Views- Articles

Στην ημερίδα που διοργανώθηκε από το Δικηγορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης από κοινού με το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης,και πραγματοποιήθηκε στις 6.2.15, με θέμα την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού 1215/2012 για τη διεθνή δικαιοδοσία , την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές διαφορές , αναπτύχθηκε ένα  ιδιαιτέρως ενδιαφέρον θέμα τόσο σε θεωρητικό επίπεδο όσο όμως και αναφορικά με την  πρακτική εφαρμογή του .Ο συγκεκριμένος κανονισμός είναι δεσμευτικός για όλα για τα κράτη-μέλη.

Οι ομιλητές,διδάκτορες και οι δύο, ο δικηγόρος Απόστολος Άνθιμος και ο Πρωτοδίκης Χρήστος Τριανταφυλλίδης , γρήγορα και εύκολα έδωσαν στο κοινό τα βασικά σημεία του κανονισμού ,τις διαφοροποιήσεις του από το προϊσχύσαν καθεστώς και εύστοχα  επισήμαναν προφανή –όπως πράγματι έγινε αντιληπτό από τις εισηγήσεις τους-  προβλήματα εφαρμογής που αναμένονται να εμφανιστούν στην πράξη  .

Με τον συγκεκριμένο κανονισμό προβλέπεται ότι η απόφαση που έχει εκδοθεί σε ένα κράτος μέλος αναγνωρίζεται και, εφ’ όσον είναι εκτελεστή σε αυτό το κράτος,  εκτελείται στα υπόλοιπα κράτη μέλη χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε ειδική διαδικασία .

Για πρώτη φορά ,δηλαδή, για την  εκτέλεση μιας απόφασης η σχετική εντολή θα παρέχεται  από αλλοδαπά δικαιοδοτικά όργανα χωρίς να μεσολαβεί η γνωστή διαδικασία αναγνώρισης της εκτελεστότητας μέσα από τα ελληνικά δικαστήρια. Η αλλοδαπή απόφαση ,έτσι, θα είναι κατ’ αρχήν εκτελεστή ,εκτός αν επιτευχθεί η μη εκτέλεση της μέσα από τα προβλεπόμενα ένδικα βοηθήματα. Δεν καταργείται, δηλαδή, ο έλεγχος τυχόν συνδρομής κωλυμμάτων αναφορικά με την εκτελεστότητα αλλοδαπών αποφάσεων, ωστόσο αντιστρέφεται η διαδικασία. Η λογική του συγκεκριμένου Κανονισμού στοχεύει στην επιτάχυνση της έναρξης της διαδικασίας εκτελέσεως.

Από την ψήφιση του Κανονισμού 1215 στις 12.12.2012 μέχρι την προβλεπόμενη  έναρξη εφαρμογής του στις 10  Ιανουαρίου 2015 δυστυχώς δεν   υπήρξαν εκ μέρους της χώρας μας εκείνες οι απαραίτητες νομοθετικές παρεμβάσεις ώστε να αποσαφηνιστούν πλήρως και επαρκώς οι διαδικαστικές λεπτομέρειες των συγκεκριμένων ρυθμίσεων και του τρόπου άσκησης  των προβλεπομένων ενδίκων βοηθημάτων .Πολλά σοβαρά  ζητήματα που αφορούν την αίτηση άρνησης αναγνώρισης και την αίτηση άρνησης εκτέλεσης δεν είναι  σαφή .Τον ιδιαίτερο μάλιστα προβληματισμό τους εξέφρασαν ,δια της παρεμβάσεως τους, και οι εκπρόσωποι του συλλόγου δικαστικών επιμελητών οι οποίοι θα κληθούν να προβούν σε εκτελέσεις με τη συγκεκριμένη πλέον διαδικασία. Αναμένεται ,λοιπόν, να δούμε πως θα λειτουργήσουν στην πράξη οι συγκεκριμένες  ρυθμίσεις ελπίζοντας ότι δεν θα είναι δικοί  μας  οι πελάτες που θα χρειαστεί να νομολογήσουν πρώτοι.

 

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη-Δικηγόρος

Το νομοθέτημα είναι στη σωστή κατεύθυνση .Τα θέματα που περιλαμβάνει απασχολούν την ΕΕ από ετών  .Το 2010 στην τελική υποβληθείσα έκθεση με θέμα Volunteering in the European Union (Educational, Audiovisual & Culture Executive Agency –Directorate General Education and Culture) ξεχωρίζει το ζήτημα της τήρησης αρχείου εθελοντών(ανακοίνωση στις αρχές), της φορολόγησης των εθελοντικών οργανώσεων και της ύπαρξης ή όχι ειδικών νόμων που  να διέπουν τους οργανισμούς που λειτουργούν κυρίως με εθελοντές. Για την Ελλάδα γίνεται ρητή αναφορά στο ασαφές πλαίσιο, κάτι που ως πρόβλημα χαρακτηρίζει τη χώρα μας εξαιτίας της διάσπαρτης νομοθεσίας –Δυστυχώς είναι κλασσικό να εκδίδεται ένας νόμος και να ακολουθούν ερμηνευτικές εγκύκλιοι για δεκάδες θέματα που δεν αναγνωρίζουν συχνά οι νομοθετούντες  εξ αιτίας της έλλειψης βιωματικής εμπειρίας επί των αντικειμένων

Ωστόσο, πέραν της σωστής κατεύθυνσης  ,υπάρχουν κάποια  ζητήματα προς διευκρίνιση , διόρθωση και συμπλήρωση. Για τα δύο βασικά ζητήματα των εθελοντών και των χρηματοδοτήσεων κάποιες κατ’ αρχήν σκέψεις είναι οι ακόλουθες:

 Ως προς τα προβλεπόμενα για τους εθελοντές:

Η καταγραφή των εθελοντών είναι στη σωστή κατεύθυνση –εφαρμόζεται σε χώρες με προηγμένη αντίληψη στο χώρο της εθελοντικής προσφοράς-στη Σουηδία όλες οι οργανώσεις  οποιασδήποτε φύσεως είναι υποχρεωμένες να καταχωρούν τους εθελοντές τους στο ειδικό βιβλίο ,το οποίο  έπειτα θεωρείται από την Εφορία.  Μάλιστα, ακριβώς  επειδή ο εθελοντικός αναγνωρίζεται παντού ως ένα ιδιαίτερα θετικό χαρακτηριστικό, δεν θα ήταν άστοχο  να γίνει και κάποια πρόβλεψη «πιστοποιησης» εθελοντών με θετικές για τους ίδιους  συνέπειες ,με βάση στοιχεία που κάθε είδος οργάνωσης θα οριοθετήσει ξεχωριστά (αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει ευκαιριακά εδώ και τώρα με το εν λόγω νομοσχέδιο ).

 Η προτεινόμενη ιατροφαρμακευτική  και νοσοκομειακή κάλυψη των δαπανών για ατύχημα ή ασθένεια που τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με την εθελοντική του απασχόληση είναι επιπλέον επιβάρυνση για τους συλλόγους όπου όλοι κατά κύριο λόγο απασχολούνται εθελοντικά –άλλωστε ο εθελοντής  είτε είναι ασφαλισμένος οπότε δεν τίθεται θέμα είτε είναι ανασφάλιστος (όπως οι φοιτητές )  ή ασφαλισμένος μεν αλλά χωρίς δικαίωμα παροχής  ωστόσο και αυτές οι κατηγορίες των πολιτών  έχουν δικαίωμα νοσοκομειακής και ιατρικής περίθαλψης σε όλα τα δημόσια νοσοκομείου (ΚΥΑ αρ Υ4α/ΓΠ/ΟΙΚ. 48985/36)

 Ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη απασχόλησης εθελοντών όχι μόνο σε οργανώσεις ΚΟΠ όπως σωματεία, σύλλογοι, αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρίας, ΜΚΟ και πάντως σε κάτι από όλα αυτά που στη σκέψη του καθένα από εμάς ταυτίζονται με τη δράση των εθελοντών  ,αλλά και σε ΟΤΑ!, ΝΠΔΔ! και το ίδιο το Δημόσιο!. Η πρόβλεψη αυτή σε συνδυασμό με τη ρητή αναφορά στο άρθρο 10 του σχεδίου περί μη εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας , δημιουργεί σκέψεις αναφορικά με πως ακριβώς θα λειτουργήσει η εθελοντική εργασία στους παραπάνω φορείς.

Ως προς τις οριζόμενες υποχρεώσεις των εγγεγραμμένων στο ΚΟΠ

Το θέμα των κρατικών χρηματοδοτήσεων σαφέστατα ενδιαφέρει .Η προσπάθεια επίβολης και τήρησης κανόνων διαφάνειας είναι σωστή. Ωστόσο  για τις ΚΟΠ μεγάλου αριθμών   δράσεων, όπως για παράδειγμα του χώρου της υγείας , υπάρχουν  δύο είναι τα δεδομένα:

 Κατ’ αρχήν στην παρούσα οικονομικο –κοινωνική κατάσταση ,   μεγάλος αριθμός αυτών προσφέρει σοβαρότατο έργο  όχι  μόνο υποστηρικτικό αλλά και  σημαντικά συμπληρωματικό των κρατικών δομών  οι οποίες εξαιτίας της κρίσης δυσλειτουργούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο που πρέπει να προσμετρηθεί ώστε να διατηρηθούν στο μέγιστο βαθμό όσες παράγουν αυτό το έργο.

Κατά δεύτερον, ακριβώς διότι τα μέλη είναι πρόσωπα που χρήζουν υποστήριξης και βοήθειας ( οι σύλλογοι καλούνται διαρκώς να βοηθήσουν και όχι να βοηθηθούν οι ίδιοι) , τα οικονομικά δεδομένα των περισσοτέρων συλλόγων είναι ασθενή και για το λόγο αυτό σαφώς χρειάζονται την ενίσχυση της πολιτείας στην οποία επιστρέφουν πολλαπλάσιο όφελος όχι μόνο σε ανθρωπιστικό επίπεδο αλλά και σε στενά οικονομικό – για παράδειγμα το κόστος που δεν δαπανά η πολιτεία για τις εκατοντάδες  ή  και χιλιάδες χημειοθεραπείες που τελικά δεν θα γίνουν ποτέ εξαιτίας της συστηματικής ενημέρωσης του πληθυσμού αναφορικά με την  πρόληψη του καρκίνου του μαστού που εδώ και χρόνια υλοποιείται από το Αλμα Ζωής είναι προσμετρήσιμο.

Το προτεινόμενο άρθρο θέτει δύο προϋποθέσεις για την εγγραφή στο ΚΟΠ –την τήρηση διπλογραφικών βιβλίων και την έκδοση ετήσιου πιστοποιητικού νόμιμου ελεγκτή ή ελεγκτικού γραφείου, δηλαδή ορκωτού ελεγκτή .Οι δύο αυτές προϋποθέσεις συνεπάγονται σοβαρότατα δαπανήματα σε ετήσια βάση που υπερβαίνουν τις δυνατότητες του μέσου συλλόγου αν  όχι της συντριπτικής πλειοψηφίας αυτών. Βέβαια το προτεινόμενο άρθρο σε μια μάλλον λογική ισοσταθμική αυξάνει το όριο των απαλλασσόμενων εκδηλώσεων από το ΦΠΑ και το φόρο από τις δύο σε τέσσερις αλλά ούτε και αυτό είναι λογικό –Και τούτο διότι ακόμα και αν υποθέσουμε ότι θα μπορούν να οργανωθούν και να παράξουν εισοδήματα τέσσερις εκδηλώσεις ετησίως σε τέτοιες συνθήκες οικονομικής κρίσης , είναι εκτός λογικής να υποβάλλονται οι σύλλογοι στον τεράστιο κόπο οργάνωσης εκδηλώσεως (και στο στο αντίστοιχο άγχος του οικονομικού αποτελέσματος τους) μόνο και μόνο για να πληρώνονται οι ανωτέρω προβλεπόμενες δαπάνες.

Αντ’ αυτών θα μπορούσε να προταθεί  :

Όσον αφορά το είδος των λογιστικών βιβλίων : Τήρηση απλογραφικών βιβλίων (δηλαδή βιβλίων β κατηγορίας με υποχρέωση τήρης λογαριασμού ταμείου και μερίδων όλων των τραπεζικών λογαριασμών είτε καταθετικών είτε δανειακών . Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ο έλεγχος ροής του χρήματος χωρίς να διαφοροποίεται το κόστος σε βάρος των συλλόγων.

΄Οσον αφορά το ετήσιο πιστοποιητικό , μπορεί να εφαρμοστεί η μεθοδολογία του ν. 2190/1920 , δηλαδή ως ένα ποσό επιχορήγησης ο έλεγχος να γίνεται και το πιστοποιητικό  να εκδίδεται από λογιστές μέλη του Οικονομικού Επιμελητηρίου , κατόχους αδείας Α ή  και Β τάξης ,ενώ πάνω από το ως άνω ποσό να παρέχεται η δυνατότητα στις ΚΟΠ αν επιθυμούν να προσκομίζουν το προβλεπόμενο πιστοποιητικό ή σε αντίθετη περίπτωση να υποβάλουν αίτημα στη φορολογική αρχή  για τη διενέργεια ελέγχου. Στην τελευταία περίπτωση ο έλεγχος να διενεργείται κατά προτεραιότητα ώστε να έχει ολοκληρωθεί πριν την λήψη της επιχορήγησης.

Με την πρόταση αυτή και ο έλεγχος  θα γίνεται και το κόστος δεν θα μεταβληθεί.

Στο ίδιο άρθρο προβλέπεται η συμμετοχή στην προτεινόμενη Επιτροπή για  τις απευθείας επιχορηγήσεις και ενός διαχειριστή εγγεγραμμένης στο μητρώο ΚΟΠ με ετήσια ανανεούμενη θητεία . Προτείνεται η θητεία να μην είναι ανανεούμενη αλλά κάθε χρόνο να διαφοροποιείται το πρόσωπο και η έδρα του συλλόγου .Το τελευταίο κυρίως ώστε να εκπροσωπούνται ισότιμα με της πρωτεύουσας και οι περιφερειακές ΚΟΠ.

 Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη- Φαίδρα Βαλασσά

 

 

 

 

 

Πρόσφατα πελάτισσα μου κλήθηκε ως κατηγορούμενη για το «έγκλημα»-όπως ανέφερε το σχετικό κλητήριο θέσπισμα-της καθυστέρησης καταβολής βεβαιωμένων χρεών προς το Δημόσιο κατ’ εξακολούθηση και κατά παράβαση του άρθρου 25 παρ.1γ του ν.1882/1990. Καθόλου ασύνηθες. Ωστόσο, το χρέος δεν προέρχονταν ούτε από απλήρωτο ΦΠΑ ,ούτε από φόρο εισοδήματος, ούτε από  παρακρατούμενους φόρους .Στην πραγματικότητα δεν αφορούσε «φόρο» αλλά αντίθετα η κατηγορία βασίζονταν στην μη πληρωμή εκχωρηθέντων μισθωμάτων που η πελάτισσα δεν κατάφερε να εξοφλήσει στον πρώην εκμισθωτή της ,ο οποίος αφού κατέσχεσε και οδήγησε στον πλειστηριασμό την ιδιοκτησία της, εκχώρησε στο Δημόσιο (με τη διάταξη του αρ.4παρ7 του ν.2238/1994) οφειλόμενα μισθώματα οκτώ μηνών συνολικού ποσού 42.000€ περίπου .

Προετοιμάζοντας την υπεράσπιση της εντόπισα την ΑΠ 654/2008 η οποία σε παρόμοια περίπτωση θεώρησε ότι ορθή τυγχάνει η εφαρμογή της ποινικής διάταξης του άρθρου 25 και στις περιπτώσεις που το χρέος προέρχεται από εκχώρηση μισθωμάτων ,με το επιχείρημα ότι  μετά την εκχώρηση της απαίτησης ,αυτή  παύει να είναι ιδιωτικού δικαίου και το Δημόσιο ,ως δικαιούχος, νόμιμα προβαίνει στη σχετική ποινική δίωξη για την καταβολή των οφειλομένων.

