την ευχέρεια να αποφασίσει την έναρξη της διαδικασίας, στην περίπτωση όμως αυτή οι απαιτήσεις των μη συναινούντων πιστωτών για τις οποίες ευθύνονται οι εν λόγω συνοφειλέτες, δεν ρυθμίζονται από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών.

Δεν απαιτείται συνυποβολή της αίτησης όταν συνοφειλέτης είναι το Ελληνικό Δημόσιο, το Εθνικό Ταμείο Επιχειρημα-τικότητας και Ανάπτυξης (Ε.Τ.Ε.ΑΝ. Α.Ε.), καθώς και οποιοσδήποτε άλλος φορέας του δημόσιου τομέα που έχει χορηγήσει εγγύηση για δάνεια οποιουδήποτε είδους. Στην περίπτωση αυτή η διαδικασία προχωρεί ως εάν ο συγκεκριμένος συνοφειλέτης είχε συνυποβάλει την αίτηση και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

• 20. Τι ισχύει για τις ομόρρυθμες και ετερόρρυθμες εταιρίες ; Μπορεί μόνο ένας εταίρος να υποβάλει αίτηση ; Ο διαχειριστής μόνος του μπορεί να υποβάλει την αίτηση ;

Όχι. Για αυτό το είδος των εταιριών η αίτηση δεν εξετάζεται, ακόμη και αν συναινέσουν οι πιστωτές, αν δεν συνυποβληθεί και από τους συνοφειλέτες που έχουν κατά την ημερομηνία υποβολής της την ιδιότητα του ομόρρυθμου εταίρου ομόρρυθμης ή ετερόρρυθμης εταιρείας ή ευθύνονται από άλλη αιτία εις ολόκληρον και αλληλεγγύως για το σύνολο των οφειλών του οφειλέτη.

• 21. Αν ο οφειλέτης δεν υποβάλει αίτηση για υπαγωγή του στο ν.4469/ 2017 ,υπάρχει περίπτωση να υποχρεωθεί να το πράξει ;

΄

Ναι ,υπάρχει αυτή η πιθανότητα. Και τούτο διότι  σύμφωνα με το ν.4469/2017 το Ελληνικό Δημόσιο, οι Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης ή άλλο νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου, περιλαμβανομένων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, ή οι Τράπεζες μπορούν ,ως πιστωτές, να κινήσουν τη διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών κοινοποιώντας στον οφειλέτη έγγραφη δήλωση, με την οποία τον καλούν να υπαχθεί στη διαδικασία του παρόντος νόμου, υποβάλλοντας τη σχετική αίτηση εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών. Η παράλειψη του οφειλέτη να υποβάλει αίτηση για κίνηση της διαδικασίας εντός δύο (2) μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης της εξώδικης έγγραφης γνωστοποίησης έχει ως συνέπεια να μην δικαιούται να κινήσει ο ίδιος τη διαδικασία υπαγωγής μεταγενέστερα, χωρίς να προσκληθεί εκ νέου από τους πιστωτές. Αν ο οφειλέτης υποβάλει αίτηση εμπρόθεσμα, ο πιστωτής που κίνησε τη διαδικασία λογίζεται ως συμμετέχων.

• 22. Ο οφειλέτης που υποβάλει αίτηση έχει υποχρέωση γνωστοποίησης στους δανειστές του των στοιχείων των τραπεζικών λογαριασμών του ;

  Με την αίτηση υπαγωγής στη διαδικασία παρέχεται από τον οφειλέτη άδεια για κοινοποίηση στον συντονιστή, τον εμπειρογνώμονα και τους συμμετέχοντες πιστωτές, επεξεργασία και διασταύρωση από αυτούς των δεδομένων του, τα οποία περιλαμβάνονται στην αίτηση και τα συνοδευτικά έγγραφα, όσο και άλλων δεδομένων του που βρίσκονται στην κατοχή των συμμετεχόντων πιστωτών για τους σκοπούς της διαδικασίας εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών. Η άδεια του προηγούμενου εδαφίου συνεπάγεται την άρση του απορρήτου των τραπεζικών καταθέσεων) και του φορολογικού απορρήτου.

• 23. Ποιος συντονίζει τη συγκεκριμένη διαδικασία;

Η διαδικασία κατ’ αρχάς γίνεται ηλεκτρονικά μέσα από μια ειδικά σχεδιασμένη και διαμορφωμένη πλατφόρμα  στην Ειδική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (Ε.Γ.Δ.Ι.Χ) .Εντός δύο εργάσιμων ημερών από την κατάθεση της αίτησης η Ε.Γ.Δ.Ι.Χ. διορίζει συντονιστή της διαδικασίας από το μητρώο συντονιστών που τηρείται στην Ε.Γ.Δ.Ι.Χ.. Στο Μητρώο συντονιστών εγγράφονται Διαπιστευμένοι  Διαμεσολαβητές του ν.3898/2010. Η έδρα του συντονιστή πρέπει να βρίσκεται εντός της Περιφερειακής Ενότητας στην οποία έχει την έδρα του ο οφειλέτης. Η διαδικασία διορισμού του συντονιστή της διαδικασίας, η προθεσμία και οι λόγοι για την αποποίησή του, καθώς και ο τρόπος σύστασης του μητρώου συντονιστών προβλέπονται αναλυτικά στο νόμο .

• 24. Ποια είναι η αμοιβή  του συντονιστή ;

 Αν ο οφειλέτης και οι συμμετέχοντες πιστωτές δεν συμφώνησαν μεγαλύτερη αμοιβή, η αμοιβή του συντονιστή ορίζεται  στο ποσό των διακοσίων (200) ευρώ για οφειλέτες που εντάσσονται στην κατηγορία των μικρών επιχειρήσεων και  στο ποσό των τετρακοσίων (400) ευρώ για οφειλέτες που εντάσσονται στην κατηγορία των μεγάλων επιχειρήσεων

• 25. Προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία και προθεσμίες ολοκλήρωσης της ;

Ναι. Στο νόμο οριοθετείται και περιγράφεται λεπτομερώς η διαδικασία της διαπραγμάτευσης από το στάδιο της δήλωσης συμμετοχής των πιστωτών έως και τη σύναψη της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών. Οι προθεσμίες που τίθενται με τις επιμέρους διατάξεις είναι δεσμευτικές ,υπάρχουν όμως και σημεία που προσφέρεται  η δυνατότητα παράτασής τους .

Στο τέλος του τμήματος των «Ερωτήσεων» ακολουθεί αναλυτικός πίνακας με όλες τις επιμέρους ενέργειες και προθεσμίες όλων των συμμετοχόντων κατά τη διάρκεια της διαδικασίας διαπραγμάτευσης.