Ωστόσο, αυτή η θέση προσωπικά δε με βρίσκει σύμφωνη .Και τούτο διότι:Η οφειλή στο Δημόσιο από την εκχώρηση των μισθωμάτων δεν προσιδιάζει, αντίθετα διαφέρει ουσιωδώς από τα συνήθη χρέη ,η πληρωμή των οποίων πληροί την αντικειμενική υπόσταση του αδικήματος του άρθρου 25.Δεν είναι «φόρος» και δεν παράγεται από την σχέση του πολίτη με το Κράτος ,βασίζεται αντίθετα σε μια ιδιωτική διαφορά μισθωτή-εκμισθωτή. Βεβαίως , προβλέπεται η δυνατότητα εκχώρησης μισθωμάτων και βεβαίως από της εκχωρήσεως το εκχωρηθέν ποσό καθίσταται δημόσιο έσοδο ,πλην όμως αυτό επαρκεί για να αποδεχθούμε ότι στοιχειοθετείται κατά την αντικειμενική του υπόσταση  το  συγκεκριμένο ποινικό αδίκημα; Κατά την άποψη μου όχι. Και αυτό γιατί άλλο θέμα είναι η εκχώρηση και οι συνέπειες της ,όσον αφορά τις εισπρακτικές δυνατότητες του Δημοσίου ως προς τις οποίες υπάρχει κατά τον ΚΕΔΕ πλήρης εξομοίωση με τους λοιπούς φόρους (στοιχείο που ενέχει μιας μορφής  λογική διότι το κράτος ζημιώνει από την μη φορολόγηση των εκχωρηθέντων μισθωμάτων)  , και άλλο ζήτημα είναι ο ποινικός κολασμός κατ’ άρθρο 25 του ν. 1882/1990,ο οποίος σαφώς θεσπίστηκε για να τιμωρεί τους ουσιαστικά φορολογικούς παραβάτες και όχι όσους δεν κατάφεραν να  καταβάλουν τα μισθώματα του καταστήματος ή της κατοικίας που εκμίσθωναν. Άλλωστε, τα  αποτελέσματα  της ίδιας της εκχώρησης συνηγορούν υπέρ αυτού: Δια της εκχωρήσεως ο αποκτών υπεισέρχεται στα δικαιώματα  του αρχικού δανειστή. Έχει ο εκμισθωτής δικαίωμα υποβολής εγκλήσεως κατά του μισθωτή; Όχι. Γιατί να έχει, τότε, το Δημόσιο από αυτήν την αιτία;

Πιστεύω ότι ο ποινικός κολασμός είναι –και πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν να είναι -ένα ζήτημα τεράστιας σημασίας  ,στενά συνυφασμένο με το θεσμό της Δικαιοσύνης, και συνεπώς θα  έπρεπε να χρησιμοποιείται  με φειδώ ως υποστηρικτικό εργαλείο της φοροεισπρακτικής ανάγκης του κράτους ,η οποία όσο αληθής  κι αν είναι , δεν νομιμοποιεί  τον παραλογισμό .

Η υπόθεση ,λόγω Α.Π., οδηγήθηκε σε καταδίκη. Ωστόσο, ο  κ.Εισαγγελέας της έδρας σε μια εξαιρετική εξ αρχής τοποθέτηση διαφοροποιήθηκε από τη λογική του Α.Π. υποστηρίζοντας θερμά την άποψη  ότι στην περίπτωση  χρέους λόγω εκχώρησης μισθωμάτων δεν πληρούται η αντικειμενική υπόσταση του άρθρου 25 του 1882/1990 και  πως επιτέλους θα πρέπει να παρθούν  ορισμένες γενναίες αποφάσεις. Κάτι τέτοια γίνονται και ελπίζω ακόμα…

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη –Δικηγόρος

Μεταξύ των μέσων είσπραξης των απαιτήσεων των τραπεζών περιλαμβάνεται και η συνήθης πλέον πρακτική του μονομερούς  συμψηφισμού του καταλοίπου του λογαριασμού με  ισόποση απαίτηση της τράπεζας .Ο μονομερής συμψηφισμός προβλέπεται από τον Αστικό Κώδικα και συγκεκριμένα τα άρθρα 440-441 με τα οποία ορίζεται ότι ο συμψηφισμός επιφέρει απόσβεση των μεταξύ δύο προσώπων αμοιβαίων απαιτήσεων , όσο καλύπτονται , αν είναι ομοειδείς κατά το αντικείμενο και ληξιπρόθεσμες. Επέρχεται, δε, αν ο ένας  τον επικαλεστεί με δήλωση προς τον άλλο οπότε η πρόταση του συμψηφισμού επιφέρει απόσβεση των αμοιβαίων απαιτήσεων από τότε που συνυπήρξαν.

Με βάση τα παραπάνω προβλεπόμενα , οι τράπεζες περιλαμβάνουν σταθερά στις συμβάσεις δανείων που υπογράφονται , όρο με τον οποίο συμφωνείται η δυνατότητα αποσβέσεων απαιτήσεων της μέσω  συμψηφισμού  ολοκλήρου του καταλοίπου λογαριασμού  του οφειλέτη και του εγγυητή σε περίπτωση ληξιπρόθεσμων οφειλών  , οπότε  τότε η τράπεζα παραδεκτά προβαίνει στον συμψηφισμό ολοκλήρου του καταλοίπου με ισόποση δική της απαίτηση.

Εξαίρεση-φρένο στις απαιτήσεις που μπορούν να συμψηφιστούν  θέτει το άρθρο 451 του Αστικού Κώδικα  σύμφωνα με το οποίο δεν επιτρέπεται συμψηφισμός κατά ακατάσχετης απαίτησης . Ακατάσχετες δε απαιτήσεις, κατά το άρθρο 982&2δΚΠολΔ , είναι και οι απαιτήσεις μισθών και συντάξεων. Το συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο όμως προστατεύει αποκλειστικά και μόνο αυτό ακριβώς που ορίζει το άρθρο: το μισθό ή τη σύνταξη και όχι τυχόν υπόλοιπο λογαριασμού που σωρεύτηκε στο λογαριασμό λόγω μη αναλήψεως μέρους προηγούμενων συντάξεων ή μισθών. Το μέρος ή και το σύνολο αποταμιευμένων μισθών ή συντάξεων ,ακόμα και αν αποδεικνύεται ότι προέρχεται πράγματι από αυτήν την αιτία, δεν προστατεύεται. Έτσι ουσιαστικά, δεν μπορεί να κατασχεθεί  ,και κατά συνέπεια δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο μονομερούς συμψηφισμού εκ μέρους της τράπεζας, υπόλοιπο τραπεζικού λογαριασμού μισθωτού ή συνταξιούχου μέχρι το ύψος του  ενός μισθού ή της μιας  σύνταξης.

Πέραν αυτού του ύψους είναι επιτρεπτή και η κατάσχεση του μισθού και η κατάσχεση της σύνταξης ,συνεπώς και ο  μονομερής συμψηφισμός εκ μέρους της τράπεζας. Και αυτό διότι ο νομοθέτης θέλησε να προστατεύσει όχι την αποταμίευση αλλά μόνο το μισθό και τη σύνταξη που εξασφαλίζουν την επιβίωση των δικαιούχων τους  .Τυχόν όρος τραπεζικής σύμβασης που να επιτρέπει την κατάσχεση ή τον συμψηφισμό χωρίς τον παραπάνω περιορισμό είναι  άκυρος .

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η υπ’ αρ Ζ2-ΟΙκ-15948 /2011 Απόφαση της Γενικής Γραμματείας Καταναλωτή Δ/νση Προστασίας Καταναλωτή (Α Δημοσίευση ΝΟΜΟΣ, ΝοΒ 2012/636 )με την οποία επιβλήθηκε πρόστιμο 100.000€ σε Τράπεζα η οποία με άκυρο σχετικό όρο των συμβάσεων της παραβίαζε την ακατάσχετη κατάθεση του λογαριασμού μισθοδοσίας .

Σε συνέχεια των παραπάνω και προφανώς λόγω της ιδιαίτερης έκτασης που έλαβε η συγκεκριμένη πρακτική το άρθρο 20 του ν. 4161/2013  όρισε τα ακόλουθα :Απαιτήσεις από καταθέσεις σε πιστωτικά ιδρύματα είναι ακατάσχετες μέχρι του ποσού των χιλίων πεντακοσίων (1.500)ευρώ και των δύο χιλιάδων (2.000)ευρώ σε περίπτωση κοινού λογαριασμού . Από το προηγούμενο εδάφιο εξαιρείται ως δανειστής το Δημόσιο ,για το οποίο ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 31 του ν.δ. 356/1974(Κώδικας Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων ).Με δήλωση του καταθέτη προς ένα εκ των πιστωτικών ιδρυμάτων προσδιορίζεται  ο λογαριασμός για τον οποίο θα ισχύει το ακατάσχετο. Καταθέσεις που αφορούν σε μισθούς ή συντάξεις  ή ασφαλιστικές παροχές προσδιορίζονται υποχρεωτικά ως τέτοιες και κατά το υπερβάλλον του ποσού του ανωτέρω εδαφίου α΄καταλαμβάνονται από τις διατάξεις του άρθρου 982 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας.

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη -Δικηγόρος

Το παρόν αποτελεί ενημερωτικό  και μόνο σημείωμα και σε καμιά περίπτωση δεν συνιστά νομική συμβουλή ή παροχή υπηρεσίας προς οιονδήποτε τρίτο. Συνεπώς ο/η γράφων /γράφουσα ουδεμία ευθύνη φέρει για τυχόν χρήση αυτών από οποιονδήποτε αναγνώστη –τρίτο.

ΑΙΤΗΜΑ ΕΠΙΜΗΚΥΝΣΗΣ  ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ  ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ

Σύμφωνα με τα άρθρα 5 και 6   του  ν.4048/2012  η διαβούλευση ,ως ρητά προβλεπόμενο  μέσο για την καλή νομοθέτηση,επιτυγχάνεται με τη δημοσιοποίηση, με πρόσφορα μέσα, της σχεδιαζόμενης ρύθμισης, με σκοπό την έγκαιρη ενημέρωση και συμμετοχή σε αυτήν των πολιτών, κοινωνικών φορέων και κάθε ενδιαφερομένου. Υπόχρεος για την κίνηση της διαδικασίας διαβούλευσης είναι ο έχων τη νομοθετική πρωτοβουλία Υπουργός. Η διαβούλευση επί των νομοσχεδίων γίνεται και μέσω του δικτυακού τόπου www.opengov.gr, οπότε ολοκληρώνεται σε δύο φάσεις, οι οποίες μπορούν να λαμβάνουν χώρα ταυτόχρονα: α) Η πρώτη φάση της διαβούλευσης διαρκεί τουλάχιστον δύο (2) εβδομάδες. Αντικείμενο της διαβούλευσης είναι η ενημέρωση και η παροχή δυνατότητας σχολιασμού σχετικά με το στόχο και το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα της σχεδιαζόμενης ρύθμισης, οι εναλλακτικές επιλογές, το κόστος, τα οφέλη και οι διακινδυνεύσεις που ενδέχεται να προκύψουν από αυτήν.  β) Η δεύτερη φάση διαρκεί τουλάχιστον τρεις (3) εβδομάδες. Κατά τη δεύτερη φάση της διαβούλευσης αναρτάται στο δικτυακό τόπο προσχέδιο των διατάξεων του νομοσχεδίου και παρέχεται η δυνατότητα κατ` άρθρον σχολιασμού.  Στην περίπτωση κατά την οποία υπάρχει έτοιμο σχέδιο διατάξεων, η πρώτη φάση παραλείπεται με πρωτοβουλία του οικείου Υπουργού και η δεύτερη φάση επιμηκύνεται κατά μία εβδομάδα. Η διαβούλευση μπορεί να διακοπεί, καθώς και να συντμηθεί ή να επιμηκυνθεί ο χρόνος της, με πρωτοβουλία του οικείου Υπουργού για επαρκώς τεκμηριωμένους λόγους, οι οποίοι αναφέρονται στην έκθεση επί της δημόσιας διαβούλευσης που συνοδεύει τη ρύθμιση.

Με το υπό εξέταση σχέδιο νόμου καλούμαστε αιφνιδιαστικά  μέσα στο ελάχιστο χρονικό διάστημα των είκοσι ημερών να διαβουλευτούμε για ένα νομοσχέδιο που ,με λάβαρο την διαφάνεια ,επιχειρεί να ρυθμίσει συλλήβδην τη λειτουργία όλων των ενώσεων πολιτών παραβλέποντας επί μέρους χαρακτηριστικά των διαφόρων κατηγοριών, και μάλιστα σε μια περίοδο που η παρουσία και λειτουργία τέτοιων ομάδων λειτουργεί πολλές φορές συμπληρωματικά του απόντος κράτους προς ανακούφιση των πληττομένων πολιτών. Η σύντομη αυτή προθεσμία , τα ειδικότερα λογιστικά και νομικά θέματα που προβλέπουν, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι σχεδόν το σύνολο  των ενδιαφερόμενων οργανώσεων συγκροτείται από  εθελοντές πολίτες που αφιερώνουν τον ελάχιστο χρόνο πέραν των επαγγελματικών τους υποχρεώσεων στην προσφορά προς το κοινωνικό σύνολο ,καθιστούν την φερόμενη διαβούλευση  ως επίφαση διαβούλευσης και μόνο .

 Βεβαίως και σαφώς η ανάγκη θεσμοθέτησης ενός πλαισίου ελέγχου των κρατικών χρηματοδοτήσεων προς διάφορες ομάδες πολιτών μας βρίσκει απολύτως σύμφωνους . Κάθε υγιής  και ουσιαστικά  μαχόμενος φορέας δεν αντιτίθεται στη διαφάνεια διότι αυτή -μεταξύ άλλων κοινών στοιχείων-  τον χαρακτηρίζει. Από την ανάγνωση ωστόσο του νομοσχεδίου προκύπτουν αρκετά άλλα , όχι ήσσονος σημασίας, ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την λειτουργία αν όχι την επιβίωση δεκάδων πολύτιμων  οργανώσεων πολιτών που παράγουν κοινωνικό έργο. Η πρόβλεψη τήρησης διπλογραφικών στοιχείων και η ετήσια έκδοση πιστοποιητικού ελεγκτικού  γραφείου μεταξύ των αναγκαίων στοιχείων για την εγγραφή και ανανέωση εγγραφής στο Ειδικό Μητρών ΚΟΠ ,ως ένα απλό πρώτο παράδειγμα, αυξάνει σοβαρότατα το κόστος λειτουργίας εκάστου φορέα αποκλείοντας εξ αρχής δεκάδες ομάδες από την πιθανότητα κρατικής χρηματοδότησης ασχέτως του παραγόμενου έργου τους.  

Την ευκαιρία εκδήλωσης ενδιαφέροντος εκ μέρους της πολιτείας για κατάρτιση πλαισίου διαφάνειας ,ελέγχου και χρηματοδότησης  των  μη κερδοσκοπικών οργανώσεων ,ΑΣ ΜΗΝ ΤΗΝ ΑΚΥΡΩΣΕΙ Η ΙΔΙΑ Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ,  με βεβιασμένες και αναγκαστικά ,εξαιτίας της έλλειψης χρόνου, λιγότερο ουσιαστικές και συγκροτημένες παρεμβάσεις και βελτιώσεις από εμάς τους άμεσα ενδιαφερόμενους. Τα όργανα θέσπισης ρυθμίσεων ,με σκοπό πάντα την καλή νομοθέτηση,  σύμφωνα με τον ίδιο ως άνω ν.4048/2012 οφείλουν να  μεριμνούν   για την οργάνωση και παρακολούθηση  της κοινωνικής ή κάθε άλλου είδους διαβούλευσης, που  κρίνεται ως αναγκαία, καθώς και την οργάνωση και παρακολούθηση της συμμετοχής των ενδιαφερομένων κατά το σχεδιασμό, εφαρμογή και αξιολόγηση της ρύθμισης. Όσο σημαντική είναι η διαφάνεια και ο έλεγχος των χρηματοδοτήσεων εξίσου σημαντική είναι και διατήρηση και ενίσχυση ,δια κρατικών χρηματοδοτήσεων, ενώσεων πολιτών που παράγουν  ουσιαστικό κοινωνικό εθελοντικό έργο.

Λόγω της σοβαρότητας των ρυθμίσεων ΖΗΤΟΥΜΕ από τον κ. Υπουργό Αργύρη Ντινόπουλο την επιμήκυνση του χρόνου διαβούλευσης ώστε μέσα από την επιχειρούμενη διαμόρφωση πλαισίου λειτουργίας των ΚΟΠ να προκύψουν εκείνες οι ρυθμίσεις που θα επιτρέψουν στις υγιείς εθελοντικές μη κερδοσκοπικές οργανώσεις  που παράγουν κοινωνικό έργο  όχι μόνο να εξακολουθήσουν να το πράττουν αλλά και να ενισχυθούν από την Πολιτεία.

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη για το ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

 

 

 

 

 

ΚΙΝΗΣΗ  «ΕΠΙΛΟΓΗ ΠΡΑΞΗΣ

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ» 

_________________________________________________________

    Ειδικότερα επί των άρθρων

Αρ. 14

Ορθή η μείωση της υλικής αρμοδιότητας του Ειρηνοδικείου και του Μονομελούς Πρωτοδικείου. Το Ειρηνοδικείο με τα υπερχρεωμένα έχει μεγάλο φόρτο και η υλική αρμοδιότητα του Μονομελούς στις 250.000 € ήταν υπερβολική.

Aρ. 18

Ορθή η υπαγωγή στο Πολυμελές των Εφέσεων κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων. Η επιβάρυνση του Δικαστηρίου δεν θα είναι σημαντική, καθώς πάλι η υπόθεση θα ανατίθεται σε εισηγητή, o οποίος ωστόσο θα βρίσκεται υπό την εποπτεία έμπειρου προέδρου. Το ακολουθούμενο μέχρι  σήμερα σύστημα  έχει το σοβαρό μειονέκτημα ότι συνήθως ελέγχει την απόφαση του ειρηνοδίκη, νέος πρωτοδίκης με  πολύ ολιγότερη επαγγελματική πείρα.

Αρ. 19

Εν μέρει ορθή  η κατάργηση των Μονομελών Εφετείων, καθώς το έμπειρο μάτι του προέδρου στην τριμελή σύνθεση είναι απαραίτητο ώστε να ελαχιστοποιούνται τα λάθη νομικά και ουσιαστικά.  Έτσι δεν επιβαρύνεται ο Άρειος Πάγος. Ωστόσο πρέπει να διατηρηθούν στις ειδικές διαδικασίες όπου τα πράγματα είναι απλούστερα.   

          Αρ. 79

Δεν είναι κατανοητός ο λόγος που προτείνεται να μην αναφέρεται ότι η κύρια παρέμβαση μπορεί να ασκηθεί «σε κάθε στάση της δίκης» .

          Αρ. 94

Ορθή η υποχρεωτικότητα πρόσληψης δικηγόρου. Οι υποθέσεις με μικρό αντικείμενο δεν είναι λιγότερο περίπλοκες από τις άλλες και δεν πρέπει ο ειρηνοδίκης να  «παλεύει»  μόνος του. Ίσως η μη υποχρεωτικότητα να πρέπει να διατηρηθεί  ειδικά στις μικροδιαφορές.

          Αρ. 115

Ορθή η υποχρεωτικότητα κατάθεσης των προτάσεων. Λάθος  η κατάργηση της προφορικότητας της συζήτησης. Η προφορική συζήτηση με την εξέταση των μαρτύρων στο ακροατήριο είναι η πεμπτουσία της δίκης.

          Αρ. 116 

Ορθή η  2^η παράγραφος που προτείνεται να προστεθεί στο άρθρο αν και περιλαμβάνει αυτονόητη υποχρέωση του δικαστηρίου των διαδίκων και των πληρεξούσιων δικηγόρων τους.

          Αρ. 116 Α

Λάθος η διατύπωση προτάσεων συμβιβασμού από το Δικαστήριο. Εκφεύγει της αρμοδιότητάς του που είναι η έκδοση δικαιοδοτικής κρίσης και όχι η παροχή νομικών συμβουλών. [Αυτή είναι δουλειά των δικηγόρων.] Με την πρόταση συμβιβασμού το δικαστήριο θα παίρνει αναγκαστικά θέση στην αντιδικία κι επιπλέον θα δημιουργείται η αίσθηση στους διαδίκους ότι η  άρνηση της πρότασης θα έχει επίπτωση στην απόφαση του δικαστηρίου. Συνεπώς πολλές φορές ο μετά από  πρόταση του δικαστηρίου παραγόμενος συμβιβασμός θα έχει το στοιχείο του εξαναγκασμού.

          Αρ. 119

Ορθότατα προτείνεται τα δικόγραφα να φέρουν την ηλεκτρονική διεύθυνση των πληρεξουσίων δικηγόρων, ώστε να μπορεί να υπάρχει ευχερώς επικοινωνία του δικαστηρίου μαζί τους  για όλα τα θέματα.

          Αρ. 128

Λάθος η προτεινόμενη απάλειψη από τη διάταξη ότι ο παραλήπτης των επιδιδόμενων εγγράφων πρέπει να είναι υποχρεωτικά ενήλικος. Δεν είναι αντιληπτό τι εξυπηρετεί η αλλαγή και είναι προφανές ότι δεν μπορεί ο δικαστικός επιμελητής να κάνει τις επιδόσεις των εγγράφων, από τη γνώση των οποίων κρίνονται τα προσωπικά και περιουσιακά συμφέροντα των διαδίκων, σε μικρά παιδιά.

          Αρ. 148

Ορθή η αναδιατύπωση του αρ. 148 περί παράτασης των διαδικαστικών  προθεσμιών με τη σύμφωνη γνώμη του δικαστή. Ορθή και η εισαγωγή της 2^η παραγράφου που εξαιρεί από τη συμφωνία παράτασης τα ένδικα μέσα.

          Αρ. 208,  209 και 210

Ορθή η κατάργηση του πρώτου και οι τροποποιήσεις στο δεύτερο . Απλοποιούν  τη διαδικασία και την περιορίζουν την απόπειρα συμβιβασμού του Ειρηνοδίκη στις ενώπιον του Ειρηνοδικείου υποθέσεις.

          Αρ. 214

Ορθή η πρόταση για άμεση επίδοση της αγωγής. Πρέπει όμως η προθεσμία να είναι δύο (2) μήνες, καθώς σε περίπτωση που η αγωγή ασκείται στο όριο της παραγραφής να υπάρχει ο χρόνος να εξευρεθεί ο εναγόμενος. Στην προτεινόμενη διατύπωση πρέπει να προστεθεί « η αγωγή με την κάτω από αυτήν πράξη προσδιορισμού δικασίμου και την κλίση για συζήτηση, που περιλαμβάνει και αναφορά της τελευταίας ημέρας της κατάθεσης των προτάσεων, επιδίδεται στον εναγόμενο …» .

Η κατάργηση του εξαρχής προσδιορισμού της συζήτησης και η μετάθεσή του 115 μέρες μετά είναι σοβαρό λάθος καθώς είναιαυτονόητο ότι θα πάει «πίσω» τους προσδιορισμούς για ίσο χρονικό διάστημα.             

Αρ. 223

Ορθή  η πρόταση για τον με δήλωση στα πρακτικά περιορισμό του αιτήματος κ.λ.π.

Αρ. 232

Ορθή η επαναδιατύπωση της διάταξης. Είναι εξαιρετικά χρήσιμο να παραγγέλνει ο δικαστής τόσο την αυτοπρόσωπη παρουσία των διαδίκων, όσο και την προσκόμιση εγγράφων που βρίσκονται  στα χέρια τρίτου. Ωστόσο ελάχιστη η χρηματική ποινή που προβλέπεται σε περίπτωση απείθειας. Από 300 € καθώς πρόκειται για απείθεια έως 10.000 €, ανάλογα με την πιθανολογούμενη βαρύτητα του αποδεικτικού μέσου και το αντικείμενο της δίκης.

                                                  —- Α —-

Η προτεινόμενη διάταξη δεν εξυπηρετεί  ούτε την επιτάχυνση ούτε και την ποιότητα. Θεωρεί επαρκές το να στηρίζεται η δικαστική κρίση στις ένορκες βεβαιώσεις κι αυτό είναι καίριο και αυτονόητο λάθος το οποίο θα οδηγήσει σε πλήρη  ανυποληψία το σύστημα της πολιτικής  δίκης. Ειδικότερα  :

Ορθή η προκατάθεση. Ωστόσο,  λάθος η υποβολή των προτάσεων «μέσα σε εκατό ημέρες». Είναι αδύνατο πρακτικά να τηρούνται οι φάκελοι ανοικτοί για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα καθώς αφενός δεν υπάρχει λόγος και αφετέρου δεν υπάρχει χώρος  για να τοποθετηθούν στις γραμματείες.

Περαιτέρω είναι εντελώς λάθος :  —– α) ότι εντός 30 ημερών συζήτηση στο ακροατήριο εκτός  «αν ο προβλεπόμενος από τον κανονισμό του δικαστηρίου αριθμός υποθέσεων καλυφθεί» οπότε ο ορισμός δικαστή και χρόνου συζήτησης της υπόθεσης γίνεται στον απολύτως αναγκαίο χρόνο και ότι κατά την δικάσιμο που ορίζεται δεν εξετάζονται μάρτυρες και η υπόθεση συζητείται και χωρίς την παρουσία των διαδίκων και των πληρεξουσίων δικηγόρων τους, —– β) ότι εξέταση μαρτύρων γίνεται, αν κρίνεται απολύτως αναγκαία μεταξύ εκείνων που έδωσαν ένορκη βεβαίωση ή σε περίπτωση ανυπαρξίας αυτών από τους προτεινόμενους από κάθε πλευρά, σε επαναληπτική συζήτηση εντός του ιδίου δικαστικού έτους, εκτός αν αυτό είναι αδύνατο,  —– γ) ότι στην  περίπτωση που για οποιοδήποτε λόγο ο χρόνος της εξέτασης των μαρτύρων οριστεί στο επόμενο δικαστικό έτος και δεν είναι δυνατή η εξέταση ενώπιον του ιδίου δικαστή γίνεται νέα χρέωση σε άλλον δικαστή.  Ειδικότερα :

1^ον] Η διάταξη ωθεί τους δικαστές, που είναι πολύ φορτωμένοι, να μην εξετάζουν καθόλου μάρτυρες και να βασίζουν την κρίση τους, όπου δεν επαρκούν  τα έγγραφα, (δηλαδή στις πλείστες των περιπτώσεων), στις ένορκες βεβαιώσεις, – που καθίστανται εμμέσως υποχρεωτικές – οι οποίες ως γνωστόν γράφονται στα δικηγορικά γραφεία με «στρογγυλεμένο» περιεχόμενο,  ώστε να βολεύει τον διάδικο που κλητεύει αυτόν που τις δίδει. Αυτό είναι απαράδεκτο καθώς βρίσκεται εκτός νομικού πολιτισμού και αν περάσει θα χαθεί κάθε αξιοπιστία στο σύστημα.  Περαιτέρω, αφού οι αποφάσεις θα στηρίζονται στις ένορκες βεβαιώσεις, επόμενο είναι να αυξηθούν κατακόρυφα οι ποινικές δικογραφίες για ψευδορκίες των ενόρκως βεβαιωσάντων. Αν βλέπει λοιπόν κανείς το σύστημα συνολικά, δεν υπάρχει ούτε το στοιχείο της ελάφρυνσης του φόρτου των δικαστηρίων που προφανώς θα επικαλούνται οι συντάκτες της πρότασης.  

2^ον] Η επίκληση των αποδεικτικών μέσων και άρα και του εμμάρτυρου μέσου απόδειξης αποτελεί συνταγματικό δικαίωμα των διαδίκων, όταν δεν επαρκούν τα έγγραφα, και όχι επιλογή του δικαστή και ως εκ τούτου η διάταξη έχει και συνταγματικό πρόβλημα, αφού επιτρέπει την μη ακρόαση των μαρτύρων με απόφαση του δικαστή, κατά παράβαση της αρχής ότι μόνον οι διάδικοι με δικονομική συμφωνία τους μπορούν να περιορίσουν τα αποδεικτικά μέσα. Η έννοια της δίκης, άλλωστε είναι συνυφασμένη με την εξέταση μαρτύρων στο ακροατήριο και «συζήτηση» χωρίς αυτήν δεν υπάρχει.  Καταντά απλή διοικητική διεκπεραίωση.

3^ον] Οι γραμματείες προσδιορίζουν σήμερα ακριβώς με βάση τον αριθμό που επιβάλλεται από τον κανονισμό των δικαστηρίων στις δικασίμους που όλοι ξέρουμε, δηλαδή πάρα πολύ αργότερα από τις 100 ημέρες. [Σήμερα η τακτική μονομελούς ορίζεται στη Θεσσαλονίκη για τον Νοέμβριο  του  2014 και η του πολυμελούς τον Ιανουάριο Φεβρουάριο του 2015 ].  Αφού λοιπόν ο φόρτος είναι συγκεκριμένος τι είναι αυτό που κάνει τους συντάκτες του νομοσχεδίου να πιστεύουν ότι αν γίνεται κατάθεση των  προτάσεων εντός 100 ημερών από την κατάθεση της αγωγής, (δηλαδή τρεισήμισι περίπου μήνες μετά),  θα είναι δυνατός ο προσδιορισμός της συζήτησης τριάντα (30) μέρες μετά τη λήξη  της δεκαπενθήμερης προθεσμίας των αντικρούσεων; Έχουμε τη γνώμη  ότι πρόκειται για καθαρή ευχή και όχι για απορρέουσα από τα πράγματα δυνατότητα και  αν κρίνει κανείς από την  «ουρά» της διάταξης που περιλαμβάνει εξαίρεση, αυτό αποτελεί συνείδηση και των συντακτών του νομοσχεδίου.  Αλλά ακόμα και αν είναι δυνατός ο σύντομος προσδιορισμός είναι ανεξήγητος ο λόγος για τον οποίο πιστεύουν οι συντάκτες ότι μπορεί να αποδοθεί δικαιοσύνη μέσω των ενόρκων  βεβαιώσεων και όχι με την εξέταση των μαρτύρων στο ακροατήριο.

4^ον ] Η διάταξη είναι διατυπωμένη με τέτοιο τρόπο ώστε η υπόθεση για την οποία κρίνεται αναγκαία η εξέταση των μαρτύρων να καθυστερεί υπερβολικά, καθώς προβλέπεται αόριστα η δυνατότητα εξέτασής τους και εντός του επομένου δικαστικού έτους και αν αυτό είναι αδύνατο για οποιοδήποτε λόγο, η υπόθεση επαναχρεώνεται και αρχίζουμε από την αρχή. Περίπου δηλαδή «τιμωρούνται» οι διάδικοι στην περίπτωση που κρίνεται αναγκαία η εξέταση μαρτύρων για την έκδοση απόφασης και επιπλέον είναι δυνατόν να υποστούν και την περίπτωση της «πάσας» από τον ένα δικαστή στον άλλον, όπως εύστοχα σημείωσε στη διαβούλευση υπουργείου Δικαιοσύνης σχολιαστής που ανέφερε ότι είναι Πρωτοδίκης. Έτσι όμως καθίσταται άνευ αντικειμένου η  «επιτάχυνση» που σίγουρα περιλαμβάνεται μεταξύ των λόγων  εκπόνησης του νομοσχεδίου.

5^ον ] Στις παραπάνω αστοχίες πρέπει να προστεθεί  και η αδικαιολόγητη  κατάργηση του αρ. 269 Κ.Πολ.Δ. που έδιδε τη δυνατότητα της εισαγωγής στη δίκη οψιγενών, της κατάθεσης των προτάσεων, ισχυρισμών και αποδεικτικών μέσων, που προέκυψαν μέχρι τη συζήτηση. Το αποτέλεσμα της κατάργησης θα είναι εσφαλμένες αποφάσεις αναντίστοιχες με την πραγματικότητα, καθώς δεν θα λαμβάνονται υπόψιν ισχυρισμοί και αποδείξεις που ενδεχομένως θα προκύπτουν στο μεγάλο χρονικό διάστημα που θα μεσολαβεί μεταξύ του κλεισίματος του φακέλου και της τυπικής συζήτηση της υπόθεσης, καθώς και της επαναληπτικής συζήτησης που θα οριστεί στην περίπτωση που το δικαστήριο κρίνει ότι  είναι αναγκαία η εξέταση των μαρτύρων στο ακροατήριο.

                                            —- Β —-                                                                                          Η ορθή διαδικασία

ΑΡΧΕΣ : Προδικαστικός έλεγχος με επαύξηση της προθεσμίας προκατάθεσης των προτάσεων και την υποχρεωτική διατύπωση γνώμης από το δικαστή, προφορικά στην έδρα, για την πλήρωση ή όχι των διαδικαστικών προϋποθέσεων της δίκης. [Αυτό επιτυγχάνεται με την τροποποίηση του αρ. 236 Κ.Πολ.Δ. ]. Στην περίπτωση αρνητικής γνώμης συντρέχει σπουδαίος λόγος για την αναβολή της υπόθεσης σύμφωνα με το αρ. 241 Κ.Πολ.Δ. ώστε να συμπληρωθούν  τα ελλείποντα.  Έτσι δεν θα αναγκάζονται να περιμένουν οι διάδικοι τη διαπίστωση των ελλείψεων με απόφαση που θα εκδίδεται οκτώ και δέκα μήνες μετά και να ξαναρχίζουν από την αρχή. Το μέτρο θα προστατεύσει τους δικηγόρους που χρεώνονται ως επαγγελματική αστοχία την έλλειψη των διαδικαστικών προϋποθέσεων και θα ωφελήσει προφανώς και τη διαδικασία και τους διαδίκους, στους οποίους πρέπει πάντοτε να έχουμε στραμμένο το βλέμμα μας όταν επιχειρούμε αλλαγές, καθώς αυτοί είναι που δαπανούν και ταλαιπωρούνται.   Ειδικότερα:

___ α] Η επίδοση του εισαγωγικού δικογράφου εντός δύο (2) μηνών  από την κατάθεσή του όπως προτείνεται. Οι προτάσεις μαζί με τα αποδεικτικά έγγραφα  κατατίθενται στην τακτική διαδικασία σε όλα τα δικαστήρια από την 55^η ημέρα έως την 50^η ημέρα πριν τη συζήτηση. Η μη κατάθεση προτάσεων ισοδυναμεί με ερημοδικία (όπως ισχύει και σήμερα) και αποκλείεται η χορήγηση αναβολής αν δεν έχουν κατατεθεί προτάσεις. [Αυτά είναι επιβεβλημένα καθώς δεν μπορεί να καταστεί με άλλο τρόπο δυνατός ο προδικαστικός έλεγχος εκ μέρους του δικαστηρίου που πρέπει να αποφανθεί όχι μόνον για το παραδεκτό και το ορισμένο της αγωγής αλλά και των ενστάσεων και των ισχυρισμών του εναγόμενου. Εφόσον δε η επίδοση έχει γίνει αμέσως μετά την κατάθεση της αγωγής η μη κατάθεση προτάσεων είναι αδικαιολόγητη].