• 26. Ο οφειλέτης ή κάθε συμμετέχων πιστωτής απαιτείται να παρίσταται στη διαδικασία με Δικηγόρο ;

Όχι. Η εκπροσώπηση του από Δικηγόρο είναι προαιρετική . Δικαιούται όμως είτε να παραστεί μαζί με το Δικηγόρο του είτε να εξουσιοδοτήσει το Δικηγόρο του να παραστεί αντί για τον ίδιο

• 27. Η σύνταξη έκθεσης βιωσιμότητας της επιχείρησης από ειδικό εμπειρογνώμονα είναι υποχρεωτική ;

Στις μικρές επιχειρήσεις ο διορισμός εμπειρογνώμονα είναι προαιρετικός. Εναπόκειται στους συμμετέχοντες πιστωτές να επιλέξουν αν θα εκτιμήσουν από μόνοι τους τη βιωσιμότητα του οφειλέτη και την ικανότητα αποπληρωμής αυτού ή αν θα επιμείνουν στο διορισμό εμπειρογνώμονα. Στο νόμο προβλέπεται  ότι μετά από αίτημα από συμμετέχοντες πιστωτές που είναι δικαιούχοι τουλάχιστον του ενός τρίτου (1/3) του συνόλου των απαιτήσεων που συμμετέχουν στη διαδικασία και με απόφαση της απόλυτης πλειοψηφίας των συμμετεχόντων πιστωτών μπορεί να ανατεθεί σε εμπειρογνώμονα η εκπόνηση αξιολόγησης βιωσιμότητας του οφειλέτη, καθώς και η εκπόνηση σχεδίου αναδιάρθρωσης οφειλών. Στην περίπτωση αυτή, επειδή ο διορισμός είναι επιλογή των πιστωτών, είναι εύλογο αυτοί να βαρύνονται με την αμοιβή του. Αν πάντως η διαδικασία περατωθεί επιτυχώς, με την κατάρτιση σύμβασης αναδιάρθρωσης, είναι εύλογο να βαρύνεται ο οφειλέτης με την αμοιβή αυτή, αφού η έκθεση του εμπειρογνώμονα εν τέλει ωφέλησε τον οφειλέτη, χωρίς φυσικά να απαγορεύεται αντίθετος όρος στη συμφωνία αναδιάρθρωσης.

Αντίθετα, στην περίπτωση των μεγάλων επιχειρήσεων, ο διορισμός εμπειρογνώμονα είναι υποχρεωτικός ,η δε σχετική δαπάνη  βαρύνει την επιχείρηση . Όμως η  επιλογή και ο διορισμός του εμπειρογνώμονα γίνεται με κοινή απόφαση του οφειλέτη και της απόλυτης πλειοψηφίας των συμμετεχόντων πιστωτών  ώστε να μεγιστοποιείται η πιθανότητα αποδοχής της έκθεσής του

• 28. Υπάρχουν κανόνες αναφορικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας αναδιάρθρωσης των οφειλών ;

Γενικά οι πιστωτές και ο οφειλέτης μπορούν να διαμορφώσουν ελεύθερα το περιεχόμενο της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών. Ο γενικός  αυτός κανόνας ελεύθερης διαμόρφωσης του περιεχομένου της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών σημαίνει  ότι οι πιστωτές και ο οφειλέτης μπορούν να συμφωνήσουν να ρυθμίσουν τις οφειλές του τελευταίο0υ με οποιονδήποτε τρόπο και χωρίς κανέναν περιορισμό, εκτός φυσικά από τους ρητά αναφερόμενους στις διατάξεις νόμου που αναφέρονται παρακάτω. Ενδεικτικά, η επιχείρηση και οι πιστωτές της μπορούν να συμφωνήσουν, μεταξύ άλλων, τη μεταβολή του χρόνου εκπλήρωσης των απαιτήσεων και την εξόφλησή τους σε περισσότερες δόσεις, τη μείωση του επιτοκίου, την εξάρτηση καταβολής τόκων από το ύψος των κερδών της επιχείρησης, τη διαγραφή μέρους των απαιτήσεων, την κεφαλαιοποίηση των απαιτήσεων με έκδοση μετοχών ή εταιρικών μεριδίων, την απονομή περιόδου χάριτος στον οφειλέτη ή την εκποίηση επί μέρους περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη σε πιστωτή ή τρίτο πρόσωπο. Όλα τα παραπάνω ισχύουν με την επιφύλαξη των διατάξεων του νόμου , που θέτουν ειδικούς κανόνες για τη ρύθμιση των οφειλών προς το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης.

 Για τους προνομιούχους πιστωτές ο νόμος ρητά προβλέπει  ότι τα δικαιώματα τους  διατηρούνται υπέρ της απαίτησης τους, όπως αυτή διαμορφώνεται με τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών.

Ο νόμος όμως προβλέπει τέσσερις βασικές εξαιρέσεις από τον κανόνα της ελεύθερης διαμόρφωσης του περιεχομένου της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών.

 Η πρώτη  είναι ότι  οι ρυθμίσεις της σύμβασης εξωδικαστικής αναδιάρθρωσης οφειλών δεν επιτρέπεται να φέρουν οποιονδήποτε πιστωτή σε χειρότερη οικονομική θέση από αυτήν στην οποία θα βρισκόταν σε περίπτωση ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης μετά από διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης.

 Αυτό σημαίνει ότι καλούνται σε εφαρμογή οι κανόνες του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας για την κατάταξη των πιστωτών σε περίπτωση πλειστηριασμού κινητών ή ακίνητων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη. Για παράδειγμα, με βάση την ισχύουσα σήμερα διάταξη του άρθρου 977 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ένας μη εξασφαλισμένος πιστωτής, όταν υπάρχουν και εξασφαλισμένοι πιστωτές με ειδικά και γενικά προνόμια, θα ικανοποιηθεί από το 10% του πλειστηριάσματος που θα προκύψει από τη ρευστοποίηση ενός περιουσιακού στοιχείου του οφειλέτη. Εάν αυτό το 10% στο παρόν παράδειγμα εκτιμάται ότι ισούται με 1.000 ευρώ, δεν επιτρέπεται να συμφωνηθεί με όρο της σύμβασης ότι ο συγκεκριμένος πιστωτής θα λάβει μικρότερο ποσό έναντι της απαίτησης του. Για να υπολογιστεί, σε κάθε περίπτωση, η αξία ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης πρέπει αρχικά να εκτιμηθεί η εμπορική αξία τους, που σε μία υποθετική διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης θα λαμβανόταν ως βάση για την τιμή πρώτης προσφοράς σε πλειστηριασμό, και από αυτήν να αφαιρεθούν τα έξοδα που θα συνεπαγόταν η αναγκαστική εκποίησή τους.

Η δεύτερη είναι ότι αυτή  η αρχή της μη χειροτέρευσης των πιστωτών διευρύνεται στο νόμο  ώστε να συμπεριλάβει και τα ποσά και άλλα τυχόν ανταλλάγματα που θα ελάμβαναν οι πιστωτές σε περίπτωση ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων των συνοφειλετών που ευθύνονται απέναντι τους καθώς και τρίτων προσώπων, σε περιουσιακά στοιχεία των οποίων έχει εγγράφει εξασφάλιση υπέρ πιστωτή. Με τον τρόπο αυτό, εάν έναντι ενός συγκεκριμένου πιστωτή ευθύνεται εκτός από την ίδια την επιχείρηση και ορισμένος συνοφειλέτης (π.χ. ο εγγυητής δανειακής σύμβασης, ή ο διαχειριστής μίας εταιρείας περιορισμένης ευθύνης για τις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων που οφείλει μία επιχείρηση) ή τρίτο πρόσωπο με συγκεκριμένο περιουσιακό του στοιχείο κατά τα παραπάνω (π.χ. τρίτο πρόσωπο που χωρίς να έχει εγγυηθεί την οφειλή της επιχείρησης, έχει συναινέσει στην εγγραφή προσημείωσης υποθήκης σε ακίνητο ιδιοκτησίας του για την εξασφάλιση της απαίτησης του πιστωτή) για την εφαρμογή της αρχής της μη χειροτέρευσης και κατά τον υπολογισμό του ποσού που θα λάμβανε ο συγκεκριμένος πιστωτής σε περίπτωση διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης, θα συνυπολογιστεί και η αξία ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων του συνοφειλέτη ή του συγκεκριμένου περιουσιακού στοιχείου του τρίτου προσώπου. Για παράδειγμα, εάν μία επιχείρηση είναι νομικό πρόσωπο και ένα από τα δάνειά της το έχει εγγυηθεί ο βασικός της μέτοχος ή εταίρος, ο οποίος έχει στην ιδιοκτησία του ένα ακίνητο ελεύθερο βαρών και δεν έχει προσωπικούς πιστωτές, το πιστωτικό ίδρυμα που χορήγησε το εν λόγω δάνειο πρέπει να λάβει με βάση τους όρους της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών τουλάχιστον την αξία ρευστοποίησης (εμπορική αξία μείον έξοδα εκτέλεσης) του ακινήτου του εγγυητή.

Η τρίτη εξαίρεση από τον γενικό κανόνα της ελεύθερης διαμόρφωσης του περιεχομένου της σύμβασης, επιβάλλει την αρχή της σύμμετρης ικανοποίησης των πιστωτών από το ποσό που δύναται να αποπληρώσει ο οφειλέτης, στις περιπτώσεις που αυτό υπερβαίνει την αξία ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων της επιχείρησης, των συνοφειλετών και τρίτων προσώπων κατά τα παραπάνω. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, εάν για παράδειγμα έχει συμφωνηθεί ότι ο οφειλέτης έχει τη δυνατότητα να αποπληρώσει σε βάθος δεκαετίας το ποσό του 1.000.000 ευρώ και η αξία ρευστοποίησης των περιουσιακών στοιχείων του έχει εκτιμηθεί σας 400.000 ευρώ, το τελευταίο αυτό ποσό διανέμεται μεταξύ των πιστωτών με βάση την κατάταξη του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ενώ το υπερβάλλον ποσό των 600.000 ευρώ διανέμεται στους πιστωτές ανάλογα με το ποσοστό της απαιτήσεώς τους που απομένει ανεξόφλητη (μετά τη διανομή του ποσού των 400.000 ευρώ) στις συνολικές απαιτήσεις έναντι του οφειλέτη που επίσης απομένουν ανεξόφλητες μετά την ως άνω διανομή. Έτσι, εάν υποτεθεί, για τις ανάγκες του παρόντος παραδείγματος, ότι υπάρχουν τρεις πιστωτές με απαιτήσεις 500.000 ευρώ έκαστος, εκ των οποίων ο ένας είναι εξασφαλισμένος με υποθήκη στο μοναδικό ακίνητο της επιχείρησης, ο δεύτερος εξασφαλισμένος με γενικό προνόμιο (π.χ. φορέας κοινωνικής ασφάλισης) και ο τρίτος μη εξασφαλισμένος, με βάση τις διατάξεις του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας θα λάμβαναν από την αξία ρευστοποίησης (400.000 ευρώ) του μοναδικού περιουσιακού στοιχείου του οφειλέτη, ποσοστό 65% ο πρώτος και ποσό 260.000 ευρώ, ποσοστό 25% ο δεύτερος και ποσό 100.000 ευρώ και ποσοστό 10% ο τρίτος και ποσό 40.000 ευρώ. Από το υπερβάλλον την αξία ρευστοποίησης ποσό της συνολικής ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη, δηλαδή από τις 600.000 ευρώ, οι ανωτέρω πιστωτές δεν θα ικανοποιηθούν ισόμερα λόγω του ισόποσου των αρχικών τους απαιτήσεων, αλλά θα επανυπολογιστούν οι ανεξόφλητες, μετά την εφαρμογή της αρχής της μη χειροτέρευσης, απαιτήσεις τους και το ποσοστό τους στο συνολικό ανεξόφλητο χρέος του οφειλέτη. Με τον τρόπο αυτό, το ποσό των 600.000 ευρώ θα διανεμηθεί ως εξής: Ο πρώτος πιστωτής έχει ανεξόφλητη απαίτηση 240.000 ευρώ (500.000-260.000), ο δεύτερος 400.000 ευρώ (500.000-100.000) και ο τρίτος 460.000 ευρώ (500.000- 60.000). Οι συνολικές ανεξόφλητες απαιτήσεις ανέρχονται δηλαδή στο ποσό του 1.100.000 ευρώ (240.000+400.000+460.000). Το ποσοστό του πρώτου πιστωτή στις συνολικές ανεξόφλητες απαιτήσεις ανέρχεται σε 21,82% (240.000 δια 1.100.000), του δεύτερου σε 36,36% (400.000 δια 1.100.000) και του τρίτου σε 41,82% (460.000 δια 1.100.000). Άρα, ο πρώτος πιστωτής θα λάβει επιπλέον ποσό 130.920 ευρώ (600.000 επί 21,82%) και συνολικά 390.920 ευρώ (260.000+130.920), ο δεύτερος επιπλέον 218.160 ευρώ (600.000 επί 36,36%) και συνολικά 318.160 ευρώ (100.000+218.160) και ο τρίτος επιπλέον 250.920 ευρώ (600.000 επί 41,82%) και συνολικά 290.920 ευρώ (40.000+250.920).

 Τέλος, η τελευταία εξαίρεση στον κανόνα της ελεύθερης διαμόρφωσης του περιεχομένου της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών, που προβλέπει ο νόμος και που  αποτελεί μία καινοτομία για την ελληνική έννομη  επιτυγχάνεται μέσω της προαφαίρεσης μέρους των απαιτήσεων των πιστωτών τόσο του ιδιωτικού, όσο και του δημόσιου τομέα, τα οποία δεν συνυπολογίζονται στη διανομή που γίνεται μεταξύ των πιστωτών, παρά μόνο στην περίπτωση που δύναται να εξοφληθεί το σύνολο του υπόλοιπου των απαιτήσεων από τον οφειλέτη και απομένει και υπερβάλλον ποσό. Ειδικότερα, πριν την εφαρμογή των κανόνων για τη διανομή του ποσού της ικανότητας αποπληρωμής του οφειλέτη μεταξύ των πλειόνων πιστωτών του, αφαιρείται από τις απαιτήσεις των πιστωτών του ιδιωτικού τομέα το σύνολο του ποσού που αντιστοιχεί σε καταλογισθέντες τόκους υπερημερίας, συμπεριλαμβανομένων των ήδη κεφαλαιοποιημένων. Σκοπός της ρύθμισης είναι ο εξορθολογισμός των, συχνά, υπέρογκων επιβαρύνσεων μίας επιχείρησης από τους τόκους των δανειακών συμβάσεων μέσω της απομείωσης αυτών τουλάχιστον κατά το ποσό των τόκων που επιβλήθηκαν λόγω καθυστερήσεων στην αποπληρωμή των δόσεων. Περαιτέρω, από τις απαιτήσεις του δημοσίου τομέα προαφαιρείται κατ' αρχάς το 95% των αυτοτελών φορολογικών προστίμων, κυρίως δηλαδή των πρόστιμων του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων, αλλά και άλλων αυτοτελώς βεβαιωμένων από τη φορολογική διοίκηση οφειλών, που χαρακτηρίζονται ρητά ως πρόστιμα από τις εκάστοτε διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας. Τα πρόστιμα αυτά ήταν εξαιρετικά υψηλά και στις περισσότερες περιπτώσεις δυσανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης στην οποία αφορούσαν. Με βάση την ίδια ως άνω λογική, από τις απαιτήσεις τόσο του Δημοσίου όσο και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης προαφαιρείται και το 85% των πάσης φύσεως προσαυξήσεων και τόκων που έχουν υπολογιστεί επί οποιοσδήποτε βασικής οφειλής λόγω της μη εμπρόθεσμης καταβολής αυτής. Οι παραπάνω προαφαιρέσεις δεν θα πρέπει να παραβιάζουν την αρχή της μη χειροτέρευσης των πιστωτών, κατά τα ως άνω αναφερόμενα. Εάν, για παράδειγμα, ένας ιδιώτης πιστωτής μπορούσε μέσω της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης να εισπράξει και το ποσό που αντιστοιχεί στους τόκους υπερημερίας, το τελευταίο αυτό ποσό δεν θα προαφαιρεθεί, αλλά ο συγκεκριμένος πιστωτής θα συμμετέχει στη διανομή των ποσών που αντιστοιχούν στην ικανότητα αποπληρωμής της επιχείρησης με το σύνολο της απαίτησής του. Σε κάθε άλλη περίπτωση, τα προαφαιρούμενα κατά τα ανωτέρω ποσά, θα συνυπολογιστούν στη διανομή μόνο στην περίπτωση και κατά την έκταση που το επιτρέπει η ικανότητα αποπληρωμής του οφειλέτη και μέρος ή το σύνολο αυτών θα αποπληρώνεται, μόνο εφόσον έχουν αποπληρωθεί πλήρως οι λοιπές απαιτήσεις των πιστωτών.