Η τελευταία ημέρα προκατάθεσης προσδιορίζεται μέσω προγράμματος Η/Υ και αναγράφεται στην έκθεση της γραμματείας που συνάπτεται στο εισαγωγικό δικόγραφο, ώστε να μη γίνεται ποτέ λάθος. Επίσης τίθεται στην προμετωπίδα του δικογράφου με ευδιάκριτη σφραγίδα, από τη γραμματεία, ότι επί μη εμπρόθεσμης κατάθεσης προτάσεων  από τον εναγόμενο η αγωγή γίνεται δεκτή και αν παράληψη αφορά τον ενάγοντα η αγωγή απορρίπτεται.

___ β] Η πρώτη προσθήκη – αντίκρουση κατατίθεται εντός των επόμενων 20 ημερών  ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος αντίκρουσης, και όχι ελάχιστος  όπως συμβαίνει σήμερα. Έτσι κλείνει ο φάκελος και περιέρχεται στα χέρια του δικαστή αρκετό χρόνο προ της συζήτησης, (ένα μήνα πριν),  ώστε να μπορεί να κάνει τον προγραμματισμό του, ενόψει και των λοιπών επαγγελματικών του υποχρεώσεων, και να είναι σε θέση μελετήσει επαρκώς την υπόθεση και να ελέγξει αν πληρούνται ή όχι  οι διαδικαστικές προϋποθέσεις της δίκης.

___γ]  Μετά την εκφώνηση των ονομάτων των διαδίκων και πριν την εξέταση ενδεχόμενου αιτήματος αναβολής, το δικαστήριοέχει υποχρέωση να εκφράσει γνώμη για το παραδεκτό και το ορισμένο  τόσο της αγωγής όσο και των ενστάσεων και των απαντητικών αυτοτελών ισχυρισμών του αντιδίκου, για την αρμοδιότητά του καθώς και για την πλήρωση των λοιπών διαδικαστικών προϋποθέσεων της δίκης, (νόμω βάσιμο, επίδοση επί ερημοδικίας, πιστοποιητικά κ.λ.π), η οποία  καταχωρείται στα πρακτικά και να ζητήσει διασαφήσεις και συμπληρώσεις  από τους διαδίκους, όπως ισχύει και σήμερα σύμφωνα με το αρ. 236 και 270 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ. τα οποία υποχρεώνουν το δικαστή να φροντίζει για τη διασάφηση των ισχυρισμών  των διαδίκων  Ειδικά επί αοριστίας της αγωγής ή των ενστάσεων ή των αυτοτελών ισχυρισμών των διαδίκων, το δικαστήριο υποχρεούται να αναφέρει ειδικά τα σημεία της αοριστίας.

___δ] Σε περίπτωση μη πλήρωσης των προϋποθέσεων η υπόθεση μπορεί, μετά από αίτημα των διαδίκων, να αναβληθεί προκειμένου να συζητηθεί μετά από τρείς μήνες, ώστε να συμπληρωθούν οι ελλείψεις και, επί αοριστίας, η συμπλήρωση γίνεται το αργότερο εντός 30 ημερών από τη συζήτηση, με δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου και επιδίδεται στον αντίδικο. [Εννοείται ότι το συμπληρωματικό δικόγραφο περιορίζεται αποκλειστικά και μόνον στην συμπλήρωση των ελλείψεων και δεν μπορούν με αυτό να προστεθούν νέοι ισχυρισμοί, ούτε μπορούν να προστεθούν νέα αποδεικτικά μέσα]. Αν δε το δικαστήριο διαπιστώσει την ύπαρξη αοριστίας μεταγενέστερα,                   (πράγμα που θα είναι σπάνιο στην πράξη), θα εκδίδει μη οριστική απόφαση όπου θα αναφέρει αιτιολογημένα τα σημεία της αοριστίας, ώστε να συμπληρωθούν με δικόγραφο εντός μηνός και να ακολουθήσει η προαναφερθείσα διαδικασία.

     Σε περίπτωση πλήρωσης των διαδικαστικών προϋποθέσεων το δικαστήριο προχωρά είτε αμέσως είτε μετά από αναβολή[1]στη συζήτηση της υπόθεσης κι εξετάζει τους μάρτυρες που προτείνουν οι διάδικοι.  Και στην περίπτωση αυτή η μετ’ αναβολή  δικάσιμος ορίζεται μετά από τρείς μήνες. Και στις δύο περιπτώσεις την υπόθεση δικάζει στην μετ’ αναβολή δικάσιμο ο ίδιος δικαστής ή το ίδιο δικαστήριο.

___ε] Μέχρι το πέρας της συζήτησης το Δικαστήριο, λόγω του  ότι έχει μελετήσει επαρκώς το φάκελο κι έχει συμπληρώσει τις πληροφορίες του από την επ’ ακροατηρίω διαδικασία, μπορεί να διατάξει αυτοψία ή πραγματογνωμοσύνη ή την προσκόμιση κατά την κρίση του ή μετά από αίτημα διαδίκου, οποιουδήποτε εγγράφου, με προφορική διάταξή του  που καταχωρείται στα πρακτικά. Αργότερα τα εν λόγω αποδεικτικά μέσα μπορεί  διαταχθούν μόνον με τους όρους του αρ.  254 Κ.Πολ.Δ.

___στ] Η δεύτερη προσθήκη – αντίκρουση  περιορίζεται στο σχολιασμό των αναφερόμενων στην πρώτη προσθήκη – αντίκρουση καθώς και των μαρτυρικών καταθέσεων και υποβάλλεται εντός δέκα πέντε (15) ημερών  από την συζήτηση.

          ___________________________________________

 

Αρ. 238

Λάθος η κατάργηση του άρθρου, που είναι παρεπόμενη της εισαγωγής του νέου αρ, 237.

          Αρ.  251

Το άρθρο καταργείται εντελώς διότι με το σχέδιο εισάγεται ολική απαγόρευση της χωρίς δικηγόρο παράστασης του διαδίκου στο ακροατήριο με το νέο άρθρο 94 παρ. 1. Η εν λόγω απαγόρευση δεν είναι συμβατή με την πραγματικότητα καθώς στην ουσία της στερεί τη δικαστική προστασία σε υποθέσεις μικρού αντικειμένου. Θα πρέπει να παραμείνει η διάταξη με τη μορφή που είχε μέχρι σήμερα. Επίσης θα πρέπει να διατηρηθεί  το επιτρεπτό της παράστασης χωρίς δικηγόρο στο Ειρηνοδικείο  στις υποθέσεις με αντικείμενο μέχρι 5.000 € με τροποποίηση του αρ. 94, λόγω  και της προτεινόμενης  μείωσης της υλικής αρμοδιότητας του Ειρηνοδικείου  στο ποσό των 15.000 € η οποία είναι ορθή, όπως προαναφέρθηκε,  λόγω του φόρτου που έχει σωρευτεί σε αυτά.

Αρ. 254

 Η αρχή είναι ότι η διενέργεια αυτοψίας ή πραγματογνωμοσύνης πρέπει να διατάσσεται μέχρι την λήξη της συζήτησης στο ακροατήριο, καθώς, λόγω της προκατάθεσης των προτάσεων και των αποδεικτικών μέσων, το δικαστήριο είναι σε θέση να διαπιστώσει την αναγκαιότητα  αυτοψίας ή πραγματογνωμοσύνης, εκ των προτέρων και δεν χρειάζεται να το πράξει με απόφασή του που εκδίδεται οκτώ (8) και πλέον  μήνες μετά, διότι αυτό είναι αδικαιολόγητο. Μόνον σε εξαιρετικές περιπτώσεις, αν είναι απόλυτα αναγκαίο μπορεί να διαταχθεί επαναληπτική συζήτηση με ειδικά αιτιολογημένη διάταξη ( και όχι απόφαση)  του δικαστηρίου.

          Αρ. 260

Ορθή η παρ. 3 της διάταξης που θεωρεί την αγωγή μη ασκηθείσα κι  επιβάλλει τη  διαγραφή της αν ματαιώθηκε η συζήτησή της και δεν ζητήθηκε νέος προσδιορισμός  πλην όμως πρέπει να επιμηκυνθεί  η προθεσμία από  60 ημέρες σε έξι(6) μήνες ώστε να υπάρχει αναλογία με την διάταξη του άρθρου 263 ΑΚ.

          Αρ. 269  – 2

Εντελώς εσφαλμένη η κατάργηση του άρθρου που ρυθμίζει τα μέσα επίθεσης και άμυνας για τους λόγους που προαναφέρθηκαν.

          Αρ. 270         

Εντελώς εσφαλμένη η κατάργηση  της προφορικής συζήτησης και της προαπόδειξης που επιβάλλει το άρθρο αυτό για τους λόγους που προαναφέρθηκαν.

          Αρ. 393

Λάθος το επιτρεπτό της απόδειξης με μάρτυρες συμβάσεων ή συλλογικών πράξεων όταν η αξία του αντικειμένου της διαφοράς υπερβαίνει τις 30.000 €. Το ποσό είναι πολύ μεγάλο πρέπει να περιοριστεί στις 15.000 €. Ορθότατη η δυνατότητα εξέτασης των μαρτύρων με τηλεδιάσκεψη .

          Αρ. 396

Η επαναφορά του 396 με το συγκεκριμένο περιεχόμενο είναι εσφαλμένη καθώς τα προτεινόμενα άρθρα 237 και 238 στα οποία αναφέρεται  δεν πρέπει να υιοθετηθούν για τους λόγους που προαναφέρθηκαν.

Αρ. 421 επόμενα, για τις ένορκες βεβαιώσεις.

Οι προτεινόμενες διατάξεις δεν επαρκούν για να καταστήσουν τις ένορκες βεβαιώσεις αξιόπιστο αποδεικτικό μέσο ώστε να μπορεί να στηριχθεί σε αυτό αποκλειστικά η δικαστική κρίση. Η προτεινόμενη αλλαγή για πέντε (5) ένορκες βεβαιώσεις για κάθε διάδικο θα αναγκάσει τους δικηγόρους να ασχολούνται και να δαπανούν  το δυναμικό τους στη «συγγραφή» ενόρκων βεβαιώσεων και θα δημιουργήσει αδιαχώρητο στα  ήδη βεβαρημένα  αρμόδια γραφεία των Ειρηνοδικείων, στα οποία θα προσφεύγουν οι πολίτες λόγω της ανυπαρξίας κόστους.

          Αρ. 498  για τον προσδιορισμό της έφεσης

Το άρθρο δεν είναι στα προτεινόμενα να αλλαχθούν. Ωστόσο χρήζει αλλαγής. Την επιμέλεια για τον προσδιορισμό πρέπει να την έχει ο εκκαλών ο οποίος πρέπει να υποχρεούται να προβεί σε αυτόν επί ποινή απαραδέκτου της έφεσής του εντός 30 ημερών από την άσκησή της. Δεν είναι λογικό να επισπεύδει ο εφεσίβλητος τη συζήτηση της Έφεσης που ασκήθηκε σε βάρος του και να δαπανά χρόνο και χρήματα για τον προσδιορισμό και την επίδοση.

Αρ. 518

Ορθός ο περιορισμός της προθεσμίας άσκησης έφεσης αν δεν επιδόθηκε η απόφαση του πρωτοβαθμίου.  Ωστόσο τα προτεινόμενα  δύο (2)  χρόνια είναι μεγάλο χρονικό διάστημα για να παρατείνεται η  εκκρεμότητα.  Ένα (1) έτος.

 

Αρ. 527  Νέοι πραγματικοί ισχυρισμοί

Η 3^η παράγραφος πρέπει να μείνει ως έχει ήτοι  « 3) συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 269. Το απαράδεκτο λαμβάνεται υπ’ όψιν αυτεπαγγέλτως».  Και τούτο διότι η κατάργηση του αρ. 269 που αναφέρεται στο παραδεκτό των οψιγενών  ισχυρισμών στην ενώπιον του πρωτοβαθμίου δίκη είναι, όπως προαναφέρθηκε, άστοχη

          Αρ. 560 

Ορθή η προσθήκη των παραγράφων 5 και 6 οι οποίες περιλαμβάνουν πρόσθετους λόγους αναίρεσης κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των πρωτοδικείων που εκδίδονται κατ’ έφεση επί αποφάσεων των ειρηνοδικείων. Η διεύρυνση του αναιρετικού ελέγχου  είναι επιβεβλημένη καθώς τα Ειρηνοδικεία πολλές φορές ασχολούνται με πολύ σημαντικές υποθέσεις π.χ. νομή ακινήτων  μεγάλης αξίας.   

 

          Αρ. 564

 Ορθός ο περιορισμός της προθεσμίας άσκησης αίτησης αναίρεσης αν δεν επιδόθηκε η απόφαση που μπορεί να προσβληθεί ενώπιον του Αρείου Πάγου. Ωστόσο τα προτεινόμενα  δύο (2)  χρόνια είναι μεγάλο χρονικό διάστημα για να παρατείνεται η  εκκρεμότητα.  Ένα (1) έτος.

          Αρ. 565

Ορθή η αναστολή εκτέλεσης της απόφασης στις  διαφορές των αρ. 592 παρ. 1 και 2 .

          Αρ. 568

Η 1^η παράγραφος του άρθρου δεν είναι στις προτεινόμενες να αλλαχθούν. Ωστόσο χρήζει αλλαγής. Την επιμέλεια για τον προσδιορισμό της αίτησης αναίρεσης πρέπει να την έχει ο αναιρεσείων.  Αυτός πρέπει να υποχρεούται να προβεί σε αυτόν, επί ποινή απαραδέκτου της αίτησης αναίρεσής του, εντός 30 ημερών από την άσκησή της. Δεν είναι λογικό να επισπεύδει ο αναιρεσίβλητος τη συζήτηση της αίτησης  αναίρεσης που ασκήθηκε σε βάρος του και να δαπανά χρόνο και χρήματα για τον προσδιορισμό και την επίδοση.

          Αρ.  568 – 571

Σοβαρό λάθος η κατάργηση  της εισηγητικής έκθεσης με την οποία έχει θεσπιστεί ένα είδος προδικαστικού ελέγχου των αναιρετικών ισχυρισμών. Αυτή οριοθετεί στην πράξη την, ενώπιον του Αρείου Πάγου, δίκη και αποτελεί εγγύηση για τους διαδίκους ότι μελετήθηκε επαρκώς η αίτηση αναίρεσης. Ο δικηγόρος  μπορεί με την αγόρευσή του και το υπόμνημά του να διαπιστώσει λάθη στην εισήγηση, αν υπάρχουν, και να βοηθήσει το Δικαστήριο.

Περαιτέρω, πρέπει για να βελτιωθεί το σύστημα, να αποτελεί προϋπόθεση για την παράδοση εισήγησης από τον εισηγητή η κατάθεσή του αποδεικτικού επίδοσης της αίτησης αναίρεσης στην αρμόδια γραμματεία του Α.Π. το αργότερο είκοσι (20) ημέρες πριν την δικάσιμο, όσο και η προβλεπόμενη προθεσμία για την κατάθεση προτάσεων. Έτσι θα παύσει το φαινόμενο ο εισηγητής να φέρνει  εισήγηση, η σύνταξη της οποίας σε πολλές περιπτώσεις είναι επίπονη, αλλά, επειδή το πόρισμά της δεν αρέσει στον αναιρεσείοντα που δεν έχει επιδώσει την αίτηση, η υπόθεση να ματαιώνεται και να πηγαίνει «στράφι» η δουλειά του δικαστή.

          Αρ. 574

 Το άρθρο επηρεάζεται λόγω  της προτεινόμενης κατάργησης  της εισηγητικής έκθεσης . Πρέπει να παραμείνει ως έχει.

          Αρ. 585

Ορθή η αλλαγή. 

Άρθρα 591 έως 622 Ειδικές διαδικασίες

Ορθά  τα προτεινόμενα καθώς συμπτύσσουν τις ειδικές διαδικασίες.   Ορθότερο είναι να υπάρχει μια διαδικασία για όλες τις υποθέσεις καθώς πλέον δεν υπάρχει επαρκής δικαιολογητικός λόγος που να διακρίνει τις τακτικές από την ειδική διαδικασία.

 Αρ. 623

Ορθή η συμπλήρωση της τελευταίας παραγράφου.

Αρ. 624

Ορθά το άρθρο επιτρέπει πλέον την έκδοση διαταγής πληρωμής κατά προσώπου που διαμένει στο εξωτερικό και περιορίζει την απαγόρευση μόνον στους αγνώστου διαμονής.

 Αρ. 626

Ορθά  καταργείται η προφορική αίτηση για την έκδοση διαταγής πληρωμής.

 Αρ. 627 – 636

Ορθά τα προτεινόμενα.

          Αρ. 682 – 703  ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ

1. Πραγματική αιτιολογία στις αποφάσεις. Η αλλαγή του τρόπου αιτιολόγησης των ουσιαστικών κυρίως κρίσεων στις δικαστικές αποφάσεις αποτελεί κύριο παράγοντα ποιοτικής αλλαγής στη Δικαιοσύνη. Πρέπει να εξηγείται με απλά λόγια στους διαδίκους το «γιατί» της παραδοχής ή της απόρριψης, στους ουσιώδεις για την έκβαση της δίκης ισχυρισμούς τους. Συγκεκριμένα, αν ο Δικαστής στηρίζει την κρίση του επί των ισχυρισμών αυτών σε αποδεικτικά μέσα που δεν παράγουν πλήρη απόδειξη, υποκείμενα στη  ελεύθερη εκτίμησή του, έχει υποχρέωση να αναφέρει τον ειδικό λόγο που πείστηκε εξ’ αυτών. Η ποιότητα αυτού του ειδικού λόγου συνιστά το κύριο κριτήριο αξιοπιστίας της δικαστικής κρίσης.

2. Υποχρεωτική η αναφορά της προθεσμίας ασκήσεως του ενδίκου μέσου στην απόφαση. Έτσι το βάρος τηρήσεώς της θα  το έχει ο διάδικος.

3. Όποιος ασκεί ένδικο μέσο πρέπει, επί ποινή απαραδέκτου, να προσδιορίσει και τη συζήτηση εντός μηνός από την άσκησή του και να προβεί στην επίδοση εντός του επομένου μηνός.  Έτσι αφενός δεν δαπανά ο εφεσίβλητος ή ο αναιρεσίβλητος για τον προσδιορισμό και τις επιδόσεις, όπως συμβαίνει σήμερα και αφετέρου παύει η εκκρεμότητα.

4. Σε περίπτωση νίκης του ενάγοντα το δικαστικό ένσημο επιστρέφεται από το Δημόσιο στο οποίο καταβλήθηκε.  Και όχι μέσω των δικαστικών εξόδων που επιδικάζονται. Έτσι παύει η αδικία σε βάρος των εναγόντων που μολονότι κέρδισαν τη δίκη είναι αδύνατο, για οποιοδήποτε λόγο να εισπράξουν την απαίτησή τους  μέσω της  διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης, πράγμα που είναι συνηθέστατο στην τρέχουσα περίοδο της οικονομικής κρίσης.                            Το Δημόσιο έχει τα μέσα για να εισπράξει από τον ηττηθέντα διάδικο το  ποσό του δικαστικού ενσήμου και αν δεν μπορεί ας μην εισπράξει. Γιατί πρέπει να πληρώσει αυτός που προσέφυγε δικαιολογημένα στη δικαιοσύνη. Περαιτέρω, είναι αυτονόητο, ότι το δικαστικό ένσημο στις αναγνωριστικές αγωγές είναι απαράδεκτο μέτρο διότι κωλύει την ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στα Δικαστήρια, εξαρτώντας την από την  οικονομική τους κατάσταση. Ο δε διπλασιασμός του την περίοδο της οικονομικής κρίσης είναι εκτός νομικού πολιτισμού.

5. Η ανταγωγή του άρθρου 268 ασκείται αποκλειστικά με ξεχωριστό δικόγραφο και όχι με τις προτάσεις. Αυτό επιδίδεται τουλάχιστον δύο (2) μήνες  πριν την ημέρα προκατάθεσης των προτάσεων, ώστε να μην αιφνιδιάζεται ο αντεναγόμενος και στις ειδικές διαδικασίες ένα μήνα πριν τη συζήτηση.  Στο σχέδιο του νέου κώδικα με το οποίο προτείνεται η κατάργηση της δια των προτάσεων άσκησή της, είναι στην ορθή κατεύθυνση.

6. Η αντέφεση  στις ειδικές διαδικασίες ασκείται αποκλειστικά με ξεχωριστό δικόγραφο που επιδίδεται 30 ημέρες πρίν και όχι με τις προτάσεις.

7. Υποχρεωτική η προδιάσκεψη στα πολυμελή πρωτοδικεία. Αυτό συμβαίνει σήμερα ατύπως στα δικαστήρια της Θεσσαλονίκης και είναι ορθό να επεκταθεί και στην Αθήνα που δεν εφαρμόζεται. Έτσι επιτυγχάνεται η ενημέρωση όλης της σύνθεσης από τον εισηγητή και λύνονται γρήγορα όλα τα προδικαστικά ζητήματα με τη συμβολή του προέδρου που είναι έμπειρος δικαστής.

        ___________________________________________________

                                                            Οι δικηγόροι

Αντώνης Μπιλίσης, Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη,

Ηλίας Σαρακενίδης, Κωνσταντίνος Μπλατσούκας

Σταύρος Καραμπάσογλου και Mαργαρίτα Γκαϊτατζή

 

---

ΚΙΝΗΣΗ  «ΕΠΙΛΟΓΗ ΠΡΑΞΗΣ  ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ»

ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ  ΕΚΤΕΛΕΣΗ 1^η προσέγγιση

                                   Γενική εικόνα.

Στα κύρια ζητήματα το σχέδιο νόμου αστοχεί με λίγες ορθές επιμέρους αλλαγές  Ειδικότερα :

    1^ον] Η εισαγωγή του επιτρεπτού των πολλαπλών κατασχέσεων στα κινητά και τα ακίνητα, (ακόμη κι αν επιλυθούν τα εξαιρετικά δυσεπίλυτα  πρακτικά προβλήματα που τίθενται και παραβλέψουμε και την αύξηση του κόστους που συνεπάγεται για τους δανειστές), οδηγεί στη βέβαιη καταστροφή του οφειλέτη καθώς ο πλειστηριασμός της ακίνητης περιουσίας του θα γίνεται πάντοτε και αμέσως, χωρίς να του δίνεται καμιά ευκαιρία να ρυθμίσει τα χρέη του όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα, (μιας και είχε να κάνει κάθε φορά με έναν επισπεύδοντα),  και όπως επιβάλλεται να συνεχιστεί λόγω της οικονομικής κρίσης που βιώνουμε, δοθέντος και του ότι η αναγκαιότητα της ρύθμισης των χρεών διαπνέει πλέον τη νομοθεσία .  Αν δε ο λόγος της προτεινόμενης αλλαγής  είναι η αντιμετώπιση των συμπαιγνιών,  το εισηγούμενο μέτρο, που επιπίπτει «επί δικαίους και αδίκους»,  εκτός από ανάλγητο είναι και άστοχο. Υπάρχουν άλλοι απλοί τρόποι λύσης του προβλήματος στους οποίους αναφερόμαστε παρακάτω στην οικεία θέση, χωρίς την  ανατροπή του ισχύοντος καθεστώτος και την αναστάτωση του συστήματος της αναγκαστικής εκτέλεσης.

    2^ον] Περαιτέρω η προτεινόμενη κατάθεση των εκπλειστηριασμάτων στις τράπεζες και όχι στο Τ.Παρ.Δ. δεν είναι ορθή καθώς το  Δημόσιο στερείται παραδοσιακό πόρο του με τον οποίο χρηματοδοτούνται μέχρι σήμερα, μέσω του Ταμείου, οι αυτοδιοικητικοί οργανισμοί, οι αποζημιώσεις λόγω  απαλλοτριώσεων και τα δάνεια 1^ης κατοικίας των υπαλλήλων του, τη στιγμή μάλιστα  που οι ανάγκες του για  ρευστότητα είναι τεράστιες και για την εξασφάλισή της μπαίνει ο ένας φόρος μετά τον άλλον. Είναι προφανές λοιπόν ότι το έλλειμμα που θα δημιουργηθεί, αν περάσει το μέτρο, θα κληθούν να το πληρώσουν με τον ένα ή τον  άλλο τρόπο οι πολίτες. Η μόνη αλλαγή που μπορεί και πρέπει να γίνει στο ισχύον καθεστώς είναι να δίνει το Τ.Παρ.Δ. τόκο στα κατατιθέμενα σε αυτό πλειστηριάσματα, όπως πράττει με τους καταθετικούς λογαριασμούς του.

   3^ον] Τέλος άστοχη είναι η  πρόταση για εκδίκαση των ανακοπών με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων καθώς και το ανέκκλητο των επ’ αυτών αποφάσεων, καθώς θα επιβαρυνθεί  αδικαιολόγητα ο Άρειος Πάγος, ο οποίος ελέγχει τις ακυρότητες και τις πλημμέλειες της εκτελεστικής διαδικασίας, στον οποίο θα έρχονται πλέον τα παράπονα κατά των αποφάσεων των Μονομελών Πρωτοδικείων και των  Ειρηνοδικείων που θα εκδίδονται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων σε ελάχιστο χρόνο, με αποτέλεσμα μα είναι αυξημένα και τα λάθη. Και αυτό δεν είναι ορθό.      ______________________________

                                                                                                                                          Ειδικότερα επί των άρθρων. 

Αρ. 924

Λάθος η κατάργηση της 1^ης και 2^ης παραγράφου της διάταξης. Δεν υπάρχει κανένας λόγος γι’ αυτό.

    1] Ορθή η συνεκδίκαση των ανακοπών. Πρέπει μόνον  να γραφεί «με επιμέλεια της γραμματείας» προσδιορίζονται οι ανακοπές για να δικαστούν στην ίδια δικάσιμο. Τριάντα (30) μέρες πριν τη συζήτηση ο πρόσθετος λόγος ανακοπής όσο και η προθεσμία επίδοσης πριν τη δίκη και όχι μόνον οκτώ (8). Ο ανακόπτων, αφού η ανακοπή προσδιορίζεται να συζητηθεί μέσα σε 60 μέρες έχει 30 ημέρες να υποβάλλει τον πρόσθετο λόγο του. Αλλιώς υπάρχει διάκριση σε βάρος  του καθ’ ού  η ανακοπή που δεν  πρέπει να εξαναγκάζεται να προετοιμαστεί για να αντιμετωπίσει τον πρόσθετο λόγο την τελευταία στιγμή. Η βραχεία προθεσμία αντίκειται και στην γενική αρχή ότι η προθεσμία επίδοσης  της ανακοπής  είναι ένας μήνας πριν, σύμφωνα με το αρ.  591 Κ. Πολ.Δ.

    2] Ο περιορισμός του δικαιώματος Έφεσης, μόνο στην  περίπτωση της απαίτησης που στηρίζεται σε συμβολαιογραφικό έγγραφο, είναι άστοχος διότι υπάρχουν κι άλλες περιπτώσεις που δεν έχει προηγηθεί δικαστική κρίση για την εκκαθάριση της απαίτησης όπως:  α) η επίκληση της εξόφληση και η επίκληση της εξόφλησης λόγω συμψηφισμού  με ανταπαίτηση του οφειλέτη. Και στην 1^η και στην 2^η περίπτωση, εισάγεται στη δίκη ανέλεγκτος δικαστικά ισχυρισμός του οφειλέτη και άρα επιβάλλεται το δικαίωμα στην άσκηση των ενδίκων μέσων της ανακοπής ερημοδικίας και της Έφεσης. β) Το ίδιο επιβάλλεται και στις άλλες περιπτώσεις  εκτελεστών  τίτλων, πλην του α εδαφίου της 2^ης παραγράφου του αρ. 904 Κ.Πολ.Δ.  Στην  περίπτωση που εκτελεστός τίτλος είναι η διαταγή πληρωμής, αν δεν προηγήθηκε ανακοπή κατά αυτής σύμφωνα με το αρ. 632 Κ.Πολ.Δ., αλλά προτιμήθηκε η άσκηση της ανακοπής του 933,  η απαίτηση δεν έχει ελεγχθεί δικαστικά.  γ) Ο περιορισμός του δικαιώματος Έφεσης θα επιβαρύνει τον Άρειο Πάγο καθώς όλες οι πλημμέλειες της εκτελεστικής διαδικασίας ελέγχονται αναιρετικά και εφόσον δεν θα μεσολαβεί το Εφετείο οι διάδικοι θα προσφεύγουν στον Άρειο Πάγο για τον έλεγχο των λαθών των αποφάσεων των Μονομελών Πρωτοδικείων, τα οποία λόγω του εκ του νόμου περιορισμού του χρόνου έκδοσής τους αναμενόμενο είναι να αυξηθούν.

    3] Στην παρ. 2 προβλέπεται ότι η συζήτηση της ανακοπής γίνεται με την διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων ( 686 επ. ). Η υπαγωγή στην εν λόγω διαδικασία δεν είναι ορθή, διότι δεν νοείται, σε δίκη που μπορεί να προβληθεί ουσιαστική ένσταση, όπως αυτή της εξόφλησης λόγω συμψηφισμού, να κρίνεται με πιθανολόγηση η ύπαρξη ή όχι της έννομης σχέσης που αποτελεί τη βάση της απαίτησης που τάσσεται σε συμψηφισμό κι εκ της κρίσεως αυτής να παράγεται δεδικασμένο.

    4] Στην παρ. 5 που αναφέρεται στην απόδειξη των ισχυρισμών που αφορούν την απαίτηση, πρέπει να συμπληρωθεί στα  έγγραφα και η δικαστική  ομολογία, διότι δίνεται η εντύπωση ότι εξαιρείται το εν λόγω αποδεικτικό μέσο.

    5] Αδικαιολόγητη η κατάργηση της επίδοσης της ανακοπής στον πληρεξούσιο δικηγόρο που υπέγραψε την επιταγή σύμφωνα με το αρ. 924 ή παρέσχε την εντολή εκτέλεσης. Δεν μπορεί ο οφειλέτης να ψάχνει να βρει την κατοικία – έδρα του επισπεύδοντα για να ασκήσει έγκυρα  την ανακοπή του.

          _________________________________________________

Αρ. 934

Παρ. 1^α  . Η προθεσμία ασκήσεως της ανακοπής πρέπει να  εκκινεί από την επομένη της επίδοσης της έκθεσης κατάσχεσης στον οφειλέτη.

Ορθή η σύμπτυξη των παλιών εδαφίων  α και β. Συντομεύει αντικειμενικά την έκδοση απόφασης  επί της ανακοπής.  Λάθος ο περιορισμός της προθεσμίας ανακοπής για την εγκυρότητα της τελευταίας πράξης στα ακίνητα. Οι υποθέσεις είναι σοβαρές και τα δικηγορικά γραφεία χρειάζονται χρόνο για να αντιδράσουν. Πρέπει να παραμείνει  90 μέρες η προθεσμία.

 

Αρ. 937 παρ. 3

Καταργείται η εφαρμογή του αρ. 643 που παρέπεμπε στα άρθρα  649 και 650. Το πρώτο προέβλεπε τη διαδικασία της συζήτησης (αποδεικτικά μέσα μέχρι το τέλος αυτής και τη μη υποχρεωτικότητα προτάσεων) και το δεύτερο την αποδεικτική διαδικασία. Η  προτεινόμενη  διαδικασία είναι, σύμφωνα με το σχέδιο  του  αρ. 933 παρ. 2, η των ασφαλιστικών μέτρων.   Ωστόσο η υπαγωγή στην εν λόγω διαδικασία είναι εσφαλμένη για τους λόγους που προαναφέρθηκαν και πρέπει η διάταξη να παραμείνει ως έχει.

Αρ. 938 παρ. 1

Αδικαιολόγητη η κατάργηση της επίδοσης της αίτησης αναστολής στον πληρεξούσιο δικηγόρο που υπέγραψε την επιταγήσύμφωνα με το αρ. 924 ή παρέσχε την εντολή εκτέλεσης. Δεν μπορεί ο οφειλέτης να ψάχνει να βρει την κατοικία – έδρα του επισπεύδοντα για να ασκήσει έγκυρα  την αίτηση αναστολής.