Στο νόμο προβλέπεται  ρητά ότι τα ποσά που προαφαιρέθηκαν κατά τα παραπάνω και δεν συμμετείχαν στη διανομή εν όλω ή εν μέρει, διαγράφονται μετά την ολοσχερή εξόφληση όλων των υπόλοιπων οφειλών, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης αναδιάρθρωσης.

• 29. Προβλέπεται δυνατότητα νέας χρηματοδότησης του οφειλέτη κατά ή και μετά τη σύναψη της σύμβασης αναδιάρθρωσης ;

Με το νόμο εισάγεται μία δυνητική εξαίρεση στους υποχρεωτικούς κανόνες , η οποία εφαρμόζεται μόνο εφόσον συμφωνήσει επ' αυτής η ίδια πλειοψηφία συμμετεχόντων πιστωτών, που απαιτείται και για τη σύναψη της ίδιας της σύμβασης αναδιάρθρωσης. Σκοπός της διάταξης είναι να διευκολυνθεί η νέα χρηματοδότηση της επιχείρησης με τη δυνατότητα απονομής απόλυτου προνομίου στις απαιτήσεις των πιστωτών που είτε κατά, είτε μετά τη σύναψη της σύμβασης αναδιάρθρωσης αναλαμβάνουν να χρηματοδοτήσουν ή να συνεισφέρουν με οποιονδήποτε άλλο τρόπο στη συνέχιση της λειτουργία της επιχείρησης. Ειδικότερα προβλέπεται ότι οι απαιτήσεις αυτές, εφόσον γεννώνται ταυτόχρονα με ή μετά την κατάρτιση της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών, προέρχονται από χρηματοδοτήσεις του οφειλέτη οποιασδήποτε φύσεως ή από παροχή αγαθών ή υπηρεσιών στον οφειλέτη και αποσκοπούν στην εξασφάλιση της συνέχισης της δραστηριότητας του οφειλέτη, δύνανται, δυνάμει όρου που θα περιληφθεί στη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών, να ικανοποιούνται προνομιακά σε σχέση με όλες τις απαιτήσεις που είχαν γεννηθεί πριν από την κατάρτιση της σύμβασης εξωδικαστικής αναδιάρθρωσης οφειλών. Η παραπάνω δυνατότητα προνομιακής μεταχείρισης δεν ισχύει για απαιτήσεις που προέρχονται από χρηματοδοτήσεις ή παροχή αγαθών ή υπηρεσιών του ίδιου του οφειλέτη ή προσώπων συνδεδεμένων με αυτόν προς την επιχείρησή του. Η ρύθμιση του τελευταίου εδαφίου είναι ενδοτικού δικαίου, ώστε να αφήνεται περιθώριο στον οφειλέτη και τους συμμετέχοντες πιστωτές να συμφωνήσουν διαφορετικά, δηλαδή να εξοπλίσουν με το απόλυτο αυτό προνόμιο και τις απαιτήσεις προσώπων συνδεδεμένων με τον οφειλέτη. Αυτονόητο είναι ότι το προνόμιο δεν μπορεί να χορηγηθεί στον ίδιο τον οφειλέτη, ο οποίος δεν μπορεί να έχει απαίτηση έναντι του εαυτού του, είτε είναι φυσικό είτε είναι νομικό πρόσωπο.

• 30. Μπορεί να εγγραφεί υποθήκη ή προσημείωση υποθήκης σε ακίνητο του οφειλέτη μετά τη συμφωνία αναδιάρθρωσης;

Με τη σύμβαση αναδιάρθρωσης  μπορεί να ρυθμίζεται το δικαίωμα πιστωτή να εγγράψει υποθήκη, προσημείωση υποθήκης ή ειδικό προνόμιο σε περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη ή των συνοφειλετών για εξασφάλιση των ρυθμιζόμενων με τη σύμβαση απαιτήσεων. Απαγορεύεται ,όμως, μετά τη σύναψη της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών και για όσο χρονικό διάστημα αυτή εξυπηρετείται από τον οφειλέτη και τους συνοφειλέτες, η εγγραφή νέου βάρους σε περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη ή των συνοφειλετών για εξασφάλιση των ρυθμισμένων με τη σύμβαση απαιτήσεων.

• 31. Πόσοι από τους πιστωτές πρέπει να συμφωνήσουν για να υπογραφεί σύμβαση αναδιάρθρωσης ;

Για την έγκριση πρότασης αναδιάρθρωσης οφειλών απαιτείται συμφωνία του οφειλέτη και πλειοψηφία των 3/5 των συμμετοχόντων πιστωτών , στους οποίους συμπεριλαμβάνεται ποσοστό 2/5 των συμμετοχόντων πιστωτών με ειδικό προνόμιο . Οι πλειοψηφίες αυτές συνδέονται με ποσοστό απαιτήσεων επί του συνολικού χρέους της επιχείρησης και όχι με τον αριθμό των συμμετεχόντων πιστωτών.

• 32. Η σύμβαση αναδιάρθρωσης των οφειλών  είναι δεσμευτική μόνο υπέρ του οφειλέτη ;Τι ισχύει έχει αναφορικά με τους συνοφειλέτες και εγγυητές ;

Κάθε ρύθμιση της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών ευνοϊκή για τον οφειλέτη ισχύει υπέρ κάθε συνοφειλέτη, μη εγγυητή, που έχει συνυποβάλει αίτηση, και υπέρ κάθε εγγυητή που έχει παράσχει εγγύηση για ρυθμιζόμενη με τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών απαίτηση.