          Αρ. 954 παρ 1

Το άρθρο θέτει ως προϋπόθεση της κατάσχεσης την αφαίρεση των κινητών από το δικαστικό επιμελητή και τη σύνταξη σχετικής έκθεσης. Σύμφωνα δε με το άρθρο 956 παρ. 1, ο δικαστικός επιμελητής παραδίδει τα κατασχεμένα πράγματα για φύλαξη σε μεσεγγυούχο, ο οποίος μπορεί να είναι και ο καθ’ ού ή εκτέλεση αλλά και ο επισπεύδων αν υπάρχει μεταξύ τους συμφωνία. Με αυτά τα δεδομένα είναι αδύνατη άλλη κατάσχεση εκτός από την πρώτη από άλλον δανειστή, αφού δεν μπορεί να υπάρξει άλλη αφαίρεση των κινητών εκτός από αυτή που έγινε κατ’ εντολή του 1^ου κατασχόντα. Η μεγάλη διάρκεια της μεσεγγύησης, (οκτώ (8) και σε περίπτωση αναβολής + πέντε (5) μήνες), αποτελούν σοβαρό αντικίνητρο για αποδοχή της ιδιότητας του μεσεγγυούχου από τρίτα, σε σχέση με την εκτέλεση πρόσωπα, και θα υπάρξει πρόβλημα στn εξεύρεση διορισμό μεσεγγυούχων.

Αρ. 954 παρ. 2 εδ. ε

 Σφάλμα ο εκπλειστηριασμός των κινητών οκτώ (8) μήνες  μετά την ημέρα της κατάσχεσης. Δεν διακρίνεται η αναγκαιότητα που επιβάλλει τέτοια καθυστέρηση. Πρέπει να διατηρηθεί η παλιά προθεσμία  του αρ. 959 παρ  4, ήτοι 15 ημέρες μετά και όχι πέραν του τριμήνου. Ο καθ’ ού μπορεί να  αιτηθεί την αναστολή της εκτέλεσης. Τα προβλήματα που θα δημιουργηθούν αν υιοθετηθεί η διάταξη είναι:  α) απαξίωση των κινητών που αφορούν εποχικά είδη, αυτοκίνητα, Η/Υ κ.λ.π. και άρα μείωση των αξιών τους αλλά και αντικίνητρο για τους υποψήφιους πλειοδότες,           β) μεγάλα έξοδα φύλαξης σε περίπτωση αφαίρεσης που θα προκαταβάλλονται από τον επισπεύδοντα και όταν θα πρόκειται για την επίσπευση της διαδικασίας της εκτέλεσης για μικρές απαιτήσεις θα την καθιστούν ασύμφορη,  γ) αδυναμία εξεύρεσης μεσεγγυούχου σε περίπτωση αφαίρεσης λόγω της μεγάλης διάρκειας της ευθύνη του               δ) αδικαιολόγητη τοκοφορία της απαίτησης για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα και ε) σε περίπτωση αφαίρεσης ο οφειλέτης θα στερείται τα κινητά του για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς να γίνεται ο πλειστηριασμός και άρα και τα μέσα βιοπορισμού του αν πρόκειται  για το μηχανολογικό εξοπλισμό της επιχείρησής του.

Σε κάθε περίπτωση, αν παραμείνει η προθεσμία, πρέπει να γίνει εντός  οκτώ μηνών, κατ’ επιλογή του επισπεύδοντα και όχι λιγότερο από 15 ημέρες από την  επιβολή της κατάσχεσης. 

Αρ. 955 .

 Στην παρ. 1  πρέπει να διατηρηθεί η προθεσμία των 8 ημερών  για την επίδοση  της έκθ. κατάσχεσης στον καθ’ ού που δεν κατοικεί στην περιφέρεια του Δήμου που έγινε η κατάσχεση. Δημιουργείται πρόβλημα στους δικαστικούς επιμελητές με την προτεινόμενη τριήμερη προθεσμία, οι οποίοι πιέζονται υπερβολικά να διενεργήσουν σε ελάχιστο χρόνο επίδοση σε χώρο εκτός της εποπτείας τους με αποτέλεσμα να απειλείται αδικαιολόγητα η εγκυρότητα της κατάσχεσης. [Θα υπάρχει σίγουρα πρόβλημα στις επιδώσεις στη νησιωτική Ελλάδα]. Ο περιορισμός της προθεσμίας δεν ωφελεί τη διαδικασία με κανένα τρόπο. Η περίπτωση εντός του 8ημέρου, ο πληροφορηθείς ατύπως την κατάσχεση ( απών κατ’ αυτήν)  οφειλέτης να μεταβιβάσει  συμπαικτικά ή πραγματικά   τα κατασχεμένα κινητά, αντιμετωπίζεται με την εξάρτηση της απαγόρευσης διάθεσης του αρ. 958 από την επίδοση της κατασχετήριας έκθεσης στον Ειρηνοδίκη η οποία πρέπει να γίνεται το αργότερο εντός τριημέρου. Με την επίδοση αυτή η κατάσχεση των κινητών και η συνεπαγόμενη απαγόρευση διάθεσης θα εξαρτάται από βέβαιη χρονολογία.

Άρα το 3^ο εδάφιο του 955 πρέπει να εισάγεται με τη φράση « Εντός τριών εργασίμων ημερών η έκθεση επιδίδεται …» .

Στην παρ. 2 πρέπει να παραμείνει η 10 ήμερη προθεσμία  για την κατάθεση των εγγράφων στον υπάλληλο του πλειστηριασμού. Είναι ελάχιστος ο χρόνο των 5 ημερών και εισάγεται αδικαιολόγητα παράγοντας ακυρότητας, χωρίς να ωφελείται η διαδικασία.

Στην παρ. 2 εδάφιο 1 πρέπει να αντικατασταθεί η φράση «συντάσσοντας έκθεση» με τη φράση, «ο αρμόδιος υπάλληλος του πλειστηριασμού συντάσσει σχετική έκθεση».

Πρέπει τέλος να διευκρινιστεί ότι οι προθεσμίες εκκινούν από την ολοκλήρωση της κατάσχεσης δεδομένου ότι σε πολλές περιπτώσεις η κατάσχεση διαρκεί περισσότερο από μία ημέρα

 

Λάθος η διάσπαση της αρχής της μιας κατάσχεσης και στα κινητά και στα ακίνητα. [ Στα ακίνητα προτείνεται με  την τροποποίηση του.αρ. 997 παρ. 5].  Και τούτο διότι:   —- α) Επί περισσότερων χρεών του οφειλέτη θα γίνεται αμέσως ο πλειστηριασμός των ακινήτων του οφειλέτη  και δεν θα έχει αυτός τη δυνατότητα να τα ρυθμίσει όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα με συναινετικές αναβολές έναντι μερικής καταβολής της απαίτησης του επισπεύδοντα. Είναι παράλογο το καθεστώς αυτό  να ανατραπεί τώρα στην καρδιά της κρίσης, που στη θέση του οφειλέτη μπορεί να βρεθεί ο καθένας, λόγω της δραματικής αλλαγής των οικονομικών συνθηκών.  [Οι περισσότεροι των νυν οφειλετών χρεώθηκαν πριν από αυτήν υπολογίζοντας ότι μπορούν να ανταπεξέλθουν με βάση τα συνήθη μέχρι τότε  εισοδήματά τους]. Η λογική δε της ρύθμισης των χρεών διαπνέει πλέον ολόκληρη τη νομοθεσία και η συγκεκριμένη διάταξη βρίσκεται στον αντίποδα.  Συνεπώς, για όσο χρόνο διαρκεί η κρίση η ρύθμιση των χρεών είναι επιβεβλημένη και η μη ρύθμιση με πλειστηριασμούς «εδώ και τώρα» (άλλως Fast Track) εξυπηρετεί  σκοπούς που εκφεύγουν από τον κοινωνικό ρόλο της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτέλεσης.       

—– β) Θα γίνονται  αδικαιολόγητα έξοδα από πολλούς δανειστές οι οποίοι δεν τα παίρνουν πίσω και για αυτόν τον λόγο ο ανταγωνισμός για το ποιος πλειστηριασμός θα γίνει θα είναι πραγματικά αδυσώπητος, με την έννοια ότι δεν θα αφήνει περιθώριο για κανενός είδους επιεική συμπεριφορά του επισπεύδοντα έναντι του οφειλέτη. Επιπλέον επιβαρύνεται οικονομικά και ο οφειλέτης αφού κάθε ξεχωριστή κατάσχεση θα παράγει και ξεχωριστή ανακοπή (εντός 45 ημερών από αυτήν με τη νέα διάταξη του αρ. 934 ), ο οποίος ωστόσο ευρισκόμενος  σε αντικειμενική οικονομική αδυναμία, δεν θα μπορεί να υπερασπιστεί τα συμφέροντά του.

—– γ) Αφαιρείται  η δυνατότητα από τον επιμελή εγχειρόγραφο που θα κινηθεί πρώτος, να εισπράξει, επισπεύδοντας ο ίδιος την διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης.

Εκτός των παραπάνω η προτεινόμενη διάταξη θα δημιουργήσει αξεπέραστα πρακτικά προβλήματα, καθώς είναι δυνατόν να συμπίπτουν πολλοί πλειστηριασμοί των ίδιων ακινήτων και κινητών την ίδια ημέρα που θα διενεργούνται από διαφορετικούς υπάλληλους του πλειστηριασμού.  Είναι προφανές : α) ότι κάθε επόμενος κατασχών, αν δεν μπορεί να βάλλει το δικό του πλειστηριασμό νωρίτερα από τον προηγούμενο θα τον βάζει την ίδια μέρα και β)  ότι στην περίπτωση των  κινητών, (για την εκτίμηση της αξίας των οποίων δεν υπάρχει αντικειμενικός προσδιορισμός),   μετά την πρώτη κατάσχεση οι άλλοι δανειστές θα κατάσχουν με μικρότερες τιμές εκτίμησης και 1ης προσφοράς και ο πρώτος ορισθείς πλειστηριασμός δεν θα γίνεται με αποτέλεσμα  ο πρώτος κατασχών να  κάνει αδικαιολόγητα έξοδα. Λόγω του ενδεχόμενου αυτού θα δημιουργείται κάθε φορά  «διαγωνισμός»  μεταξύ των δικαστικών επιμελητών που ενεργούν επάλληλες εκτελεστικές διαδικασίες,  ποιος θα βάλλει τη μικρότερη τιμή εκτίμησης και 1^ης προσφοράς, ώστε να γίνει ο δικός του πλειστηριασμός, με αποτέλεσμα τα κινητά να απαξιώνονται εντελώς.

Αλλά αν ο λόγος της προτεινόμενης διάσπασης της αρχής της μίας κατάσχεσης είναι η άρση των συμπαιγνιών, είναι προφανές ότι οι πολλαπλές κατασχέσεις δεν είναι το δόκιμο μέσο, καθώς επιβάλλεται αδιάκριτα «επί δικαίους και αδίκους».  Oι συμπαιγνίες εξαλείφονται  με απλό τρόπο που δεν ανατρέπει το ισχύον καθεστώς, το οποίο μπορεί να βελτιωθεί :

—– 1^ον]  Με την επέκταση του δικαιώματος υποκατάστασης του αρ. 979 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ., η οποία πρέπει να καταστεί αυτοδίκαιη, στην περίπτωση δύο συναινετικών αναβολών, σε οποιονδήποτε δανειστή διαθέτει εκτελεστό τίτλο κι έχει επιδώσει επιταγή, ο οποίος θα δηλώσει  στον υπάλληλο του πλειστηριασμού, εντός πέντε (5)  ημερών από την ματαίωση του πλειστηριασμού που ορίστηκε μετά από τη δεύτερη συναινετική αναβολή,  ότι επιθυμεί να τον επισπεύσει.

—– 2^ον] Με την απόδοση της πρωτοπραξίας από το δικαστήριο της εκτέλεσης, αν υπάρχουν περισσότεροι δικαιούχοι υποκατάστασης που προβαίνουν στη σχετική δήλωση, σε αυτόν που διαθέτει τον παλαιότερο εκτελεστό τίτλο. Αν όμως μεταξύ των απαιτήσεων των δανειστών αυτών υπάρχουν και προερχόμενες από συμβάσεις αυτοί προτιμώνται μόνον: α) σε περίπτωση  δανείου ή  αναγνώρισης χρέους, αν αποδεικνύονται από έγγραφα βέβαιης χρονολογίας, τόσο οι συμβάσεις όσο και η  μετακίνηση των χρημάτων που αποτελεί τη βάση της αναγγελλόμενης απαίτησης και β) σε περίπτωση εμπορικών συμβάσεων, αν η συναλλαγή προκύπτει από νόμιμα διασταυρούμενο στοιχείο και ιδίως από τις λογιστικές εγγραφές των εμπορικών βιβλίων και τα  επίσημα παραστατικά πληρωμών. Την ύπαρξη των προϋποθέσεων ελέγχει το αρμόδιο για την εκτέλεση Δικαστήριο, που δικάζει κατά τη διαδικασία των αρ. 686 επ., μετά από σχετική αίτηση όποιου έχει έννομο συμφέρον, η οποία απευθύνεται υποχρεωτικά εναντίον όσων δήλωσαν ότι επιθυμούν την επίσπευση του πλειστηριασμού. Το δικαστήριο απονέμει μεταξύ αυτών την πρωτοπραξία και σε περίπτωση που διαπιστωθεί συμπαιγνία οποτεδήποτε, λόγω ύπαρξης εικονικής απαίτησης το δικαστήριο επιβάλλει χρηματική ποινή τόσο στον οφειλέτη όσο και στον εικονικώς επισπεύδοντα που μπορεί να φτάσει το σύνολο της εικονικής απαίτησης.

               ________________________________________________

 

Αρ. 960

Λάθος η κατάργηση της περίληψης κατασχετήριας έκθεσης στα κινητά. Πρέπει να παραμείνει καθώς σε περίπτωση αναβολής του πλειστηριασμού, συνεπεία συμφωνίας ή δικαστικής απόφασης, επιβάλλεται να γνωστοποιηθεί και με επίδοση  το γεγονός της αναβολής και ο λόγος αυτής στον οφειλέτη τον επισπεύδοντα στους ενεχυρού-χους δανειστές, στους δικαιούχους εμπράγματων ασφαλειών, καθώς επίσης και στα τελωνεία την εφορία και το ΙΚΑ, ( αρ. 54 Ν.Δ. 356/1974 ΚΕΔΕ),  σε όλους δηλαδή που, επί ποινή ακυρότητας του πλειστηριασμού, έπρεπε να λαμβάνουν γνώση με βάση τα μέχρι σήμερα ισχύοντα. Αλλιώς υπάρχει κίνδυνος να μην αντιλαμβάνονται την αναβολή. Περαιτέρω είναι αντιφατικό από τη μια να καταργείται η περίληψη κατασχετήριας έκθεσης στα κινητά και από την άλλη  να διατηρείται  η υποχρέωση κοινοποίησης αυτής σύμφωνα με το αρ. 54 ΚΕΔΕ.

Αρ. 963

Να παραμείνει η κήρυξη. Ας την κάνει ο υπάλληλος του πλειστηριασμού αν το πρόβλημα είναι τα κηρύκεια που είναι ελάχιστα 30 € περίπου .

                   

Αρ. 965 παρ 3

Πρέπει να συμπληρωθεί ότι η καταβολή του πλειστηριάσματος θα μπορεί να  γίνεται εκτός από  μετρητά  και με τραπεζική επιταγή.

        

Αρ. 965 παρ. 4

Εισάγεται αδικαιολόγητα διάταξη υπέρ των συμφερόντων των Τραπεζών, καθώς όλα τα χρήματα που τηρούνται σήμερα στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων από πλειστηριάσματα μέχρι το αμετάκλητο του πίνακα και τη διανομή του πλειστηριάσματος,                             περιέρχονται σε αυτές. Το μέτρο θα προκαλέσει προφανή βλάβη στα συμφέροντα του δημοσίου, λόγω στέρησης του συγκεκριμένου πόρου και της προερχόμενης από αυτόν ρευστότητας, η οποία θα επηρεάσει την πολιτική  του ταμείου για την  επίτευξη των κύριων σκοπών του που είναι: α) οι δανειοδοτήσεις των οργανισμών τοπικής και νομαρχιακής αυτοδιοίκησης, β) η  χορήγηση δανείων για την απόκτηση 1^ης κατοικίας σε υπαλλήλους του δημοσίου και γ) η πληρωμή των αποζημιώσεων λόγω απαλλοτρίωσης.