Στην περίπτωση της κατ' εξαίρεση μη συνυποβολής αίτησης από τον συνοφειλέτη, η τύχη των απαιτήσεων των πιστωτών κατά του τελευταίου ρυθμίζεται κατ' αναλογία των γενικών διατάξεων του Αστικού Κώδικα. Έτσι, στην περίπτωση του εγγυητή που δεν συνυπέβαλε αίτηση και με δεδομένη τη νομική φύση της εγγυήσεως ως παρακολουθηματικής της κύριας οφειλής, οι ευνοϊκές ρυθμίσεις της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών για τον πρωτοφειλέτη θα ισχύσουν και για τον εγγυητή. Για παράδειγμα, εάν συμφωνηθεί διαγραφή μέρους της εγγυημένης απαίτησης, η ευθύνη του εγγυητή θα περιοριστεί στο ποσό της μειωμένης απαίτησης. Από την άλλη, ο μη συνυποβάλλων συνοφειλέτης που έχει εις ολόκληρον και αλληλέγγυα ευθύνη δεν θα ευνοηθεί αντίστοιχα με τον οφειλέτη, αλλά θα κληθεί να καταβάλλει το ποσό που του αναλογεί με βάση τις γενικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα.Οι εγγυήσεις  που έχουν χορηγηθεί από το Ελληνικό Δημόσιο υπέρ πιστωτικών ιδρυμάτων, από το Εθνικό Ταμείο Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης (Ε.ΤΕ.ΑΝ. Α.Ε.), ή από οποιονδήποτε άλλο φορέα του δημόσιου τομέα  ακολουθούν σε κάθε περίπτωση τις απαιτήσεις υπέρ των οποίων χορηγήθηκαν, ενώ σε περίπτωση που δεν τηρηθεί η συμφωνία αναδιάρθρωσης από τον οφειλέτη, η αναβίωση αφορά μόνο στο αντίστοιχο εγγυημένο ποσοστό του ανεξόφλητου κεφαλαίου, σύμφωνα με τους όρους της χορήγησης της εγγύησης.

• 33. Τι γίνεται στις περιπτώσεις που ο οφειλέτης έχει ο ίδιος ανταπαιτήσεις κατά των πιστωτών του πριν την κατάρτιση της σύμβασης αναδιάρθρωσης ;

Ο νόμος εισάγει  ειδικό κανόνα συμψηφισμού των απαιτήσεων που ρυθμίστηκαν με τη σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών με ανταπαιτήσεις που τυχόν είχε ο οφειλέτης κατά των πιστωτών του πριν την κατάρτιση της σύμβασης.  Τέτοιες ανταπαιτήσεις του οφειλέτη και εφόσον η γενεσιουργός αιτία τους ανάγεται σε χρόνο προγενέστερο της έναρξης ισχύος της σύμβασης αναδιάρθρωσης, συμψηφίζονται κατά προτεραιότητα με οφειλές εκτός της σύμβασης αναδιάρθρωσης (κατά κύριο λόγο μελλοντικές οφειλές ή οφειλές που έμειναν εκτός του ρυθμιστικού πλαισίου της σύμβασης, π.χ. επειδή γεννήθηκαν μετά τις 31.12.2016) και με δόσεις καταβολής της ρυθμισμένης απαίτησης. Εάν η ανταπαίτηση αυτή καλύψει τόσο τις εκτός σύμβασης οφειλές, όσο και τις δόσεις τις σύμβασης, το υπόλοιπο του ποσού της ανταπαίτησης συμψηφίζεται με αντίστοιχο ποσό της αρχικής απαίτησης του πιστωτή, εφόσον φυσικά η τελευταία είχε μειωθεί συνεπεία της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών.

• 34. Από  πότε ισχύει η σύμβαση αναδιάρθρωσης που θα υπογραφεί;

Η σύμβαση αναδιάρθρωσης έχει  άμεση ισχύ από  το χρόνο της κατάρτισής της, ανεξάρτητα από το εάν στη συνέχεια θα επιδιωχθεί η δικαστική επικύρωσή της με αποτέλεσμα  ο οφειλέτης να πρέπει να  ξεκινήσει άμεσα τις καταβολές προς όλους τους πιστωτές, συμβαλλόμενους ή μη, σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών. Η άμεση ισχύς εφαρμόζεται και για οποιεσδήποτε άλλες υποχρεώσεις τυχόν αναλαμβάνονται από τα συμβαλλόμενα μέρη. Σε περίπτωση τελεσίδικης απόρριψης της αίτησης της επικύρωσης της σύμβασης αναδιάρθρωσης, τα ποσά που καταβλήθηκαν δυνάμει της τελευταίας θα αφαιρεθούν από τις αρχικές απαιτήσεις των πιστωτών.

• 35. Η επικύρωση  της συμφωνίας αναδιάρθρωσης από το Δικαστήριο είναι υποχρεωτική ;

Η διαδικασία της δικαστικής επικύρωσης είναι απαραίτητη προκειμένου να επέλθει η νομική δέσμευση των μη συμβαλλομένων μερών .Ωστόσο, προβλέπεται ως προαιρετική καθώς μπορεί η συμφωνία αναδιάρθρωσης των οφειλών να έγινε ομόφωνα αποδεκτή από τους πιστωτές ή οι πιστωτές που δεν συμβλήθηκαν να την ενέκριναν  αργότερα ρητά ή σιωπηρά.

• 36. Τι ισχύει για τα καταδιωκτικά μέτρα σε βάρος της επιχείρησης ; Η  αίτηση μιας επιχείρησης για την υπαγωγή της στο νόμο  συνεπάγεται την αναστολή τους ;

Ναι ,αλλά όχι από την αρχή της διαδικασίας. Ο νόμος ορίζει ότι  το χρονικό διάστημα της αναστολής  ανέρχεται σε  70  ημέρες και  αρχίζει από την αποστολή της πρόσκλησης συμμετοχής από το συντονιστή στους πιστωτές .Η αναστολή καταλαμβάνει και την απαγόρευση εγγραφής προσημείωσης υποθήκης επί ακινήτου του οφειλέτη, που θα θεωρείται άκυρη, αν ο υπέρ ου η προσημείωση πιστωτής είχε προηγουμένως προσκληθεί να συμμετάσχει στη διαδικασία.

Πράξεις εκτέλεσης, προδικασίας ή κύριας διαδικασίας, που λαμβάνουν χώρα μετά την επέλευση της αυτοδίκαιης αναστολής, θα είναι άκυρες. Σε περιπτώσεις που διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης για την ικανοποίηση χρηματικής απαίτησης έχει ήδη ξεκινήσει, αυτή αναστέλλεται δια της κοινοποίησης στα όργανα της εκτέλεσης της πιστοποιημένης από την Ε.Γ.Δ.Ι.Χ. βεβαίωσης του συντονιστή για την πληρότητα της αίτησης υπαγωγής στην διαδικασία εξωδικαστικής ρύθμισης οφειλών. Και σε αυτήν την περίπτωση, θα πρέπει να έχει ήδη αποσταλεί από το συντονιστή στον επισπεύδοντα πιστωτή η πρόσκληση συμμετοχής στη διαδικασία.

 Η αυτοδίκαιη αναστολή αίρεται αυτοδίκαια όταν διαπιστώνεται έλλειψη απαρτίας συμμετεχόντων πιστωτών ή περαιώνεται ως άκαρπη για οποιονδήποτε άλλο λόγο η διαδικασία, καθώς και σε περίπτωση που λαμβάνει απόφαση για την άρση της η απόλυτη πλειοψηφία των συμμετεχόντων πιστωτών.

Προβλέπεται ωστόσο  διαδικασία για την παράταση με δικαστική απόφαση της εκ του νόμου χορηγηθείσας αναστολής, για λόγους που συχνά θα ανάγονται στην πολυπλοκότητα της υπόθεσης ή στο μεγάλο αριθμό των συμμετεχόντων πιστωτών και απαιτήσεων και στο χρόνο που απαιτείται σε αυτές τις περιπτώσεις για την εκπόνηση, μελέτη και αξιολόγηση ενός πολυσύνθετου σχεδίου σύμβασης αναδιάρθρωσης. Η σχετική αίτηση υποβάλλεται ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου κατά τη διαδικασία των άρθρων 686 ΚΠολΔ και το αίτημα της παράτασης της εκ του νόμου χορηγηθείσας 70ήμερης αναστολής για μέγιστο χρονικό διάστημα τεσσάρων(4) επιπλέον μηνών, προς αποφυγή καταστρατηγήσεων, συνυπογράφεται υποχρεωτικώς από την απόλυτη πλειοψηφία των συμμετεχόντων στη διαπραγμάτευση πιστωτών. Πιστωτές που επικαλούνται την επέλευση ιδιαιτέρως δυσμενών και ανεπανόρθωτων συνεπειών εις βάρος τους από την αυτοδίκαιη αναστολή, να αιτηθούν την παύση της, ομοίως κατά τη διαδικασία του άρθρου 686 ΚΠολΔ. Αν την αίτηση συνυπογράφει η πλειοψηφία των πιστωτών, το δικάζον δικαστήριο την κάνει υποχρεωτικώς δεκτή. Κατά το χρονικό διάστημα της αναστολής απαγορεύεται στον οφειλέτη η διάθεση ή η επιβάρυνση των ακινήτων και του εξοπλισμού της επιχείρησής του ή και άλλων περιουσιακών του στοιχείων, με την εξαίρεση των πράξεων που εντάσσονται στη συνήθη δραστηριότητα της επιχείρησης, π.χ. πράξεις πώλησης εμπορευμάτων, εξόφληση τρεχόντων λογαριασμών κοινής ωφελείας, πληρωμή μισθοδοσίας κ.α.

Εφ όσον καταρτιστεί η σύμβαση αναδιάρθρωσης οφειλών  και ακολουθήσει η κατάθεση της για την δικαστική  επικύρωση αυτής, αναστέλλονται αυτοδικαίως όλα τα μέτρα, εκκρεμή ή μη, αναγκαστικής εκτέλεσης μέχρι την έκδοση απόφασης από το Δικαστήριο .

• Τι θα συμβεί εφ’ όσον δεν τηρηθεί η συμφωνία αναδιάρθρωσης οφειλών ;

Αν ο οφειλέτης δεν καταβάλει προς οποιονδήποτε πιστωτή οποιοδήποτε  οφειλόμενο ποσό σύμφωνα με τους όρους της σύμβασης αναδιάρθρωσης οφειλών για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 90 ημερών ,ο πιστωτής δικαιούται να ζητήσει την ακύρωση της συμφωνίας ως προς όλους ,καταθέτοντας αίτηση στο Δικαστήριο που επικύρωσε τη σύμβαση . Με την ακύρωση αναβιώνουν οι απαιτήσεις των πιστωτών κατά του οφειλέτη και των συνοφειλετών .Προβλέπονται , ωστόσο, ειδικές διατάξεις αναφορικά με την μη εκπλήρωση των υποχρεώσεων  που απορρέουν από τη σύμβαση αναδιάρθρωσης έναντι του Δημοσίου και των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης .Συγκεκριμένα, η μη καταβολή δόσεων ή η μερική καταβολή δόσεων από τον οφειλέτη προς τη Φορολογική Διοίκηση ή τους φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, έως τη συμπλήρωση του ποσού που αντιστοιχεί σε τρεις (3) δόσεις, έχει ως συνέπεια την αυτοδίκαιη ανατροπή της σύμβασης αναδιάρθρωσης έναντι του Δημοσίου ή των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης και την αναβίωση των απαιτήσεών τους. Το αυτό  όμως «αποτέλεσμα επέρχεται και όταν ο οφειλέτης: παραλείψει να υποβάλλει τις προβλεπόμενες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος και φόρου προστιθέμενης αξίας καθώς και την προβλεπόμενη Αναλυτική Περιοδική Δήλωση (Α.Π.Δ.), εντός τριών (3) μηνών από την παρέλευση της προθεσμίας υποβολής τους ή παραλείψει να εξοφλήσει ή να τακτοποιήσει με νόμιμο τρόπο, με αναστολή είσπραξης ή ρύθμιση τμηματικής καταβολής, τις οφειλές του είτε προς το Δημόσιο ή υπέρ τρίτων που εισπράττονται από τη Φορολογική Διοίκηση είτε προς τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, οι οποίες βεβαιώθηκαν μετά την 31η Δεκεμβρίου 2016, εντός ενενήντα (90) ημερών από την ημερομηνία έναρξης ισχύος ή, σε περίπτωση δικαστικής επικύρωσης, από την ημερομηνία επικύρωσης της σύμβασης αναδιάρθρωσης, ή, προκειμένου για οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μετά την έναρξη ισχύος ή την επικύρωση της σύμβασης, παραλείψει να τις εξοφλήσει ή να τις ρυθμίσει εντός εξήντα (60) ημερών από τη λήξη της νόμιμης προθεσμίας καταβολής τους. Στην περίπτωση αυτή αυτοδικαίως ανατρέπεται η σύμβαση αναδιάρθρωσης έναντι του Δημοσίου ή των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης και αναβιώνουν αντίστοιχα οι απαιτήσεις τους, οπότε καθίσταται άμεσα ληξιπρόθεσμο και απαιτητό το σύνολο του υπολοίπου της οφειλής που παραμένει ανεξόφλητο, σύμφωνα με τα στοιχεία της αρχικής βεβαίωσης, μαζί με τους αναλογούντες τόκους και προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής. Η επέλευση της ανατροπής της σύμβασης αναδιάρθρωσης, γνωστοποιείται από το Δημόσιο και τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης άμεσα στους λοιπούς πιστωτές, ενώ εντός τριάντα (30) ημερών από τη γνωστοποίηση αυτή οποιοσδήποτε πιστωτής μπορεί να ζητήσει την ακύρωση της συμφωνίας ως προς όλους τους πιστωτές.

                Ανενεργείς μέχρι στιγμής οι ρυθμίσεις για τα δάνεια του τέως Ο.Ε.Κ.