Περαιτέρω θα δημιουργήσει  σοβαρά προβλήματα καθώς η επιλογή του πιστωτικού ιδρύματος θα υπόκειται πλέον στους συμβολαιογράφους οι οποίοι: α) θα δέχονται πιέσεις κι ενδεχομένως ανταλλάγματα διαπραγματευόμενοι αναγκαστικά τα επιτόκια επί πλειστηριασμών που έχουν αποδώσει μεγάλα ποσά ως εκπλειστηρίασμα και β) θα έρχονται, στις περιπτώσεις αυτές, σε δύσκολη θέση διότι θα αναγκάζονται να απολογούνται γιατί προτίμησαν τη μία και όχι την άλλη τράπεζα.

Τέλος: α) με δεδομένο ότι οι τράπεζες είναι συχνότατα μεταξύ των αναγγελθέντων δανειστών θα δημιουργείται κίνητρο στις νομικές τους υπηρεσίες για συνολική ανακοπή των πινάκων κατάταξης, ώστε τα εκπλειστηριάσματα να παραμένουν στα ταμεία τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα μέχρι την τελεσιδικία, β) σε περίπτωση καταρρεύσεως για οποιοδήποτε λόγο των τραπεζικών ιδρυμάτων, ή «κουρέματος» των καταθέσεων όπως έχουμε δει να συμβαίνει στις Κυπριακές Τράπεζες, τα εκπλειστηριάσματα θα απομειώνονται με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το σύστημα της αναγκαστικής εκτέλεσης και γ) όσον αφορά το επιχείρημα της τοκοδοσίας αν τα χρήματα περιέλθουν στις τράπεζες,  με αλλαγή της νομοθεσίας μπορεί και το Τ.Π.Δ.  να δίδει τόκο για τις καταθέσεις των πλειστηριασμάτων, όπως ακριβώς πράττει με τους λογαριασμούς ταμιευτηρίου του.            ______________________________________________

 

Αρ. 972

Η αναγγελία 15 μέρες μετά τον πλειστηριασμό. Δεν υπάρχει λόγος μείωσης της προθεσμίας.

Αρ. 973

Το πότε θα διενεργηθεί νέος πλειστηριασμός αν ματαιώθηκε δεν είναι δουλειά του νόμου αλλά του επισπεύδοντα. Δεν χρειάζεται προθεσμία και γι’ αυτό δεν υπήρχε μέχρι τώρα καθώς ισχύει η γενική διάταξη του αρ. 959 παρ. 4. Όπως δεν είναι δουλειά του συμβολαιογράφου να αναρτά τη γνωστοποίηση της δήλωσης συνέχισης  για τη νέα ημέρα του πλειστηριασμού  Αυτή είναι δουλειά του δικαστικού επιμελητή, ο οποίος πρέπει να έχει την ευθύνη της ανάρτησης  και να λαμβάνει και σχετική εκτύπωση κατά τον χρόνο διενέργειάς της.

Η τριήμερη προθεσμία επίδοσης στον αρχικό επισπεύδοντα  της δήλωσης συνέχισης δεν έχει λόγο. Αν πάντως πρέπει να τεθεί  προθεσμία αυτή δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 8 εργασίμων ημερών, αλλιώς λόγω της μικρής προθεσμίας διακυβεύεται    αδικαιολόγητα το κύρος της δήλωσης συνέχισης.

Στην παρ. 4 πρέπει να μπει ότι υποκατάσταση χωρεί και στην περίπτωση 2^ης συναινετικής αναβολής.  Επίσης πρέπει να προβλεφθεί η έκδοση από τον δικαστικό επιμελητή περίληψης δήλωσης συνέχισης, (για τους λόγους που προαναφέρθηκαν ότι επιβάλλουν την έκδοση περίληψης), όπως ακριβώς συνέβαινε μέχρι σήμερα.

Αρ. 975

Η είσπραξη του Φ.Π.Α. πρέπει να κατατάσσεται μαζί με τις άλλες απαιτήσεις του Δημοσίου. Το υπερπρονόμιο που θεσπίστηκε με το αρ. 33 παρ. 2  του Ν 4141/2013 πρέπει να καταργηθεί, καθώς δεν είναι λογικό ούτε και συνταγματικά επιτρεπτό, ο συγκεκριμένος φόρος να αντιμετωπίζεται διαφορετικά από τους άλλους φόρους, σε βάρος των συμφερόντων των ιδιωτών.

Το σύστημα της παρ. 3 με το οποίο επιχειρείται η απόδοση κάποιου τμήματος του εκπλειστηριάσματος στους δανειστές που δεν διαθέτουν προνομιούχες απαιτήσεις είναι πολύπλοκο και δύσχρηστο και θα γίνονται λάθη στους υπολογισμούς με αποτέλεσμα να  δημιουργούνται  αδικαιολόγητα δίκες. Προτείνουμε το εξής απλό. Από το εκπλειστηρίασμα που απομένει μετά την αφαίρεση των εξόδων αφαιρείται το 15% το οποίο διατίθεται για την πληρωμή των δανειστών προνομιούχων και μη που δεν κατατάσσονται λόγω ανεπάρκειας του εκπλειστηριάσματος. Στην είσπραξη του ποσού αυτού συμμετέχουν όλοι αυτοί ανάλογα με το ύψος της αναγγελθείσας απαίτησής τους. Στην  περίπτωση δε που κάποιος από τους προνομιούχους κατατάσσεται με βάση το προνόμιό του,  για οποιονδήποτε λόγο, σε ποσό μικρότερα από αυτό που θα ελάμβανε αν συμμετείχε στη διανομή του 15 %, η διαφορά αφαιρείται από το ποσοστό αυτό και του αποδίδεται και το υπόλοιπο διανέμεται στους λοιπούς που δεν κατατάσσονται, προνομιούχους και μη.

Αρ. 983

H επίδοση του κατασχετηρίου πρέπει να γίνεται σε οποιοδήποτε υποκατάστημα Τράπεζας όπως στο παρελθόν. Ο δανειστής δεν γνωρίζει σε ποιο κατάστημα τηρείται ο λογαριασμός  του οφειλέτη του και οι τράπεζες διαθέτουν ενοποιημένα πληροφορικά συστήματα με αποτέλεσμα να  είναι δυνατή η άμεση ενημέρωση της αρμόδιας  υπηρεσίας τους.

 

Αρ. 995

Εντός 8 ημερών η προθεσμία για την επίδοση της κατασχετήριας έκθεσης, όπως μέχρι σήμερα. Εντός 15 ημερών η κατάθεση των εγγράφων στο συμβολαιογράφο, όπως μέχρι σήμερα.  Δεν εξυπηρετεί καμία αναγκαιότητα η ελαχιστοποίηση των προθεσμιών.

Η ανάρτηση της κατασχετήριας έκθεσης στην ιστοσελίδα δημοσιεύσεων του Δελτίου Δικαστικών Δημοσιεύσεων του τομέα ασφάλισης νομικών του ΕΤΑΑ πρέπει να αποτελεί μέριμνα  του δικαστικού επιμελητή και όχι του συμβολαιογράφου Δεν διευκρινίζεται ο τρόπος ανάρτησης. Προτιμότερο ωστόσο είναι ο δικαστικός επιμελητής να επιδίδει την περίληψη κατασχετήριας έκθεσης για το νέο πλειστηριασμό στο  Δ.Δ.Δ και η ανάρτηση να γίνεται με ευθύνη ης υπηρεσίας του.

Η ανάρτηση έως 15 ημέρες από την κατάσχεση και όχι την 15^η ημέρα. Η ημέρα αυτήν μπορεί να είναι εξαιρετέα.

Αρ. 997

Όχι στις πολλαπλές κατασχέσεις για τους προαναφερθέντες λόγους.

Αρ. 1000

 Η προθεσμία πρέπει να παραμείνει στις 5 εργάσιμες ημέρες πριν. Είναι παρόμοια δίκη  με αυτήν της διόρθωσης του αρ. 954 παρ. 4  Κ.Πολ.Δ.    όπου η προθεσμία παραμένει στις 5 εργάσιμες πριν. Δεν υπάρχει λόγος διαφοροποίησης και θα δημιουργείται αδικαιολόγητα σύγχυση στους δικηγόρους. Η απόφαση επί της αναστολής του 1000 πρέπει να εκδίδεται μέχρι τις 12 το μεσημέρι της Τετάρτης στην οποία έχει οριστεί για να γίνει ο πλειστηριασμός. Δεν υπάρχει λόγος να πιέζονται οι Δικαστές να την εκδώσουν την  Δευτέρα όπως ισχύει σήμερα . Το ίδιο πρέπει να ισχύσει και στην περίπτωση της απόφασης επί της ανακοπής του αρ. 954 παρ. 4, όπου σήμερα προβλέπεται να εκδίδεται κατά το δυνατόν μέχρι τις 12 το μεσημέρι της προηγούμενης του πλειστηριασμού ημέρας.

Εσφαλμένα τίθενται στο συγκεκριμένο άρθρο τα  δύο (2) τελευταία εδάφια περί τμηματικής πώλησης ακινήτου . Είναι αντιφατική τέτοια διάταξη με το πνεύμα του 1000 που αφορά αναστολή εκτέλεσης. Τα δύο εδάφια μπορούν να προστεθούν  στο 966 που ρυθμίζει τη μείωση του τιμήματος και την ελεύθερη εκποίηση.

Αρ. 1009

Η προτεινόμενη τροποποίηση για αποβολή του μισθωτή είναι εντελώς εσφαλμένη. Δίνει το δικαίωμα στον υπερθεματιστή να διαρρήξει εμπορική μίσθωση, κατά παράβαση της γενικής αρχής ότι μεταβολή στο πρόσωπο του εκμισθωτή δεν λύει τη μισθωτική σύμβαση εφόσον αυτή προκύπτει από έγγραφο βέβαιης χρονολογίας ( αρ. 614 Α.Κ.) και ο νέος κτήτορας του μισθίου υπεισέρχεται στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις της μίσθωσης. Επιπλέον αντίκειται και στη διάταξη του αρ. 1005 παρ. 2 από την οποία προκύπτει ότι η περίληψη κατακυρωτικής έκθεσης είναι τίτλος εκτελεστός για την αποβολή του καθ’ ού η εκτέλεση   και των διαδόχων του και σε περίπτωση διαδοχής δυνάμει ενοχικής σχέσης (και άρα και μίσθωσης) εφόσον η διαδοχή επέλθει μετά την εγγραφή της κατάσχεσης στο βιβλίο κατασχέσεων. Αν ο λόγος της διάταξης είναι να αντιμετωπιστούν οι συμπαιγνίες υπάρχει άλλος  τρόπος αντιμετώπισης και όχι η συλλήβδην  «επί δικαίους και αδίκους» ακύρωση επαγγελματικών μισθώσεων που οδηγεί στην οικονομική καταστροφή των πράγματι μισθωτών.

Αρ. 1007

Το εν λόγω άρθρο δεν αλλάζει. Πρέπει όμως  να συμπληρωθεί ότι με ποινή απαραδέκτου, το δικόγραφο για την επιδίκαση της απαίτησης που κατατάχθηκε τυχαία κατατίθεται εντός 30 ημερών από την επίδοση της πρόσκλησης αναγγελθέντων δανειστών και η εκδίκαση της σχετικής υπόθεσης προσδιορίζεται κατά προτίμηση. Έτσι θα τακτοποιείται η εκκρεμότητα στον συντομότερο  χρόνο.

_________________________________________________________

Οι Δικηγόροι

 

                                      Αντώνης Μπιλίσης  Χρίστος Αθανασίου

                                               Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη.

                                               ΚΙΝΗΣΗ «ΕΠΙΛΟΓΗ ΠΡΑΞΗΣ

                              ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ 

Οι ποινικές  διατάξεις που προβλέπουν σχετικά με το αδίκημα της μη καταβολής χρεών στο Δημόσιο τροποποιήθηκαν αρκετές φορές από το 1990 μέχρι πρόσφατα,  μετά δε το Ν. 3943/2011, ισχύουν ως ακολούθως:  

«Άρθρο 3-Μέτρα για την καταστολή της φοροδιαφυγής στην άμεση και έμμεση φορολογία .Τροποποίηση των διατάξεων των νόμων 1882/1990 , 2523/1997, 2960/2001.

1. Όποιος δεν καταβάλλει τα βεβαιωμένα στις δημόσιες οικονομικές υπηρεσίες (Δ.Ο.Υ.) και τα τελωνεία χρέη προς το Δημόσιο, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τις επιχειρήσεις και τους οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των τεσσάρων μηνών, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης:

α) έως ένα έτος, εφόσον το συνολικό χρέος από κάθε αιτία, συμπεριλαμβανομένων των κάθε είδους τόκων ή προσαυξήσεων μέχρι την ημερομηνία σύνταξης του πίνακα χρεών, που αναφέρεται στην παράγραφο 5, υπερβαίνει το ποσό των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ.

β) έξι τουλάχιστον μηνών, εφόσον το συνολικό χρέος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω περίπτωση α`. υπερβαίνει το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ.

γ) ενός τουλάχιστον έτους, εφόσον το συνολικό χρέος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω περίπτωση α`, υπερβαίνει το ποσό των πενήντα χιλιάδων (50.000) ευρώ.

δ) τριών τουλάχιστον ετών, εφόσον το συνολικό χρέος, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ανωτέρω περίπτωση α`, υπερβαίνει το ποσό των εκατόν πενήντα χιλιάδων (150.000) ευρώ.

Χρόνος τέλεσης του αδικήματος είναι το χρονικό διάστημα από την παρέλευση των τεσσάρων μηνών μέχρι τη συμπλήρωση χρόνου αντίστοιχου με το 1/3 της κατά περίπτωση προβλεπόμενης προθεσμίας παραγραφής.

Η ποινική δίωξη ασκείται ύστερα από αίτηση του προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. ή του Τελωνείου προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας τους, που συνοδεύεται υποχρεωτικά από πίνακα χρεών, συμπεριλαμβανομένων των κάθε είδους τόκων ή προσαυξήσεων.

Η πράξη μπορεί να κριθεί ατιμώρητη, εάν το ποσό που οφείλεται εξοφληθεί μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης σε οποιονδήποτε βαθμό.»

 

Σχετικά με τις ως άνω τροποποιήσεις προβλέπει και η ΠΟΛ 1151/13-7-2011 το κείμενο της οποίας έχει ως ακολούθως:
«Άρθρο:ΜΟΝΟ

Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις που περιέχονται στο Κεφάλαιο Α΄ του Νόμου 3943 /2011 (Φ.Ε.Κ. 66 Α΄/31.3.2011) και συγκεκριμένα της παραγράφου 1 του άρθρου 3 με τις οποίες τροποποιούνται οι διατάξεις του άρθρου 25 του Ν. 1882/1990 που αφορά το ποινικό αδίκημα της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο.

Ειδικότερα:

 

1. Με το πρώτο εδάφιο της παραγράφου 1 του άρθρου 3 του Νόμου 3943/2011 (ΦΕΚ 66 A ΄/31.3.2011) επαναρυθμίζεται το προβλεπό-ενο από το άρθρο 25 του Ν. 1882/1990 ποινικό αδίκημα της μη καταβολής βεβαιωμένων στις Δ.Ο.Υ. και τα Τελωνεία χρεών προς το Δημόσιο, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου καθώς και επιχειρήσεις και οργανισμούς του ευρύτερου δημόσιου τομέα και συγκεκριμένα :

 α)μειώνεται το κατώτερο ποσό της συνολικής ληξιπρόθεσμης οφειλής συμπεριλαμβανομένων των κάθε είδους τόκων και των προσαυξήσεων προς τα ανωτέρω πρόσωπα, άνω του οποίου ζητείται η ποινική δίωξη των υπευθύνων, από δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ που ίσχυε μέχρι σήμερα σε πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ, καθίσταται δηλαδή αξιόποινη και η μη καταβολή χρεών άνω των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ β)αυξάνονται οι πλημμεληματικές ποινές του ανωτέρω αδικήματος, όπως ειδικότερα ορίζονται στις κοινοποιούμενες διατάξεις γ) το ανωτέρω αδίκημα θεσπίζεται ως διαρκές και επομένως ως συνεχές αυτόφωρο, με χρόνο τέλεσης αυτού το χρονικό διάστημα από την παρέλευση των τεσσάρων μηνών από την καθυστέρηση καταβολής του χρέους μέχρι τη συμπλήρωση χρόνου αντίστοιχου με το 1/3 της προβλεπόμενης προθεσμίας παραγραφής του αδικήματος (η οποία λόγω του πλημμεληματικού χαρακτήρα αυτού είναι πενταετής). Κατά συνέπεια:

 • Χρόνος τέλεσης του αδικήματος : το χρονικό διάστημα 20 μηνών που αρχίζει μετά την πάροδο τεσσάρων μηνών από την καθυστέρηση καταβολής του χρέους (5 έτη x 1/3 = 20 μήνες). Επισημαίνεται ότι, για την υποβολή της αίτησης ποινικής δίωξης αρκεί η παρέλευση των τεσσάρων μηνών και δεν απαιτείται και η πάροδος του χρονικού διαστήματος των 20 μηνών

 

• Χρόνος παραγραφής του αδικήματος : η παραγραφή συμπληρώνεται μετά πέντε έτη από τη λήξη του χρόνου τέλεσης αυτού (ήτοι από την πάροδο του ανωτέρω χρονικού διαστήματος των 20 μηνών)

 Σημειώνεται ότι, τα αδικήματα που τελέστηκαν μέχρι την ημερομηνία ισχύος του νέου νόμου (31.3.2011) είναι στιγμιαία, με χρόνο τέλεσης αυτών την πάροδο τεσσάρων μηνών αφότου το χρέος κατέστη ληξιπρόθεσμο και η παραγραφή τους συμπληρώνεται μετά την πάροδο πέντε ετών από την τέλεσή τους.

2. Με το δεύτερο εδάφιο της παραγράφου 1 του ανωτέρω άρθρου, προστίθεται εδάφιο στην παράγραφο 8 του άρθρου 25 του Ν. 1882/1990, σύμφωνα με το οποίο η εμφάνιση του μάρτυρα στο ακροατήριο δεν είναι υποχρεωτική, εφόσον έχει προηγηθεί έγγραφη ενημέρωση του αρμόδιου εισαγγελέα ή του δικαστηρίου εκ μέρους της Δ.Ο.Υ. σχετικά με τη διαδικαστική εξέλιξη της οφειλής [πχ. απόσβεση μέρους ή όλου αυτής, υπαγωγή ή μη σε διευκόλυνση τμηματικής καταβολής ή ρύθμιση, χορήγηση αναστολής με αναφορά των λόγων χορήγησής της και εξειδίκευση αυτής (διοικητική ή δικαστική στα πλαίσια άσκησης ανακοπής ή προσφυγής) κλπ] τρεις τουλάχιστον ημέρες πριν τη δικάσιμο.

Επισημαίνεται η δυνητική εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης, η οποία θα πρέπει να αποφεύγεται στις περιπτώσεις που η μη εμφάνιση του μάρτυρα στο ακροατήριο δυνατόν να αποτελέσει παρακωλυτικό του απρόσκοπτου της διαδικασίας λόγο και ειδικότερα, είτε ως προς την άμεση λήψη των αποδείξεων από το δικαστήριο, είτε ως προς την αναγκαιότητα αντίκρουσης των υπό του κατηγορουμένου αναπτυχθέντων.

Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να ενημερώνεστε για την εξέλιξη των εκκρεμών δικών, όπως εκδίκαση, αναβολή της ποινικής δίκης κλπ.

 

3. Με το τρίτο εδάφιο της παραγράφου 1 του ανωτέρω άρθρου, προστίθεται παράγραφος 9 στο άρθρο 25 του Ν. 1882/1990 σύμφωνα με την οποία «προκειμένου περί χρεών της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου, ήδη ληξιπροθέσμων κατά την έναρξη ισχύος της παρούσης παραγράφου, τα ποινικά αδικήματα των περιπτώσεων

α΄, β΄, γ΄ και δ΄ της παραγράφου αυτής, τελούνται με τη συνέχιση της μη καταβολής τους μετά την πάροδο τεσσάρων (4) μηνών από την έναρξη ισχύος των διατάξεων της παρούσας παραγράφου».

 

Με την ανωτέρω μεταβατική διάταξη προσδιορίζεται η έναρξη του χρόνου τέλεσης του ποινικού αδικήματος κατά τις νέες διατάξεις στις περιπτώσεις που υφίστανται ήδη ληξιπρόθεσμα χρέη κατά το χρόνο έναρξης ισχύος αυτών (31.3.2011) και δεν είχε διαπραχθεί το αδίκημα σύμφωνα με τις προγενέστερες διατάξεις. Κατά συνέπεια, το αδίκημα τελείται με τη συνέχιση της μη καταβολής τους μετά την πάροδο τεσσάρων μηνών από την ισχύ των κοινοποιούμενων διατάξεων, ήτοι από την 1.8.2011, στις περιπτώσεις :

• Οφειλών συνολικού ύψους άνω των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ και μέχρι δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, ανεξαρτήτως του χρόνου που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μέχρι την 31 Μαρτίου 2011

• Οφειλών συνολικού ύψους άνω των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ, για τις οποίες κατά την ως άνω ημερομηνία δεν είχαν συμπληρωθεί τέσσερις μήνες αφότου κατέστησαν ληξιπρόθεσμες (δηλ. δεν είχε διαπραχθεί το αδίκημα κατά τις προγενέστερες διατάξεις)

Αντίθετα, για οφειλές συνολικού ύψους άνω των δέκα χιλιάδων (10.000) ευρώ για τις οποίες είχαν συμπληρωθεί τέσσερις μήνες αφότου κατέστησαν ληξιπρόθεσμες κατά την ως άνω ημερομηνία (31.3.2011) δηλ. είχε διαπραχθεί το αδίκημα, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι προγενέστερες διατάξεις.

 

Σχετική με την ανωτέρω ερμηνεία της συγκεκριμένης διάταξης είναι η υπ΄ αριθμ. 10/2452/10.6.2011 Γνωμοδότηση της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου .

Ακριβές αντίγραφο                                                

    Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ &ΤΕΛΩΝΕΙΑΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

Ο Προϊστάμενος της Γραμματείας                                                                             ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΕΛΕΡΗΣ»

 

 

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη-Δικηγόρος

 

 

         Με τον Α.Ν. 86/1967 περί ποινικοποίησης της μη καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών και συγκεκριμένα με το άρθρο 1&1,2 αυτού  προβλέφθηκε ότι όποιος δεν καταβάλει  προς τον αρμόδιο Οργανισμό Κοινωνικής Ασφαλίσεως τις εργοδοτικές εισφορές που τον βαρύνουν, ασχέτως ποσού, εντός μηνός από τότε που αυτές κατέστησαν απαιτητές, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 3 μηνών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 10.000 δραχμών. Ομοίως όποιος παρακρατά τις ασφαλιστικές εισφορές των εργαζομένων επί σκοπώ αποδόσεως και εν τούτοις δεν τις αποδίδει εντός της ίδιας προθεσμίας τιμωρείται για υπεξαίρεση με φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών και με χρηματική ποινή τουλάχιστον 10.000 δραχμών.

 Με το άρθρο 33 Ν.3346/2005 προβλέφθηκε ότι για την εφαρμογή των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 1 του Α.Ν. 86/1967 απαιτείται το ποσό των ασφαλιστικών εισφορών που βαρύνουν τον υπόχρεο (εργοδοτικών), καθώς και των παρακρατούμενων ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων να υπερβαίνει συνολικώς τα  δύο χιλιάδες (2.000) €.

Στη συνέχεια με το άρθρο 4 της ΠΝΠ 16/9/2009  η οποία κυρώθηκε με το άρ-θρο πρώτο και τροποποιήθηκε με το άρθρο δεύτερο του Ν. 3814/12.1.2010  ορίστηκε ότι για την εφαρμογή των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 1 του Α.Ν. 86/1967 απαι-τείται το ποσό των ασφαλιστικών εισφορών, που βαρύνουν τον υπόχρεο  (εργοδοτι-κών) καθώς και των παρακρατουμένων ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων, να υπερβαίνει συνολικώς τα πέντε χιλιάδες (5.000) €.

Ακολούθως , με  το άρθρο 30 Ν.3904/ 23.12.2010 που ισχύει και μέχρι σήμερα ορίστηκε ότι  για την εφαρμογή των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 1 του Α.Ν. 86/1967 απαιτείται το ποσό των ασφαλιστικών εισφορών, που βαρύνουν τον υπόχρεο (εργοδοτικών), να υπερβαίνει το ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) € το δε το ποσό των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων που παρακρατούνται να υπερβαίνει το ποσό των δέκα χιλιάδων (10.000) €.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι αυτό που διαφοροποιούνταν στο παρελθόν ήταν αποκλειστικά και μόνο το ύψος του ποσού που ανά διαστήματα θεωρούνταν το όριο ανοχής σχετικά με την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών, όριο που εφ’ όσον υπερβαίνονταν κινητοποιούσε την ποινική δίωξη. Ωστόσο, με το Ν. 4038/2012 (Μεσοπρόθεσμο) και συγκεκριμένα με το άρθρο 22 αυτού, προβλέπεται για πρώτη φορά ότι, για όσους οφείλουν ασφαλιστικές εισφορές άνω των 150.000 €, το ιδιώνυμο αδίκημα  της μη καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών είναι πλέον διαρκές  και άρα συνεχές  αυτόφωρο.

Άρθρο 22

1. Στο τέλος του άρθρου 1 του Α.Ν. 86/1967 (Α`136) προστίθεται παράγραφος 6 ως εξής:

«6. Χρόνος τέλεσης του αδικήματος των παραγράφων 1 και 2 για όσους οφείλουν ασφαλιστικές εισφορές άνω των 150.000 ευρώ είναι το χρονικό διάστημα από την παρέλευση του μηνός από τότε που οι ασφαλιστικές εισφορές κατέστησαν απαιτητές μέχρι τη συμπλήρωση χρόνου αντίστοιχου με το 1/3 της κατά περίπτωση προβλεπόμενης προθεσμίας παραγραφής.

Η ποινική δίωξη ασκείται ύστερα από την υποβολή μηνυτήριας αναφοράς προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών της έδρας του οφειλέτη, που συνοδεύεται υποχρεωτικά από πίνακα των οφειλόμενων ασφαλιστικών εισφορών, συμπεριλαμβανομένων των πάσης φύσεως πρόσθετων τελών ή προσαυξήσεων.

Η πράξη μπορεί να κριθεί ατιμώρητη, εάν το ποσό που οφείλεται εξοφληθεί μέχρι την   εκδίκαση της υπόθεσης σε οποιονδήποτε βαθμό.»

Ήδη το ΙΚΑ έχει εκδώσει την υπ’ αρ 9/2013 Εγκύκλιο του στην οποία αναφέρεται όχι μόνο στην αυτόφωρη διαδικασία αλλά και στις διατάξεις του  άρθρου 25 του Ν. 4075/2012 περί καθορισμού των προσώπων που διώκονται ως αυτουργοί του αδικήματος της εισφοροδιαφυγής για οφειλές νομικών προσώπων στα οποία ασκούν τη διοίκηση ή διαχείριση. Παρατίθεται κατωτέρω το κείμενο της εγκυκλίου άνευ των συνημμένων του (για το πλήρες κείμενο της εγκυκλίου βλ. www.ika.gr – ανακοινώσεις)

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη. Δικηγόρος

Κυρία Σαββαΐδου  ,

στη βάση της  επιβεβλημένης –κατά την άποψη μου- ουσιαστικής συμμετοχής των πολιτών στη διαμόρφωση ενός δίκαιου και ουσιαστικού  φορονομικού πλαισίου   ,παρακαλώ να δεχθείτε τις παρακάτω επισημάνσεις προς επίλυση  εκ μέρους του Υπουργείου Οικονομικών  του συγκεκριμένου ζητήματος:

Με το πιο πρόσφατο  με αρ. πρωτ.: ΔΕΣ 1092026 ΕΞ 19.6.2014 έγγραφο της ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ -ΓΕΝΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΚΑΙ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
ΤΜΗΜΑΓ΄ δόθηκε περαιτέρω παράταση προθεσμίας για την εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης διακοπής επιχειρηματικής δραστηριότητας, πέραν του έτους, βάσει του πραγματικού χρόνου διακοπής μέχρι 25/7/2014. Οπωσδήποτε η σχετική ρύθμιση είναι στη σωστή κατεύθυνση.

Ωστόσο ,εμφανίζεται τα εξής ζήτημα: Υπάρχει σημαντικός αριθμός επιτηδευματιών ,εταιριών και φυσικών προσώπων,  οι οποίες στην πραγματικότητα και ουσιαστικά έχουν διακόψει την επιχειρηματική τους δραστηριότητα εδώ και αρκετά χρόνια , αλλά για  διαφόρους λόγους δεν προέβησαν μέχρι σήμερα στην επίσημη δήλωση της σχετικής διακοπής στην Δ.Ο.Υ. Παρόλα αυτά , και προκειμένου να τηρούν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις , οι συνεπείς  από τις παραπάνω εταιρίες συνέτασσαν και υπέβαλαν  μέσω των λογιστών τους  μηδενικές ως προς την εμπορική τους δραστηριότητα δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ .

Εξ αυτού του λόγου όμως -και μόνο- ανέκυπτε η υποχρέωση εκ μέρους των λογιστών να εκδίδουν το οικείο δικό τους φορολογικό παραστατικό, την Α.Π.Υ ακριβώς για την παρεχόμενη αυτή υπηρεσία της ως άνω τυπικής  υποβολής των  δηλώσεων. Εννοείται ότι η συγκεκριμένη Α.Π.Υ του λογιστή , συνήθως ένα μοναδικό παραστατικό ετησίως, καταχωρούνταν στα οικεία φορολογικά βιβλία με αποτέλεσμα  η  αντίστοιχη εγγραφή να εμφανίζεται στις υποβληθείσες δηλώσεις ως «κίνηση» , το δε προκύπτον ΦΠΑ αυτής-και μόνο-να περιλαμβάνεται στις σχετικές δηλώσεις .

Αντίστοιχο ζήτημα δημιουργούν και οι ΑΠΥ δικηγόρων που εκδόθηκαν σε χρονικές περιόδους με ανύπαρκτη επαγγελματική δραστηριότητα για την δικαστική υποστήριξη μιας υπόθεσης που σαφώς αφορούσε προγενέστερο διάστημα .

Συνέπεια  αυτών των εγγραφών είναι να εκλαμβάνονται αυτές ,  από τις κατά τόπους Δ.Ο.Υ , ως στοιχεία αποδεικνύοντα πραγματική επιχειρηματική δραστηριότητα ,με αποτέλεσμα να αρνούνται την εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης διακοπής δραστηριότητας σε οποιοδήποτε προγενέστερο  χρόνο  εφ’ όσον υποβλήθηκαν δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ με τις ως άνω εγγραφές

Οι συγκεκριμένες, ωστόσο, εγγραφές σε καμιά περίπτωση δε συνιστούν απόδειξη επιχειρηματικής δραστηριότητας , αλλά αποτελούν απλή εκπλήρωση φορολογικής υποχρέωσης ,ουδεμία σχέση έχουσες και ουδόλως  επηρεάζουσες τον πραγματικό χρόνο διακοπής της εν λόγω δραστηριότητας .

Από τελολογικής απόψεως  και προσέγγισης της ουσίας  της διάταξης και του σκοπού που αυτή επιδιώκει ,θα ήταν χρήσιμη μια επανεξέταση του ζητήματος ούτως ώστε :εταιρίες –φυσικά πρόσωπα επιτηδευματίες οι οποίοι διέκοψαν πράγματι την εμπορική δραστηριότητα τους σε παρελθόντα χρόνο  και ακολούθως υπέβαλαν  μηδενικές ως προς τη δραστηριότητα δηλώσεις  φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ  με μοναδικές εγγραφές τις ΑΠΥ του λογιστή για τη συμπλήρωση και υποβολή των εν λόγω δηλώσεων ή των δικηγόρων για  δικαστική υποστήριξη εκκρεμούς υπόθεσης αναγόμενης στο παρελθόν, να μπορούν να υποβάλουν εκπρόθεσμες δηλώσεις διακοπής επαγγελματικής δραστηριότητας χωρίς να λαμβάνονται υπόψη  οι ως  άνω μοναδικές εγγραφές  των ανωτέρω ΑΠΥ .

Για το συγκεκριμένο θέμα θα πρέπει να συνεκτιμηθεί ιδιαιτέρως και το γεγονός ότι η ημερομηνία διακοπής της Δ.Ο.Υ είναι απολύτως δεσμευτική και για την αντίστοιχη διακοπή στον αρμόδιο ασφαλιστικό φορέα του φορολογούμενου με αποτέλεσμα –ακριβώς λόγω της εφαρμοζόμενης πρακτικής-να επιβαρύνονται υπέρμετρα οι φορολογούμενοι με ασφαλιστικές εισφορές ετών στα οποία πράγματι δεν ασκούσαν δραστηριότητα. Οι τρέχουσες , δε, οικονομικές συνθήκες καθιστούν ακόμα πιο έντονο το δημιουργούμενο πρόβλημα.

Με εκτίμηση

Μαρούσα Πρωτοπαπαδάκη –Δικηγόρος Θεσσαλονίκης(ΑΜ 3180)- τηλ 2310 548128

6944 475111 email proto_ma@otenet.gr