Με τα άρθρα 65 και 66 του Ν.4430/2016 εισήχθησαν  ρυθμίσεις σχετικές με τα δάνεια του τέως Ο.Ε.Κ. και ρυθμίζεται η αναστολή καταβολής δόσεων από ανέργους οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι  στο μητρώο του Ο.Α.Ε.Δ. ως άνεργοι, επιδοτούμενοι ή μη, ή μακροχρόνια άνεργοι ενώ παράλληλα δίνεται στην ίδια κατηγορία δικαιούχων η δυνατότητα ρύθμισης των ληξιπρόθεσμων δόσεων τους. Ειδικότερα :

Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 65 του ως άνω Νόμου , δανειολήπτης του τέως Ο.Ε.Κ., στον οποίο έχει χορηγηθεί δάνειο αποκλειστικά από το στεγαστικό κεφάλαιο του τέως Ο.Ε.Κ. για αποπεράτωση, επέκταση, αναμόρφωση, επισκευή, αγορά ή ανέγερση κατοικίας ή έχει παραχωρηθεί κατοικία ή αγορασμένο διαμέρισμα, μπορεί με αίτησή του προς τον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού (Ο.Α.Ε.Δ.) να ζητήσει την αναστολή για χρονικό διάστημα δώδεκα (12) μηνών της πληρωμής των μηνιαίων δόσεων του άληκτου κεφαλαίου, με αντίστοιχη άτοκη επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής των δόσεων αυτών, εφόσον κατά την ημερομηνία υποβολής της είναι τουλάχιστον από τετραμήνου εγγεγραμμένος στο μητρώο του Ο.Α.Ε.Δ. ως άνεργος, επιδοτούμενος ή μη, ή μακροχρόνια άνεργος.

Ένα μήνα πριν από τη λήξη του παραπάνω δωδεκάμηνου, ο δικαιούχος μπορεί με αίτησή του να ζητήσει δωδεκάμηνη παράταση της αναστολής που του χορηγήθηκε κατά την προηγούμενη παράγραφο, εφόσον κατά την ημερομηνία υποβολής της είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο του Ο.Α.Ε.Δ. ως άνεργος τουλάχιστον για τέσσερις (4) μήνες ή συνεχίζει να είναι μακροχρόνια άνεργος.

Τυχόν προηγούμενες της αναστολής ληξιπρόθεσμες δόσεις δανείου του δανειολήπτη του τέως Ο.Ε.Κ., που έχει υπαχθεί στην αναστολή των προηγουμένων παραγράφων, θεωρούνται ως μέρος του άληκτου κεφαλαίου του δανείου του, χωρίς προσαύξηση για το χρονικό διάστημα της αναστολής.

Με το άρθρο 66 του Ν.4430/2016, δίνεται η δυνατότητα ρύθμισης των ληξιπρόθεσμων δόσεων προς τον τέως Ο.Ε.Κ. των δικαιούχων στους οποίους έχει χορηγηθεί δάνειο αποκλειστικά από το στεγαστικό κεφάλαιο του άλλοτε Ο.Ε.Κ. για αποπεράτωση, επέκταση, αναμόρφωση, επισκευή, αγορά ή ανέγερση κατοικίας ή έχει παραχωρηθεί κατοικία ή αγορασμένο διαμέρισμα και είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο του Ο.Α.Ε.Δ. ως άνεργοι, επιδοτούμενοι ή μη, ή μακροχρόνια άνεργοι.

Αυτοί μπορούν με αίτησή τους προς τον Ο.Α.Ε.Δ. να ζητήσουν :

α) Την εξόφληση μέρους ή ολόκληρου του ποσού της οφειλής τους, που κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού έχει καταστεί ληξιπρόθεσμο, καθώς και των παντός είδους επιβαρύνσεων, είτε εφάπαξ με ποσοστό έκπτωσης 80% επί των επιβαρύνσεων, είτε σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις με ποσοστό έκπτωσης 50% επί των επιβαρύνσεων.

Επισημαίνεται ότι ο αριθμός των δόσεων δεν μπορεί να είναι μικρότερος από έξι (6) και μεγαλύτερος από είκοσι τέσσερις (24) και το ποσό κάθε δόσης δεν μπορεί να είναι μικρότερο των εκατό (100) ευρώ. Η έκπτωση για τμηματική καταβολή χορηγείται με την έγκριση της ρύθμισης ενώ η μη καταβολή δόσης επιτρέπεται μόνο τέσσερις (4) μη συνεχόμενες φορές ή τρεις (3) συνεχόμενες φορές και επιμηκύνει κατ` αντίστοιχο αριθμό μηνών τη ρύθμιση. Κάθε άλλη παράβαση όρου της ρύθμισης συνεπάγεται την έκπτωση του οφειλέτη από τη ρύθμιση και την αναβίωση της οφειλής στην προ της ρύθμισης κατάσταση, άνευ εκπτώσεων, αφού αφαιρεθούν τα έναντι της ακυρωθείσας ρύθμισης καταβληθέντα ποσά. Το άληκτο ποσό της οφειλής αποπληρώνεται κατά τα προβλεπόμενα στην αρχική σύμβαση που έχει υπογράφει.

β) Την εφάπαξ εξόφληση των ετήσιων δόσεων με ποσοστό έκπτωσης 3% επί της ετήσιας δόσης για το πρώτο έτος προεξόφλησης, αυξανόμενο κατά 3% για κάθε επόμενο έτος προεξόφλησης, εφόσον η οφειλή του είναι ενήμερη ή έχει γίνει ρύθμιση εφάπαξ καταβολής στη ληξιπρόθεσμη οφειλή. Ως ετήσια δόση θεωρείται το ποσό που προκύπτει στο τέλος του έτους, μετά την άθροιση των επιμέρους δόσεων.

Η αίτηση για υπαγωγή στη ρύθμιση της παραγράφου 1 του άρθρου 66 του Ν 4430/2016 υποβάλλεται μέχρι και τις 31.3.2017. Χρόνος υπολογισμού των ληξιπρόθεσμων οφειλών και των παντός είδους επιβαρύνσεων για υπαγωγή στις προαναφερόμενες ρυθμίσεις ορίζεται ο χρόνος υποβολής της αίτησης. Οι παντός είδους επιβαρύνσεις περιλαμβάνουν τους τόκους υπερημερίας, τα πρόσθετα τέλη, τις προσαυξήσεις, τις λοιπές επιβαρύνσεις, τα πρόστιμα και τα λοιπά έξοδα.

Σύμφωνα με τις ρυθμίσεις και των δύο άρθρων (65 και 66 του Ν.4430/2016) με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, η οποία εκδίδεται μετά από γνώμη του Δ.Σ. του Ο.Α.Ε.Δ., εξειδικεύονται οι αναγκαίοι όροι και ρυθμίζεται κάθε λεπτομέρεια για την εφαρμογή των διατάξεων αυτών. Ωστόσο μέχρι και σήμερα παρά το γεγονός ότι η ισχύς του νόμου αυτού άρχισε ήδη από 31 Οκτωβρίου 2016 και  ενώ ο ίδιος ο Νόμος θέτει την 31/3/2017 ως καταληκτική ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για την υπαγωγή στη ρύθμιση της παραγράφου 1 του άρθρου 66  , δεν έχει εκδοθεί καμία σχετική απόφαση έχοντας ως αποτέλεσμα οι ως άνω ρυθμίσεις να μην μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη και να μένουν ανενεργές.

 Αγάπη Τάτση-Δικηγόρος 

Με την κατάθεση χρημάτων σε κοινό λογαριασμό , είτε από έναν είτε από περισσότερους είτε από όλους,   όλοι οι δικαιούχοι του λογαριασμού αποκτούν άμεσο δικαίωμα ανάληψης ακόμα και ολοκλήρου του ποσού από την τράπεζα. Στις καταθέσεις σε κοινό λογαριασμό μάλιστα, μπορεί να τεθεί όρος (συνήθως τίθεται) ότι σε περίπτωση θανάτου ενός εκ των δικαιούχων η κατάθεση περιέρχεται αυτοδικαίως στους υπόλοιπους επιζώντες μέχρι του τελευταίου και μάλιστα ελεύθερη από φόρο κληρονομιάς ή τέλος ,κατά ρητή πρόβλεψη του νόμου 5638/1932 «περί καταθέσεως σε κοινό λογαριασμό» .

Ακριβώς το ίδιο προβλέπει και   το άρθρο 25παρ 2 γ  του ν. 2961/2001 «Κώδικα Φορολογίας Κληρονομιών , δωρεών  και γονικών παροχών», το οποίο  ορίζει ρητά  ότι απαλλάσσεται από το φόρο κληρονομίας  η χρηματική  κατάθεση σε τράπεζα σε ανοικτό λογαριασμό στο όνομα δύο ή περισσοτέρων από κοινού κατά τις διατάξεις του ν. 5638/1932 στην οποία έχει τεθεί ο πρόσθετος όρος ότι με το θάνατο οποιουδήποτε δικαιούχου η κατάθεση και ο λογαριασμός αυτής περιέχεται αυτοδίκαια στους λοιπούς επιζώντες μέχρι τον τελευταίο από αυτούς. Η απαλλαγή αυτή ισχύει και σε κοινούς λογαριασμούς με προθεσμία  ή ταμιευτηρίου με προειδοποίηση και σε κοινούς λογαριασμούς σε συνάλλαγμα ή σε συνάλλαγμα και δραχμές με προθεσμία ή ταμιευτηρίου με προειδοποίηση μόνιμων κατοίκων  της αλλοδαπής ή αυτών με συνδικαιούχους μόνιμους κατοίκους της ημεδαπής. Αντίθετα η απαλλαγή αυτή δεν επεκτείνεται στους κληρονόμους του τελευταίου εναπομείναντος δικαιούχου

Ο συνδικαιούχος, συνεπώς, ενός κοινού λογαριασμού σε περίπτωση που αποβιώσει ο έτερος συγκύριος δεν κληρονομεί το περιεχόμενο του λογαριασμού –Μπορεί όμως, με βάση τα παραπάνω,  να προβεί στην ανάληψη ακόμα και ολοκλήρου του περιεχόμενου του . Αυτό σημαίνει ότι    η δυνατότητα του δε  βασίζεται σε κληρονομικό δικαίωμα αλλά σε  ένα διαφορετικό  δικαίωμα, αυτό που απολαμβάνει  λόγω της ιδιότητας του ως συνδικαιούχου κοινού λογαριασμού.

Και ναι μεν έτσι ο συνδικαιούχος σε κοινό λογαριασμό δικαιούται-σε περίπτωση θανάτου του συνδικαιούχου του  – να προβεί σε ανάληψη ακόμα και του ολοκλήρου του περιεχομένου του λογαριασμού χωρίς να καταβάλει φόρο κληρονομιάς ,στην περίπτωση όμως αυτή προκύπτει  ένα διαφορετικό ζήτημα :  Αν  τα χρήματα που αναληφθούν από κοινό λογαριασμό  χρησιμοποιηθούν στη συνέχεια  από τον συγκεκριμένο συνδικαιούχο  π.χ για την αγορά ενός ακινήτου ,η  ελεγκτική αρχή   θα αναζητήσει την πηγή της νόμιμης προέλευσης τους .Από τη στιγμή δε που η απόκτηση των χρημάτων δε θα βασίζεται σε κληρονομικό δικαίωμα , η Δ.Ο.Υ  μπορεί να θεωρήσει  ότι- με βάση  την εσωτερική σχέση καταθέτη και συνδικαιούχου -υφίσταται περίπτωση άτυπης δωρεάς χρημάτων ή δωρεάς αιτία θανάτου και να προβεί στις αντίστοιχες βεβαιώσεις φόρων.Έτσι, αν από την κατάθεση των χρημάτων  του αποβιώσαντα στον κοινό  λογαριασμό ο συνδικαιούχος δεν προέβη ποτέ σε καμιά ανάληψη, παρά μόνο αφότου απεβίωσε ο καταθέτης, αυτή η περίπτωση μπορεί να θεωρηθεί ως δωρεά αιτία θανάτου αφού καταδεικνύει την συμφωνία των συνδικαιούχων να αναλάβει ο συνδικαιούχος το ποσό των χρημάτων του καταθέτη μόνο μετά το θάνατο του. Αν αντίθετα έχουν προηγηθεί αναλήψεις χρημάτων από τον συνδικαιούχο όσο ακόμα ζούσε ο καταθέτης ,αυτή η περίπτωση μπορεί να εκληφθεί από τη φορολογική αρχή ως δωρεά εν ζωή. Εννοείται,ότι κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή και κάθε φορά θα  πρέπει να αξιολογούνται τα ιδιαίτερα στοιχεία κάθε υπόθεσης. 

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη

Με το νόμο 4438/2016 ενσωματώθηκε στο ελληνικό δίκαιο η Οδηγία 2014/17/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις συμβάσεις πίστωσης για καταναλωτές για ακίνητα που προορίζονται για κατοικία.Βάση για τη συγκεκριμένη ρυθμιστική παρέμβαση αποτέλεσε η ανάγκη διασφάλισης των συμφερόντων του καταναλωτή  καθώς ,καιρό πριν την έκδοση της ως άνω Οδηγίας, είχαν εντοπιστεί τα σοβαρά προβλήματα στις αγορές ενυπόθηκης πίστης εντός της Ένωσης που οφείλονταν στις ανεύθυνες πρακτικές χορήγησης και λήψης δανείων και στα περιθώρια ανεύθυνης συμπεριφοράς εκ μέρους των συμμετοχόντων στην αγορά . Σκοπός της Οδηγίας και του πρόσφατου νόμου ο οποίος την ενσωμάτωσε είναι η θέσπιση ενός νομικού πλαισίου που θα εξασφαλίζει βιώσιμη χορήγηση και λήψη δανείων και ταυτόχρονα υψηλό επίπεδο προστασίας καταναλωτή .  Ενδιαφέρουσες διατάξεις με έμφαση στην επάρκεια και στη δημιουργία  αυξημένου γνωστικού  επιπέδου του προσωπικού των πιστωτικών φορέων, στην χρηματοοικονομική εκπαίδευση  των καταναλωτών για τον υπεύθυνο δανεισμό τους ,στην ουσιαστική ενημέρωση των καταναλωτών-δανειοληπτών και την  επίγνωση των εκ μέρους τους  αναλαμβανόμενων κινδύνων αλλά και την διαχείρηση του χρέους τους , στον προσδιορισμό και την επαλήθευση  εκ μέρους των τραπεζών της ικανότητας των δανειοληπτών να εξοφλούν τα δάνεια.Ειδικό κεφάλαιο καθορίζει τους όρους χορήγησης δανείων σε ξένο νόμισμα φωτογραφίζοντας ουσιαστικά τις αιτίες δημιουργίας του γνωστού προβλήματος των δανείων σε ελβετικό φράγκο.Για προφανείς λόγους η έναρξη ισχύος του νόμου  αρχίζει από τη δημοσίευση του στο σχετικό ΦΕΚ.

Πηγή :www.hba.gr